Restoranda veya paket servisle yenen yemekten zehirlenen kişi, işletmeden tedavi giderleri, kazanç kaybı gibi bedensel zararlarının ve uygun bir manevi tazminatın ödenmesini isteyebilir (TBK m.54, m.56). Tazminat istemi, zararın ve sorumlunun öğrenilmesinden itibaren 2 yıl ve her hâlde olaydan itibaren 10 yıl içinde ileri sürülmelidir (TBK m.72).
Güvenilir olmayan gıda piyasaya arz edilemez; insan sağlığı için tehlike oluşturan ve tüketime uygun olmayan gıda güvenilir sayılmaz (5996 sayılı Kanun m.21). Gıda işletmecisi, faaliyetinin her aşamasında bu şartları sağlamak ve doğrulamakla yükümlüdür (5996 sayılı Kanun m.22).
Bu yükümlülüğe aykırılık, özel hukukta iki ayrı sorumluluk temeli doğurur. Birincisi haksız fiil sorumluluğudur: kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür (TBK m.49). İkincisi, müşteri ile işletme arasındaki sözleşmeden doğan sorumluluktur; tüketici olarak yemek satın alan kişi, ayıplı mal veya hizmet hükümlerine göre TBK uyarınca tazminat isteyebilir (TKHK m.11/6, m.15/1).
Yemeği hazırlayan aşçı veya garsonun hatası da işletmeye yüklenir. Adam çalıştıran, işletmenin çalışma düzeninin zararı önlemeye elverişli olduğunu ispat etmedikçe işletme faaliyetleri dolayısıyla verilen zarardan sorumludur (TBK m.66).
Bedensel zararlar özellikle tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalmasından doğan kayıplar ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplardır (TBK m.54). Hastane, ilaç ve tahlil masrafları ile işe gidilemeyen günlerin kazancı bu kapsamdadır.
Bedensel bütünlüğün zedelenmesi nedeniyle hâkim, olayın özelliklerini gözeterek uygun bir miktar manevi tazminata hükmedebilir; ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde yakınlar da manevi tazminat isteyebilir (TBK m.56). Ölüm hâlinde cenaze giderleri ve destekten yoksun kalma zararı da istenebilir (TBK m.53).
Hâkim tazminatın kapsamını kusurun ağırlığını da gözeterek belirler (TBK m.51). Zarar gören, örneğin bozulduğunu fark ettiği yemeği yemeye devam ederek zararın artmasına katkıda bulunmuşsa tazminat indirilebilir (TBK m.52).
Tazminat davasında zehirlenmenin o yemekten kaynaklandığını, yani illiyet bağını zarar gören ispat eder. Bunun için olaydan hemen sonra alınan hastane kayıtları, tanı ve tahlil sonuçları, adli tabip veya sağlık kurumu raporları temel delillerdir.
Aynı yerde yemek yiyen birden fazla kişinin benzer şikâyetlerle başvurması güçlü bir karinedir. Hesap fişi, ödeme dekontu, sipariş ekranı görüntüsü ve varsa yemekten ayrılmış numune de saklanmalıdır.
Gıda denetimi idari bir yoldur: 5996 sayılı Kanun kapsamındaki idari yaptırımları uygulamaya il tarım müdürü yetkilidir (5996 sayılı Kanun m.42). Yetkili birime yapılan şikâyet üzerine yapılan resmî kontrol ve numune analizleri, tazminat davasında da delil olarak kullanılabilir.
Haksız fiilden doğan tazminat istemi, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten itibaren iki yıl ve her hâlde fiilden itibaren on yıl içinde zamanaşımına uğrar (TBK m.72). Fiil, ceza kanunlarında daha uzun zamanaşımı öngörülen bir suç oluşturuyorsa o süre uygulanır.
Tüketici hukuku yolundan gidilirse, ayıplı hizmetten sorumluluk hizmetin ifasından itibaren iki yıllık zamanaşımına tabidir; ayıp ağır kusur veya hile ile gizlenmişse zamanaşımı uygulanmaz (TKHK m.16).
