Tasarımın Hükümsüzlüğü Davası

Hükümsüzlük Sebepleri

Tasarımın yeni veya ayırt edici olmaması, kamu düzenine ya da genel ahlaka aykırı olması, gerçek hak sahibinden başkası adına tescil edilmiş olması gibi hâller hükümsüzlük sebebidir (SMK m.77).

Yenilik, tasarımın kamuya sunulmuş bir benzeriyle aynı olmamasını; ayırt edicilik ise bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenimin farklı olmasını ifade eder.

Davanın Tarafları ve Süre

Hükümsüzlük davası, menfaati olanlar, Cumhuriyet savcıları veya ilgili kamu kurumlarınca açılabilir. Gerçek hak sahipliğine dayanan hükümsüzlük ise yalnızca hak sahibi tarafından ileri sürülebilir (SMK m.77).

Dava, tasarımın koruma süresi boyunca ve kural olarak koruma sona erdikten sonra da menfaat bulundukça açılabilir; ancak sessiz kalma yoluyla hak kaybı gündeme gelebilir.

Hükümsüzlüğün Sonuçları

Hükümsüzlük kararı kesinleştiğinde, tasarım tescili baştan itibaren geçersiz sayılır ve koruma hiç doğmamış gibi sonuç doğurur (SMK m.79). Karar herkese karşı hüküm ifade eder.

Hükümsüzlük, kural olarak geçmişe etkili olmakla birlikte, kesinleşmiş ve uygulanmış bazı kararlar ile iyiniyetle yapılmış sözleşmeler bakımından kanunda istisnalar öngörülmüştür.

Sıkça Sorulan Sorular

Tasarım hangi hâllerde hükümsüz kılınır?

Yenilik veya ayırt edici nitelik taşımaması, kamu düzenine aykırılık ya da gerçek hak sahibinden başkası adına tescil gibi hâllerde hükümsüz kılınabilir.

Hükümsüzlük davasını kim açabilir?

Menfaati olanlar, ilgili kamu kurumları ve savcılar; gerçek hak sahipliğine dayalı hükümsüzlüğü ise yalnızca hak sahibi ileri sürebilir.

Hükümsüzlük kararı geçmişe etkili mi?

Evet. Karar kesinleşince tasarım tescili baştan itibaren geçersiz sayılır; kanunda öngörülen istisnalar saklıdır.