Tüketici kredisinde banka, borcun tamamını isteyebilmek için art arda en az iki taksidin ödenmemesini ve borçluya 30 gün süre veren bir muacceliyet uyarısını şart koşar (6502 m.28). Ardından başlatılan icra takibinde ödeme emrine 7 gün içinde itiraz edilebilir.
Tüketici kredisi sözleşmelerinde taksitlerin ödenmemesi, bankaya hemen tüm borcu isteme hakkı vermez. Banka ancak kendi edimlerini tamamen ifa etmişse ve tüketici birbirini izleyen en az iki taksidi ödemede temerrüde düşmüşse borcun tamamını isteyebilir (6502 m.28).
Bu hakkı kullanabilmek için banka, tüketiciye en az 30 gün süre vererek muacceliyet uyarısında bulunmak zorundadır. Uygulamada bu uyarı genellikle noter aracılığıyla gönderilen hesap kat ihtarnamesiyle yapılır.
Konut kredilerinde de benzer bir kural vardır: art arda iki taksidin ödenmemesi ve 30 günlük süre verilerek uyarı yapılması gerekir (6502 m.34). Bu şartlar yerine getirilmeden yapılan takipte borçlunun itiraz imkânı genişler.
Teminatsız ihtiyaç kredileri ve kredi kartı borçları için bankalar çoğunlukla ilamsız icra takibi başlatır. Borçluya örnek 7 ödeme emri gönderilir ve 7 gün içinde itiraz, 10 gün içinde ödeme süresi verilir.
Kredi ipotekle güvence altına alınmışsa banka kural olarak önce ipoteğin paraya çevrilmesi yoluna gitmek zorundadır (İİK m.45). Borç bir bono veya çekle de bağlanmışsa kambiyo senetlerine özgü takip yolu kullanılabilir.
Kefil varsa banka takibi borçluyla birlikte kefillere de yöneltebilir. Kefilin sorumluluğu kefalet sözleşmesindeki azami tutarla sınırlıdır ve kefil de kendi adına itiraz hakkına sahiptir.
İlamsız takipte borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 gün içinde icra dairesine itiraz edebilir (İİK m.62). İtiraz dilekçeyle veya sözlü olarak yapılabilir ve takibi durdurur.
Borcun tamamına değil bir kısmına itiraz edilecekse, itiraz edilen kısmın miktarı ve nedeni açıkça gösterilmelidir. Örneğin faiz oranına, masraflara veya kart aidatına itiraz ediliyorsa bu kalemler tek tek belirtilmelidir.
Süresinde itiraz edilmezse takip kesinleşir ve banka haciz isteyebilir. Tebligatın usulsüz yapıldığı hâllerde ise öğrenme tarihinden itibaren icra mahkemesine şikâyet yolu açıktır.
Borçlunun itirazıyla duran takibe devam edebilmek için banka, itirazın tebliğinden itibaren bir yıl içinde itirazın iptali davası açabilir (İİK m.67). Tüketici kredisi ve kredi kartı uyuşmazlıklarında görevli mahkeme tüketici mahkemesidir (6502 m.73).
Tüketici mahkemesinde görülecek davalarda, kanundaki istisnalar dışında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır (6502 m.73/A). Bu nedenle bankanın itirazın iptali davasından önce arabuluculuk sürecine gitmesi gerekir; bu aşama taraflara uzlaşma fırsatı da sunar.
Davayı kaybeden taraf aleyhine, talep hâlinde, hükmolunan tutarın yüzde yirmisinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına karar verilebilir (İİK m.67). Borçlu için haksız itiraz bu nedenle ek bir maliyet riski taşır.
Takip kesinleştikten sonra banka borçlunun maaşına haciz koydurabilir. İcra takibinde maaşın dörtte birinden az olmamak üzere haczi mümkündür ve birden fazla haciz varsa sıraya konur (İİK m.83).
Banka hesapları, araçlar ve taşınmazlar da haczedilebilir. Ancak borçlunun ve ailesinin geçimi için zorunlu eşya ile kanunda sayılan diğer mallar haczedilemez.
Takipteki borç kredi sicil kayıtlarına da yansır. Borç ödendikten veya yapılandırıldıktan sonra kaydın güncellenmesi ayrıca takip edilmelidir.
Borcun tamamı ödenemeyecekse bankayla yapılandırma görüşmesi, takip başlamadan önce veya takip sırasında yapılabilir. Bankalar çoğu zaman icra masraflarının ve vekâlet ücretinin de dahil edildiği bir ödeme planı önerir.
Takip dosyası üzerinden icra dairesinde taksitle ödeme taahhüdü vermek de mümkündür. Taahhüt edilen taksitler düzenli ödendiği sürece satış yapılamaz; ancak taahhüdün ihlali ayrıca cezai sonuç doğurabilir.
Arabuluculuk aşaması da bir fırsattır: dava öncesi zorunlu arabuluculukta faiz, masraf ve vade üzerinde uzlaşma sağlanırsa, anlaşma belgesi kanundaki şartlarla ilam niteliğinde belge hâline gelir ve icraya konulabilir.
Tüketici kredisinde art arda en az iki taksit ödenmemeli ve bankanın 30 gün süre vererek muacceliyet uyarısı yapması gerekir (6502 m.28).
İlamsız takipte ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 gündür (İİK m.62).
Takip durur; banka bir yıl içinde tüketici mahkemesinde itirazın iptali davası açabilir (İİK m.67).
Tüketici kredisi ve kredi kartı uyuşmazlıklarında tüketici mahkemesi görevlidir (6502 m.73).
Tüketici mahkemesinde görülecek davalarda, kanundaki istisnalar dışında arabuluculuk dava şartıdır (6502 m.73/A).
İtirazın iptali davasını kaybeden borçlu, hükmolunan tutarın en az yüzde yirmisi oranında icra inkâr tazminatına mahkûm edilebilir (İİK m.67).
Takip kesinleşince maaşın en az dörtte biri haczedilebilir; birden fazla haciz sıraya konur (İİK m.83).
Kural olarak önce ipotekli taşınmaza başvurmak zorundadır; rehin yetmezse kalan kısım için haciz yoluna gidilir (İİK m.45).
Evet, bankayla yapılandırma yapılabilir veya icra dairesinde taksitle ödeme taahhüdü verilebilir.
Usul işlemleri, süreler ve kanun yollarında destek için bize ulaşın.