Taşıt Kredisinde Rehin Takibi

Banka Kredinin Tamamını Ne Zaman İsteyebilir?

Tüketici kredisi niteliğindeki taşıt kredilerinde banka, borcun tamamını ancak tüketici birbirini izleyen en az iki taksidi ödemede temerrüde düştüğünde ve kendisine en az otuz gün süre veren bir muacceliyet uyarısı yapıldığında isteyebilir (6502 sayılı Kanun m.28/1).

Muaccel kılınan taksitler hesaplanırken faiz, komisyon ve benzeri masraflar dikkate alınmaz (6502 sayılı Kanun m.28/2). Bu nedenle kalan borç, vadeye kadar işleyecek faizler eklenmeden hesaplanmalıdır.

Ticari amaçla kullanılan taşıt kredilerinde tüketici mevzuatı uygulanmaz; muacceliyet koşulları kredi sözleşmesine göre belirlenir. Kredinin türü, takibe karşı ileri sürülebilecek savunmaları doğrudan etkiler.

Banka Neden Önce Araca Başvurur?

Rehinle güvence altına alınmış bir alacağın alacaklısı, İİK m.45 uyarınca borçlu iflasa tabi olsa bile yalnızca rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapabilir. Rehin borcu karşılamazsa kalan alacak için haciz veya iflas yoluna gidilebilir.

Bu kural borçlu lehinedir: banka, araç rehni dururken doğrudan maaşa veya başka mallara haciz koyduramaz. Uygulamada rehin takibi yapılmadan başlatılan genel haciz takibine karşı borçlu, bu kuralı şikâyet yoluyla ileri sürebilir.

Takip talebinde alacaklı, İİK m.58’deki bilgilere ek olarak rehnedilen malın ne olduğunu ve varsa rehni veren üçüncü kişiyi veya sonraki rehin hakkı sahiplerini bildirir (İİK m.145).

Ödeme Emrine Kaç Gün İçinde İtiraz Edilir?

Taşınır rehninin paraya çevrilmesi takibinde borçluya gönderilen ödeme emrinde ödeme süresi on beş gün, itiraz süresi yedi gündür; bu sürelerde itiraz edilmez ve borç ödenmezse rehnin satılacağı bildirilir (İİK m.146).

İtiraz, ilamsız takipteki genel hükümlere tabidir (İİK m.147). Ancak rehin hakkına açıkça itiraz edilmemişse, alacaklının rehin hakkı takip aşamasında artık tartışılamaz.

Borçlu yalnızca rehin hakkına itiraz ederse, alacaklı rehin takibinden vazgeçerek takibin haciz yoluyla devamını isteyebilir; bu durumda borçluya mal beyanı için yedi gün süre verilir (İİK m.147/2).

Araç Ne Zamana Kadar Satılmalıdır?

Alacaklı, taşınır rehninin satışını ödeme emrinin tebliğinden itibaren altı ay içinde istemek zorundadır (İİK m.150/e). Satış bu süre içinde istenmez veya talep geri alınıp yenilenmezse takip düşer.

Satış hazırlıkları ve satışın yürütülmesinde haciz yoluna ilişkin kıymet takdiri ve ihale hükümleri kıyasen uygulanır (İİK m.150/g). Borçlu, kıymet takdirine karşı kanundaki süre içinde itiraz edebilir.

Araç çoğu zaman borçlunun elinde bulunduğundan satış için aracın yakalanması ve otoparka çekilmesi gerekir. Bu aşamada oluşan otopark ve çekici giderleri de takip masrafı olarak borca eklenebilir; aracı erken teslim etmek veya borcu yapılandırmak bu masrafları azaltabilir.

Satış Parası Yetmezse Ne Olur?

Satış talebinden sonra kesinleşen kıymete göre aracın alacağı karşılamayacağı anlaşılırsa, alacaklının talebiyle açık kalan miktar için geçici rehin açığı belgesi verilir (İİK m.150/f).

Alacaklı bu belgeyle borçlunun diğer mallarının haczini isteyebilir ve diğer alacaklıların hacizlerine iştirak edebilir. Satış tamamlandığında tahsil edilemeyen kısım, borçlunun diğer mahcuz mallarından rüçhansız olarak alınır.

Borçlular için önemli nokta, aracın satılmasının borcu her zaman bitirmediğidir. İkinci el piyasa değeri kredi bakiyesinin altında kalabilir; kalan borç için maaş ve diğer mallara haciz gündeme gelebilir.

Borçlu İçin Adım Adım Kontrol Listesi

Önce muacceliyet uyarısını kontrol edin: iki ardışık taksit gecikmesi var mı, uyarıda en az otuz gün süre verilmiş mi? Uyarı yoksa veya süre eksikse, borcun tamamının muaccel olduğu tartışmalıdır.

Ödeme emri geldiğinde yedi günlük itiraz süresini kaçırmayın. Rehin hakkına itiraz edecekseniz bunu açıkça yazın; aksi hâlde rehin hakkı takipte tartışılamaz hâle gelir (İİK m.147).

Rehin takibi yerine doğrudan maaş haczi yapılmışsa İİK m.45’e dayanarak icra mahkemesine şikâyet yolunu değerlendirin. Satış öncesinde kıymet takdiri raporunu inceleyin; düşük değer, rehin açığını ve kalan borcu artırır.

Sıkça Sorulan Sorular

Taşıt kredisinde kaç taksit ödenmezse icraya gidilir?

Tüketici kredilerinde borcun tamamı için birbirini izleyen en az iki taksidin ödenmemesi ve 30 gün süreli muacceliyet uyarısı gerekir (6502 sayılı Kanun m.28).

Rehin takibinde ödeme süresi kaç gün?

Taşınır rehni takibinde ödeme süresi 15 gündür (İİK m.146).

Ödeme emrine itiraz süresi ne kadar?

Tebliğden itibaren 7 gündür (İİK m.146 ve m.147).

Banka araç rehni varken maaşıma haciz koyabilir mi?

Kural olarak hayır; rehinli alacakta önce rehnin paraya çevrilmesi gerekir (İİK m.45). Rehin yetmezse kalan için haciz yoluna gidilebilir.

Banka aracın satışını ne zamana kadar istemeli?

Ödeme emrinin tebliğinden itibaren 6 ay içinde; aksi hâlde takip düşer (İİK m.150/e).

Araç satıldı ama borç bitmedi, ne olur?

Açık kalan kısım için rehin açığı belgesi verilir ve alacaklı diğer mallarınıza haciz koydurabilir (İİK m.150/f).

Rehin hakkına itiraz etmezsem ne olur?

Rehin hakkına açıkça itiraz edilmemişse, rehin hakkı takip aşamasında artık tartışma konusu olamaz (İİK m.147/1).

Muaccel borca kalan vadelerin faizi eklenir mi?

Hayır, muaccel kılınan taksitlerin hesabında faiz, komisyon ve benzeri masraflar dikkate alınmaz (6502 sayılı Kanun m.28/2).

Şirket adına alınan taşıt kredisinde de 30 gün kuralı var mı?

Hayır, 6502 sayılı Kanun tüketici kredilerine uygulanır; ticari kredilerde koşullar sözleşmeye göre belirlenir.