İlk defa 5510 sayılı Kanuna göre sigortalı sayılanlara yaşlılık aylığı, kadın ise 58, erkek ise 60 yaşını doldurmaları ve hizmet akdiyle çalışanlarda (4/a) 7200, diğer sigortalılarda 9000 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş olması şartıyla bağlanır.
5510 sayılı Kanunun 28 inci maddesine göre ilk defa bu Kanun kapsamında sigortalı sayılanlara yaşlılık aylığı bağlanabilmesi için kadın sigortalının 58, erkek sigortalının 60 yaşını doldurması ve en az 9000 gün prim bildirilmiş olması gerekir; hizmet akdiyle çalışan (4/a) sigortalılar için prim günü şartı 7200 gün olarak uygulanır.
Yaşlılık sigortasından sağlanan haklar, aylık bağlanması ve toptan ödeme yapılmasıdır; şartları tamamlayamayan sigortalı için toptan ödeme seçeneği gündeme gelir.
Kanundaki yaş şartı sabit değildir: prim günü şartının doldurulduğu tarihe göre 1 Ocak 2036'dan itibaren kademeli olarak artar. Yaş haddi 2036-2037 döneminde kadında 59, erkekte 61 olur ve iki yıllık dönemler hâlinde yükselerek 1 Ocak 2048'den itibaren kadın ve erkek için 65'te eşitlenir.
Uygulanacak yaş haddinin belirlenmesinde, prim gün sayısı şartının doldurulduğu tarihte geçerli olan yaş hadleri esas alınır; bu nedenle prim günlerinin ne zaman tamamlandığı büyük önem taşır.
Prim günü şartını tamamlayamayan sigortalılar için Kanun ikinci bir yol öngörür: yaş hadlerine üç yıl eklenmek ve 65 yaşı geçmemek üzere, en az 5400 gün prim bildirilmiş olması şartıyla yaşlılık aylığı bağlanabilir.
Bu seçenek, geç sigortalı olan veya çalışma hayatı kesintili geçen kişilerde sık uygulanır; 7200/9000 güne ulaşamayan sigortalı, üç yıl daha geç olmak kaydıyla 5400 günle aylığa hak kazanır.
Bakanlıkça tespit edilen maden işyerlerinin yeraltı işlerinde sürekli veya münavebeli olarak en az 20 yıldan beri çalışan sigortalılarda yaş şartı 50 olarak uygulanır. 55 yaşını doldurup erken yaşlanmış olduğu tespit edilenler de yaş dışındaki şartları taşımaları hâlinde aylıktan yararlanır.
Başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede ağır engelli çocuğu bulunan kadın sigortalıların, Kanunun yürürlüğünden sonraki prim günlerinin dörtte biri prim toplamına eklenir ve bu süre emeklilik yaş haddinden indirilir.
Aylık bağlanması için 4/a sigortalısının çalıştığı işten ayrıldıktan, 4/b sigortalısının sigortalılığa esas faaliyetine son verip vermeyeceğini beyan ettikten sonra Kurumdan yazılı istekte bulunması şarttır; kamu görevlilerinde (4/c) yetkili makamın emekliye sevk onayı aranır.
4/b sigortalısına aylık bağlanabilmesi için ayrıca, talep tarihi itibarıyla genel sağlık sigortası primi dahil kendi sigortalılığından doğan prim borcunun bulunmaması zorunludur.
Yukarıdaki şartlar, ilk defa 5510 sayılı Kanun döneminde (Ekim 2008 ve sonrası) sigortalı olanlar içindir. Sigortalılık başlangıcı bu tarihten önce olanların emeklilik yaşı ve prim şartları, önceki kanunların geçiş hükümlerine göre belirlenir ve başlangıç tarihine göre önemli farklılıklar gösterir.
Bu nedenle emeklilik planlaması yapılırken öncelikle sigortalılık başlangıç tarihi ve hizmet dökümü çıkarılmalı; borçlanma imkânlarının (askerlik, doğum, yurt dışı) başlangıcı geriye götürme etkisi hesaba katılmalıdır.
Hizmet dökümünde eksik veya bildirilmemiş çalışmalar varsa, hizmet tespiti davasıyla bu sürelerin sigortalılığa sayılması sağlanabilir.
İlk defa 5510'a tabi sigortalılarda 4/a kapsamında 7200 gün, 4/b ve 4/c kapsamında 9000 gün prim gerekir; yaş şartı kadında 58, erkekte 60'tır.
Evet; yaş hadlerine üç yıl eklenmek ve 65'i geçmemek üzere, en az 5400 gün prim bildirilmiş olması şartıyla yaşlılık aylığı bağlanabilir.
Yaş hadleri, prim şartının doldurulduğu tarihe göre 2036'dan itibaren kademeli olarak artar ve 1 Ocak 2048'den itibaren kadın ve erkek için 65'te eşitlenir.
Bakanlıkça tespit edilen maden işyerlerinin yeraltı işlerinde en az 20 yıldan beri çalışan sigortalılarda yaş şartı 50 olarak uygulanır.
Evet; 4/a sigortalısının işten ayrıldıktan sonra yazılı istekte bulunması gerekir. 4/b'de faaliyet beyanı ve prim borcu bulunmaması, 4/c'de emekliye sevk onayı aranır.
SGK işlemleri, aylık bağlanması ve iş kazası süreçlerinde hukuki destek için bize ulaşın.