Kusurlu Sürücünün Kendi Tazminatı

Kusurlu Sürücü Hiç Tazminat Alamaz mı?

Alabilir. Kusurlu olmak, sürücünün tazminat hakkını kendiliğinden ortadan kaldırmaz; yalnızca tazminatı kendi kusuru oranında azaltır. KTK m.86/2 uyarınca kazanın oluşunda zarar görenin kusuru bulunduğu ispat edilirse hâkim tazminat miktarını indirebilir.

Örneğin kazada yüzde altmış kusurlu bulunan sürücü, karşı aracın yüzde kırk kusuru oranında zararını karşı araç işleteninden ve onun zorunlu trafik sigortacısından isteyebilir.

Sürücü yüzde yüz kusurluysa veya kaza karşı tarafın hiçbir kusuru olmadan yalnızca sürücünün ağır kusurundan kaynaklanmışsa, karşı işleten sorumluluktan kurtulabilir (KTK m.86/1). Bu durumda karşı taraftan tazminat alınamaz.

Kusur Oranları Tazminatı Nasıl Etkiler?

Bir motorlu aracın katıldığı kazada birden fazla kişi tazminatla yükümlüyse bunlar müteselsilen sorumludur; iç ilişkide işletenler kural olarak kusurları oranında zarara katlanır (KTK m.88).

Karşı aracın işleteni, sürücünün ve aracın kullanımına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur (KTK m.85/son). Bu nedenle karşı aracın sürücüsü ile işleteni farklı kişilerse talep her ikisine de yöneltilebilir.

Kusur oranları çoğu zaman kaza tespit tutanağı, ceza soruşturmasındaki bilirkişi raporu ve dava sürecinde alınan bilirkişi raporuyla belirlenir. Tutanaktaki kusur değerlendirmesi mahkemeyi bağlamaz; aksi delillerle çürütülebilir.

Sigortaya Nasıl Başvurulur?

Zarar gören, zorunlu trafik sigortası sınırları içinde dava açmadan önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunmak zorundadır (KTK m.97). Başvuru, karşı aracın sigortacısına yapılır.

Sigortacı başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde yazılı cevap vermezse veya verilen cevap talebi karşılamazsa, zarar gören dava açabilir ya da Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurabilir (m.97).

Başvuruya kaza tespit tutanağı veya ifade tutanakları, sağlık kurulu raporu, tedavi belgeleri, gelir belgeleri ve kimlik bilgileri eklenmelidir. Eksik belge, sigortacının başvuruyu sonuçlandırmamasına gerekçe yapılabilir.

Hangi Talepler Trafik Sigortasının Dışında Kalır?

KTK m.92 bazı talepleri zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamı dışında tutar. Kusurlu sürücü bakımından en önemlisi, hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen tazminat talepleridir (m.92/g).

Manevi tazminat talepleri de sigorta kapsamı dışındadır (m.92/f). Kusurlu sürücü manevi tazminatı ancak karşı aracın işleteninden ve sürücüsünden, onların kusuru oranında isteyebilir.

Kanun ayrıca gelir kaybı, kâr kaybı, iş durması ve kira mahrumiyeti gibi dolaylı zararları (m.92/k) ve motorlu araçta taşınan eşyanın uğradığı zararları (m.92/e) kapsam dışı sayar. Bu hükmün bedensel zarara bağlı kazanç kaybına uygulanıp uygulanmayacağı tartışmalı olduğundan, kapsam dışı kalan kalemler için sorumlu kişilere doğrudan başvurulması değerlendirilmelidir.

Tek Taraflı Kazada veya Kendi Aracında Durum

Zorunlu trafik sigortası bir sorumluluk sigortasıdır; araç işleteninin üçüncü kişilere karşı sorumluluğunu güvence altına alır. İşletenin kendi eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilere karşı yönelteceği talepler de kapsam dışındadır (m.92/a).

Bu nedenle aracın sahibi olan sürücü, tek taraflı bir kazada kendi aracının trafik sigortasından kendi yaralanması için tazminat alamaz. Aracın sahibi olmayan sürücünün, işletenin sigortacısına başvurup başvuramayacağı ise tartışmalıdır; somut olayda işleten ile sürücü arasındaki ilişkiye göre değerlendirme yapılmalıdır.

Tek taraflı kazada sürücünün yararlanabileceği güvenceler çoğunlukla isteğe bağlı sigortalardır (ferdi kaza veya kasko kapsamındaki ek teminatlar). Bunların kapsamı poliçe şartlarına bağlıdır ve poliçe ayrıca incelenmelidir.

Sık Yapılan Hatalar

En yaygın hata, tutanakta kusurlu gösterildiği için hiç başvuru yapmamaktır. Kusur oranı yüzde yüz değilse, karşı tarafın kusuru oranında tazminat hakkı devam eder ve tutanaktaki değerlendirme kesin değildir.

İkinci hata, manevi tazminatı sigortadan beklemektir. Manevi tazminat trafik sigortası kapsamı dışında olduğundan (KTK m.92/f) karşı araç işleteni ve sürücüsüne ayrıca yöneltilmelidir.

Üçüncü hata süreleri kaçırmaktır: maddi zararlara ilişkin talepler, zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenilmesinden itibaren iki yıl, her hâlde kaza gününden itibaren on yıl içinde zamanaşımına uğrar; fiil daha uzun ceza zamanaşımına tabi bir suç oluşturuyorsa o süre uygulanır (KTK m.109).

Sıkça Sorulan Sorular

Kazada kusurluyum, tazminat alabilir miyim?

Kusurunuz yüzde yüz değilse karşı tarafın kusuru oranında tazminat isteyebilirsiniz (KTK m.86/2, 88).

Kendi kusurum kadar kısmı sigorta öder mi?

Hayır, hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen talepler trafik sigortası kapsamı dışındadır (KTK m.92/g).

Kusurlu sürücü manevi tazminat alabilir mi?

Karşı işleten ve sürücüden kusurları oranında isteyebilir; trafik sigortası manevi tazminatı karşılamaz (KTK m.92/f).

Sigortaya başvurmadan dava açabilir miyim?

Hayır, önce sigortaya yazılı başvuru gerekir (KTK m.97).

Sigorta kaç gün içinde cevap vermeli?

Başvurudan itibaren en geç 15 gün içinde (KTK m.97).

Tek taraflı kazada kendi trafik sigortamdan tazminat alabilir miyim?

Araç sahibi sürücü kendi yaralanması için kendi trafik sigortasından tazminat alamaz; sigorta üçüncü kişilere karşı sorumluluğu karşılar.

Karşı taraf yüzde yüz kusursuzsa ne olur?

Kaza yalnızca sizin ağır kusurunuzdan kaynaklanmışsa karşı işleten sorumluluktan kurtulabilir (KTK m.86/1).

Kaza tespit tutanağındaki kusur oranı kesin mi?

Hayır, tutanak mahkemeyi bağlamaz; kusur oranı bilirkişi raporu ve diğer delillerle yeniden belirlenebilir.

Tazminat talebinde zamanaşımı ne kadar?

Maddi zararlarda öğrenmeden itibaren iki yıl, her hâlde kaza gününden itibaren on yıldır (KTK m.109).