Patent Başvurusu Nasıl Yapılır?

Patent Başvurusu Nedir?

Patent başvurusu, yeni, buluş basamağı içeren ve sanayiye uygulanabilir bir buluşun korunması için Türk Patent ve Marka Kurumu'na yapılan resmî başvurudur (SMK m.90 vd.). Başarılı bir başvuru, buluş sahibine belirli süreyle tekel hakkı sağlar.

Başvurunun niteliği, korumanın kapsamını ve gücünü doğrudan belirler.

Başvuru Belgeleri

Patent başvurusunda tarifname, istemler, varsa resimler ve özet yer alır. İstemler, korumanın kapsamını belirleyen en kritik bölümdür; tarifname ise buluşu uygulanabilecek şekilde açıklar.

Belgelerin teknik ve hukuki açıdan doğru hazırlanması, ret ve daraltma risklerini azaltır.

Süreç ve Koruma Süresi

Başvuru; şekli inceleme, araştırma raporu, yayım ve inceleme aşamalarından geçer. İnceleme sonucunda kriterleri karşılayan buluşa patent belgesi verilir. Patent koruması, başvuru tarihinden itibaren en çok yirmi yıldır ve yıllık ücretlerin ödenmesine bağlıdır.

Sürelerin ve yıllık ücretlerin takibi, hak kaybını önlemek için önemlidir.

Rüçhan Hakkı ve Yurt Dışı Koruma

Bir ülkede usulüne uygun yapılan patent başvurusu, sonraki başvurular bakımından rüçhan hakkı doğurur. Bu hak sayesinde kanunda öngörülen süre içinde başka ülkelerde yapılan başvurularda ilk başvuru tarihi esas alınır ve arada yayımlanan bilgiler yenilik değerlendirmesinde dikkate alınmaz. Rüçhan isteminin başvuruyla birlikte ya da kanunda öngörülen süre içinde bildirilmesi ve rüçhan belgesinin sunulması gerekir; bu koşullar yerine getirilmezse haktan yararlanılamaz ve koruma zayıflar. Rüçhan hakkı yalnızca ilk başvuruda açıklanan içerikle sınırlı olarak sonuç doğurur.

Yurt dışında koruma isteyen başvuru sahipleri ülke ülke başvuru yapabileceği gibi, Patent İşbirliği Antlaşması kapsamında tek bir uluslararası başvuruyla süreci başlatabilir. Avrupa Patent Sözleşmesi ise tek bir inceleme süreci üzerinden geniş bir coğrafyada koruma imkânı sağlar. Hangi yolun seçileceği hedef pazarlar, buluşun ticarileşme takvimi ve bütçe planlamasıyla yakından ilgilidir. Uluslararası aşamada da sürelerin izlenmesi zorunludur; kaçırılan süreler çoğu zaman telafi edilemez. Ulusal aşamaya geçişte istenen çeviri ve belgelerin zamanında sunulmaması da başvurunun düşmesine yol açar.

Uygulamada Sık Yapılan Hatalar

En kritik hata, başvurudan önce buluşun kamuya açıklanmasıdır. Fuarda tanıtım, akademik yayın, sosyal medya paylaşımı veya gizlilik anlaşması yapılmadan yürütülen görüşmeler yeniliği ortadan kaldırabilir. Kanun, başvuru sahibinden ya da onun izniyle hareket eden kişilerden kaynaklanan açıklamalar için sınırlı bir hoşgörü süresi tanısa da, bu koruma her ülkede aynı biçimde geçerli değildir. Bu nedenle yurt dışı koruma hedefleniyorsa açıklama yapılmadan önce başvurunun tamamlanması gerekir. Ürünün satışa sunulması da açıklama sayılabileceğinden ticari takvimin başvuruyla uyumlu planlanması önemlidir.

İstemlerin çok dar yazılması korumayı işlevsiz kılar; aşırı geniş yazılması ise tekniğin bilinen durumu karşısında ret riskini artırır. Tarifnamede yer almayan bir unsurun sonradan isteme eklenmesi kapsam aşımı sayılır ve kabul edilmez. Başvuru öncesinde patent veri tabanlarında araştırma yapılmaması, benzer bir buluşun varlığının çok geç fark edilmesine yol açar. Yıllık ücretlerin ve Kurum bildirimlerine cevap sürelerinin izlenmemesi ise hakkın kendiliğinden sona ermesine neden olur. Çalışan buluşlarında işveren ile buluşçu arasındaki hak ilişkisinin düzenlenmemesi de ayrı bir uyuşmazlık kaynağıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Patent başvurusu nasıl yapılır?

Türk Patent ve Marka Kurumu'na tarifname, istemler, varsa resimler ve özet ile başvurulur; ardından araştırma ve inceleme aşamaları yürütülür.

Patent kaç yıl korur?

Patent koruması başvuru tarihinden itibaren en çok yirmi yıldır ve yıllık ücretlerin ödenmesine bağlıdır.

İstemlerin önemi nedir?

İstemler korumanın kapsamını belirler; doğru hazırlanmayan istemler buluşun yeterince korunamamasına yol açar.

Tarifname hazırlığı kritiktir; patent tarifnamesi yazımı konusunu inceleyebilirsiniz.