Türk vatandaşları ile doğumla Türk vatandaşı olup çıkma izniyle vatandaşlıktan ayrılanlar; 18 yaşından sonra yurt dışında geçen ve belgelenen sigortalılık sürelerini, bu süreler arasında veya sonunda her birinde bir yıla kadar olan işsizlik sürelerini ve ev kadını olarak geçen süreleri borçlanabilir. Borç tutarı, seçilen günlük kazancın %45'idir ve tebliğden itibaren üç ay içinde ödenir.
3201 sayılı Kanunun 1 inci maddesine göre borçlanma hakkı; Türk vatandaşlarına ve doğumla Türk vatandaşı olup çıkma izni almak suretiyle vatandaşlığı kaybedenlere tanınmıştır. Borçlanılabilecek süreler, 18 yaşın doldurulmasından sonra yurt dışında Türk vatandaşı olarak geçen ve belgelendirilen sigortalılık süreleridir.
Sigortalılık süreleri arasında veya sonunda her birinde bir yıla kadar olan işsizlik süreleri ile yurt dışında ev kadını olarak geçen süreler de borçlanma kapsamındadır; bu sürelere Türkiye'de prim ödenmemiş olması şarttır.
Başvurular Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılır. Yurt dışında çalışmakta iken veya kesin dönüşten sonra ölenlerin Türk vatandaşı hak sahipleri de Kuruma müracaat ederek borçlanma hakkından yararlanabilir.
Sosyal güvenlik sözleşmeleri uygulanmak suretiyle kendilerine veya hak sahiplerine kısmi aylık bağlanmış olanların borçlanma işlemleri de Kurumca yürütülür.
Borçlanılacak her bir gün için tahakkuk ettirilecek borç tutarı, başvuru tarihindeki prime esas asgari ve azami günlük kazanç arasında seçilecek günlük kazancın %45'idir.
Tahakkuk ettirilen borç, tebliğ edildiği tarihten itibaren üç ay içinde ödenir; bu sürede ödemeyenler için yeniden başvuru şartı aranır. Borçlanmadan vazgeçenlere ve aylık bağlanma şartlarını yerine getiremeyenlere ödedikleri tutar faizsiz iade edilir.
Yurt dışı borçlanmasına ait süreler, 4/b (bağımsız çalışan) kapsamında geçmiş sigortalılık süresi olarak kabul edilir. Süre tespitinde bir yıl 360 gün, bir ay 30 gün hesaplanır.
Türkiye'de sigortalılığı bulunanlarda başlangıçtan önceki sürelerin borçlanılması hâlinde sigortalılık başlangıcı, borçlanılan gün sayısı kadar geriye götürülür; Türkiye'de sigortalılık yoksa başlangıç, borcun tamamen ödendiği tarihten geriye götürülerek belirlenir.
Borçlanılan sürelere istinaden aylık bağlanabilmesi için yurda kesin dönülmüş olması, tahakkuk eden borcun tamamının ödenmiş olması ve borcun ödenmesinden sonra yazılı istekte bulunulması şarttır; aylık, istek tarihini takip eden ay başından başlar.
Aylık bağlandıktan sonra yeniden yurt dışında yabancı ülke mevzuatına tabi çalışanlar ile ikamete dayalı sosyal sigorta veya sosyal yardım ödeneği alanların aylıkları kesilir; kısa süreli çalışma olarak tanımlanan işler bu kapsamda değildir.
Sosyal güvenlik sözleşmesi yapılmış ülkelerdeki hizmetlerini borçlananların, sözleşme yapılan ülkede ilk defa çalışmaya başladıkları tarih kural olarak Türkiye'de ilk işe giriş tarihi olarak dikkate alınmaz.
Ancak uluslararası sosyal güvenlik sözleşmesinde, akit ülke sigortasına giriş tarihinin Türk sigortasına giriş tarihi kabul edileceğine ilişkin özel hüküm varsa, o ülkedeki ilk çalışma tarihi Türkiye'de ilk işe giriş tarihi olarak kabul edilir.
Bu ayrım, uygulanacak emeklilik şartlarını belirlediğinden, borçlanma planlaması yapılırken çalışılan ülkeyle Türkiye arasındaki sözleşme hükümleri mutlaka incelenmelidir.
18 yaşından sonra yurt dışında Türk vatandaşı olarak geçen ve belgelenen sigortalılık süreleri, bu süreler arasında veya sonunda her birinde bir yıla kadar işsizlik süreleri ve ev kadını olarak geçen süreler borçlanılabilir.
Başvuru tarihindeki prime esas asgari ve azami günlük kazanç arasında seçilecek kazancın %45'idir; tutar seçilen kazanca göre değişir.
Tahakkuk ettirilen borç, tebliğ tarihinden itibaren üç ay içinde ödenir. Süresinde ödenmezse yeniden başvuru gerekir.
Aylık bağlandıktan sonra yurt dışında yabancı mevzuata tabi çalışmaya başlanır veya ikamete dayalı ödenek alınırsa aylık kesilir; kısa süreli çalışmalar istisnadır.
Evet; yurt dışında ev kadını olarak geçen süreler, Türkiye'de prim ödenmemiş olmak şartıyla borçlanma kapsamındadır.
SGK işlemleri, aylık bağlanması ve iş kazası süreçlerinde hukuki destek için bize ulaşın.