TMK m. 637 uyarınca yasal veya atanmış mirasçı, terekeyi ya da bazı tereke mallarını elinde bulunduran kimseye karşı mirasçılıktaki üstün hakkını ileri sürerek miras sebebiyle istihkak davası açabilir. Bu davada hâkim, mirasçılık sıfatıyla ilgili uyuşmazlıkları da çözer ve istem üzerine güvence ya da tapuya şerh gibi koruyucu önlemler alır.
Mirasta istihkak davası, terekeyi veya bazı tereke mallarını elinde bulunduran kişiye karşı mirasçının açtığı iade davasıdır; kanundaki adı miras sebebiyle istihkak davasıdır. Türk Medeni Kanunu'nun 637. maddesi davayı yasal ve atanmış mirasçıya tanır; davanın dayanağı davacının mirasçılıktan doğan üstün hakkıdır. Hâkim aynı davada mirasçılık sıfatına ilişkin uyuşmazlıkları da çözer.
Dayanak: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.637Dava, tereke mallarının gerçek mirasçıya iadesini sağlar. Davalı, kendisini mirasçı sanan veya malı haksız elinde tutan kişidir.
Talep, malın aynen iadesidir; mal elden çıkmışsa bedel ve semere talepleri gündeme gelir. İyiniyetli olmayan zilyet, elde ettiği ve elde etmeyi ihmal ettiği ürünlerden de sorumludur.
Yasal veya atanmış mirasçılar açabilir; vasiyet alacaklısının hakkı ayrı bir talep rejimine tabidir.
Dava, tereke mallarını elinde bulunduran herkese karşı açılabilir: sahte mirasçılık belgesine dayanan kişi, mirasçı olmayan yakın veya üçüncü kişi.
Hâkim bu davada mirasçılık sıfatına ilişkin uyuşmazlıkları da çözer; ayrıca mirasçılık belgesinin iptali davası açmaya gerek kalmayabilir.
Mirasçılık belgesinin geçersizliği her zaman ileri sürülebilir; belge, aksi ispatlanana kadar karine oluşturur.
Davalı bir mirasçılık belgesine dayanıyorsa, belgenin dayandığı nüfus kayıtları ve ölüme bağlı tasarruf önceden incelenmeli; itiraz noktası buradan çıkar.
Tereke bilançosu çıkarılmadan verilen kabul kararları, sonradan telafisi güç sonuçlar doğurabilmektedir.
Yurt dışında yaşayan mirasçılar bakımından vekâletname ve apostil süreçleri erken başlatılmalıdır.
Davalının elindeki malları saptamak için tapu, araç ve banka kayıtları ölüm sonrası devir hareketleriyle birlikte istenmeli; malın izi bu kayıtlarla sürülür.
Hâkim, davacının istemi üzerine hakkın korunması için davalının güvence göstermesine veya tapu kütüğüne şerh verilmesine karar verebilir.
Şerh, dava süresince malın üçüncü kişilere devrini fiilen zorlaştırır ve iyiniyet iddialarını sınırlar; talep dava dilekçesinde ileri sürülmelidir.
Görevli mahkeme kural olarak asliye hukuk mahkemesidir; yetkili mahkeme mirasbırakanın son yerleşim yeri mahkemesidir.
Dava, kanunda öngörülen hak düşürücü sürelere tabidir; süre, davacının mirasçılık sıfatını ve malın elde tutulduğunu öğrenmesiyle işlemeye başlar. Bu nedenle öğrenme tarihi belgelenmelidir.
Dava dilekçesinde iadesi istenen her tereke malı tapu, plaka veya hesap bilgisiyle tek tek gösterilmeli; genel ifadeli talepler infaz aşamasında sorun doğurur.
Tereke bilançosu çıkarılmadan verilen kabul kararları, sonradan telafisi güç sonuçlar doğurabilmektedir.
Yurt dışında yaşayan mirasçılar bakımından vekâletname ve apostil süreçleri erken başlatılmalıdır.
Davalının malı elinde tuttuğu süre boyunca elde ettiği kira ve benzeri gelirler de talep edilecekse, kira sözleşmeleri ve tahsilat kayıtları dosyaya baştan kazandırılmalıdır.
Davalı malı teslime razı olursa teslim tarihi ve malın durumu tutanakla kayda geçirilmeli; kısmi iade davanın konusunu daraltır.
Tapu iptali ve tescil davası, mülkiyetin sicile yansıması bakımından istihkak davasıyla birlikte açılabilir.
Muris muvazaası iddiası varsa, sağlararası devirlerin iptali ayrı bir dava türüdür; iki yol birbirinin yerine geçmez.
Elbirliği mülkiyeti sürüyorsa dava, tüm mirasçıların katılımıyla veya temsilci atanarak yürütülmelidir; bu usul eksikliği sık rastlanan bir ret sebebidir.
Davalının masraf ve iyileştirme iddialarına karşı, malın ölüm anındaki durumunu gösteren fotoğraf, ekspertiz ve kayıtlar saklanmalıdır.
Mirasçılar arasında yazılı iletişim tercih edilmeli; sözlü mutabakatlar ispat sorunlarına yol açmaktadır.
Uyuşmazlığın sulh yoluyla çözülmesi her aşamada mümkündür ve çoğu zaman yargılama giderlerinden tasarruf sağlar.
Taşınmaz içeren terekelerde tapu kayıtlarının ve şerhlerin güncel örneği alınmalı; devir kısıtlamaları önceden görülmelidir. Hiç mirasçı bırakmadan ölen kişinin malvarlığına ne olacağı sorusu ise mirasçısız terekenin Devlete geçmesi başlığında ayrıca ele alınır.
Mirasçının, tereke mallarını elinde bulunduran kişiye karşı üstün hakkını ileri sürerek malların iadesini istediği davadır.
Evet; TMK m. 637 uyarınca bu davada mirasçılık sıfatına ilişkin uyuşmazlıklar da çözülür.
Evet; davalının güvence göstermesi veya tapu kütüğüne şerh verilmesi gibi önlemler talep edilebilir.
Kural olarak asliye hukuk mahkemesi; yetkili mahkeme mirasbırakanın son yerleşim yeri mahkemesidir.
Davacının mirasçılık sıfatını ve malın elde tutulduğunu öğrenmesiyle işlemeye başlar; öğrenme tarihi belgelenmelidir.
Tereke, paylaşma ve mirasçılık işlemlerinde destek için bize ulaşın.