Bedensel zararın kapsamı karar sırasında tam belirlenemiyorsa, örneğin zehirlenmenin kalıcı sonuçları henüz netleşmemişse, hâkim kararın kesinleşmesinden itibaren iki yıl içinde tazminat hükmünü değiştirme yetkisini saklı tutabilir (TBK m.75).
Müşteri ile işletme arasındaki uyuşmazlık tüketici işlemi niteliğindeyse tüketici mahkemeleri görevlidir ve dava tüketicinin yerleşim yerinde de açılabilir (TKHK m.73). Tüketici mahkemesinde dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır; hakem heyetinin görev alanındaki uyuşmazlıklar bunun dışındadır (TKHK m.73/A).
Talep edilen değer kanunda belirlenen ve her yıl güncellenen parasal sınırın altındaysa tüketici hakem heyetine başvuru zorunludur (TKHK m.68). Bu sınır başvuru tarihindeki güncel tebliğden kontrol edilmelidir.
Zehirlenme ağır sonuçlar doğurmuşsa ceza soruşturması da gündeme gelebilir; ceza yargılamasının sonucu, özellikle kusur ve illiyet bakımından hukuk davasında önemli bir delil oluşturur. Toplu zehirlenmelerde işletmenin sorumluluk sigortası bulunup bulunmadığı da araştırılmalıdır.
Önce sağlığınızı güvenceye alın ve bir sağlık kuruluşuna başvurun; muayenede şikâyetlerin hangi yemekten sonra başladığını mutlaka söyleyin ki kayda geçsin. Tahlil sonuçlarını ve epikriz raporunu isteyin.
Aynı gün hesap fişini, ödeme kaydını ve sipariş bilgisini saklayın; yemekten kalan varsa numuneyi ağzı kapalı bir kapta soğukta muhafaza edin. Aynı sofradaki kişilerin iletişim bilgilerini alın; tanık olarak önem taşırlar.
Ardından yetkili gıda denetim birimine şikâyette bulunun ve işletmeye yazılı başvuruyla zararınızın karşılanmasını isteyin. Sonuç alınamazsa değerine göre hakem heyeti veya arabuluculuk sonrası tüketici mahkemesi yoluna gidin ve iki yıllık süreyi takvime işleyin.
Evet; tedavi giderleri, kazanç kaybı gibi bedensel zararlar ve manevi tazminat istenebilir (TBK m.54, m.56).
Zararı ve sorumluyu öğrendiğiniz tarihten itibaren iki yıl, her hâlde olaydan itibaren on yıl (TBK m.72).
Evet; işletme, çalışma düzeninin zararı önlemeye elverişli olduğunu ispat edemezse sorumludur (TBK m.66).
Hastane kayıtları, tahlil sonuçları, hesap fişi, numune ve aynı yemeği yiyen kişilerin ifadeleriyle.
Hâkim, olayın özelliklerine göre uygun bir miktar belirler (TBK m.56).
Evet; güvenilir olmayan gıdanın piyasaya arzı yasağı ve tüketici hakları paket serviste de uygulanır (5996 sayılı Kanun m.21).
Tüketici işlemlerinde tüketici mahkemesinde; tüketicinin yerleşim yerinde de açılabilir (TKHK m.73).
Tüketici mahkemesinde görülecek uyuşmazlıklarda evet; hakem heyetinin görev alanındakiler hariç (TKHK m.73/A).
Hâkim, bedensel zararın kapsamı belirlenemiyorsa kesinleşmeden itibaren iki yıl içinde hükmü değiştirme yetkisini saklı tutabilir (TBK m.75).
Usul işlemleri, süreler ve kanun yollarında destek için bize ulaşın.
Bedensel zararda tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücü kaybı.
Devamını oku ›MakaleHaksız fiilden doğan tazminat isteminde iki yıllık ve on yıllık.
Devamını oku ›MakaleÖlüm ve bedensel zararda istenebilecek maddi tazminat kalemleri ile.
Devamını oku ›