Bize ulaşın! 0535 664 07 63[email protected]Marka & Patent: yildirimpatent.com
Bilgi Bankası · Makale

Miras Sözleşmesi

TMK m. 527 uyarınca mirasbırakan, miras sözleşmesiyle mirasını veya belirli bir malını sözleşme yaptığı kimseye ya da üçüncü bir kişiye bırakma yükümlülüğü altına girebilir. m. 545 gereği sözleşmenin geçerliliği resmî vasiyetname şeklinde düzenlenmesine bağlıdır: taraflar arzularını resmî memura aynı zamanda bildirir ve sözleşmeyi memur ile iki tanık önünde imzalar.

Miras Sözleşmesi Nedir?

Ölüme bağlı tasarrufların iki türünden biridir: vasiyetname tek taraflıyken miras sözleşmesi iki taraflıdır ve mirasbırakanı bağlar.

Olumlu miras sözleşmesinde mirasbırakan, mirasını veya belirli malını sözleşme tarafına ya da üçüncü kişiye bırakmayı taahhüt eder; mirastan feragat sözleşmesinde ise mirasçı, miras hakkından karşılıklı veya karşılıksız vazgeçer.

Geçerlilik Şartı: Resmî Şekil

Sözleşme, resmî vasiyetname şeklinde düzenlenmelidir; noter veya sulh hâkimi huzurunda, iki tanığın katılımıyla yapılır.

Taraflar arzularını resmî memura aynı zamanda bildirir; adi yazılı veya el yazısıyla düzenlenen miras sözleşmesi geçersizdir. Şekil eksikliği, iptal davasının en sık sebebidir.

Bağlayıcılığı ve Tasarruf Serbestisi

Mirasbırakan, sözleşmeye rağmen malvarlığında eskisi gibi serbestçe tasarruf edebilir; hayattayken malını satabilir, kullanabilir.

Ancak sözleşmedeki yükümlülükle bağdaşmayan ölüme bağlı tasarruflarına veya bağışlamalarına itiraz edilebilir. Bu itiraz, sözleşmenin karşı tarafını koruyan temel güvencedir.

Miras hukukunda süreler kısa ve hak düşürücü olduğundan, ölüm sonrası ilk haftada bir hukuki durum değerlendirmesi yapılması önerilir.

Tereke bilançosu çıkarılmadan verilen kabul kararları, sonradan telafisi güç sonuçlar doğurabilmektedir.

Yurt dışında yaşayan mirasçılar bakımından vekâletname ve apostil süreçleri erken başlatılmalıdır.

Sona Erme ve Ortadan Kaldırma

Sözleşme, tarafların yazılı anlaşmasıyla her zaman ortadan kaldırılabilir; tek taraflı dönme ancak kanunda öngörülen hâllerde mümkündür.

Sözleşmeden doğan yükümlülüğün ihlali, mirasın açılmasından sonra tazminat ve iade taleplerine yol açar.

Vasiyetname ile Farkları

Vasiyetname her zaman tek taraflı olarak değiştirilebilir veya geri alınabilir; miras sözleşmesi ise mirasbırakanı bağlar ve tek taraflı değiştirilemez.

Bu bağlayıcılık, işletme devri, bakım karşılığı mal bırakma ve aile içi planlamalarda miras sözleşmesini tercih edilir kılar.

Miras hukukunda süreler kısa ve hak düşürücü olduğundan, ölüm sonrası ilk haftada bir hukuki durum değerlendirmesi yapılması önerilir.

Tereke bilançosu çıkarılmadan verilen kabul kararları, sonradan telafisi güç sonuçlar doğurabilmektedir.

Yurt dışında yaşayan mirasçılar bakımından vekâletname ve apostil süreçleri erken başlatılmalıdır.

Uygulamada dosyaların çoğu, belge eksikliği nedeniyle uzamakta; bu nedenle nüfus kayıt örneği, tapu ve banka yazıları baştan temin edilmelidir.

Mirasçılar arasında yürütülen görüşmelerde varılan mutabakatların yazılı hâle getirilmesi, paylaşma aşamasını hızlandırır.

Mevzuat Dayanağı Mirasbırakanın miras sözleşmesiyle mirasını veya belirli malını sözleşme yaptığı kimseye ya da üçüncü kişiye bırakma yükümlülüğü altına girebileceği; malvarlığında serbestçe tasarruf edebileceği ancak sözleşmedeki yükümlülükle bağdaşmayan ölüme bağlı tasarruf ve bağışlamalarına itiraz edilebileceği düzenlenmiştir. 4721 sayılı TMK m. 527
Mevzuat Dayanağı Miras sözleşmesinin geçerli olması için resmî vasiyetname şeklinde düzenlenmesi gerektiği; tarafların arzularını resmî memura aynı zamanda bildirecekleri ve sözleşmeyi memurun ve iki tanığın önünde imzalayacakları düzenlenmiştir. 4721 sayılı TMK m. 545

Uygulamada Kullanım Alanları

Bakım ve gözetim karşılığı taşınmaz bırakma taahhütleri, ölünceye kadar bakma sözleşmesiyle birlikte değerlendirilmelidir; iki kurum farklıdır.

Aile şirketlerinde devir planlaması için miras sözleşmesi, saklı pay kurallarıyla birlikte kurgulanmalıdır; saklı payı zedeleyen tasarruflar tenkise tabidir.

Sözleşme tapuya şerh edilemez; bu nedenle mirasbırakanın sağlararası devirlerine karşı korunma sınırlıdır ve muvazaa iddiaları gündeme gelir.

Süreç boyunca tüm tarih ve belgelerin tek bir dosyada toplanması, ileride doğacak uyuşmazlıklarda en güçlü savunmayı sağlar.

Mirasçılar arasında yazılı iletişim tercih edilmeli; sözlü mutabakatlar ispat sorunlarına yol açmaktadır.

Uyuşmazlığın sulh yoluyla çözülmesi her aşamada mümkündür ve çoğu zaman yargılama giderlerinden tasarruf sağlar.

Taşınmaz içeren terekelerde tapu kayıtlarının ve şerhlerin güncel örneği alınmalı; devir kısıtlamaları önceden görülmelidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Miras sözleşmesi nasıl yapılır?

Resmî vasiyetname şeklinde; noter veya sulh hâkimi huzurunda, iki tanığın katılımıyla düzenlenir ve imzalanır.

Adi yazılı miras sözleşmesi geçerli mi?

Hayır; resmî şekil şartı geçerlilik şartıdır, adi yazılı sözleşme geçersizdir.

Mirasbırakan malını satabilir mi?

Evet; malvarlığında serbestçe tasarruf edebilir. Ancak sözleşmeyle bağdaşmayan ölüme bağlı tasarruf ve bağışlamalara itiraz edilebilir.

Sözleşme tek taraflı bozulabilir mi?

Kural olarak hayır; tarafların yazılı anlaşmasıyla ortadan kaldırılır. Tek taraflı dönme yalnız kanunda öngörülen hâllerde mümkündür.

Vasiyetnameden farkı nedir?

Vasiyetname tek taraflıdır ve her zaman geri alınabilir; miras sözleşmesi iki taraflıdır ve mirasbırakanı bağlar.

Miras uyuşmazlığınızda hukuki destek

Tereke, paylaşma ve mirasçılık işlemlerinde destek için bize ulaşın.

BU KONUDAKİ YAZILAR

İlgili Yazılar