TMK m. 527 uyarınca mirasbırakan, miras sözleşmesiyle mirasını veya belirli bir malını sözleşme yaptığı kimseye ya da üçüncü bir kişiye bırakma yükümlülüğü altına girebilir. m. 545 gereği sözleşmenin geçerliliği resmî vasiyetname şeklinde düzenlenmesine bağlıdır: taraflar arzularını resmî memura aynı zamanda bildirir ve sözleşmeyi memur ile iki tanık önünde imzalar.
Miras sözleşmesi, mirasbırakanın bir kişiyle yaptığı ve ölümünden sonra hüküm doğuran ölüme bağlı tasarruftur; vasiyetnameden farkı iki taraflı olması ve mirasbırakanı bağlamasıdır. Türk Medeni Kanunu'nun 545. maddesine göre miras sözleşmesinin geçerli olması için resmî vasiyetname şeklinde düzenlenmesi gerekir: taraflar arzularını resmî memura aynı zamanda bildirir ve düzenlenen sözleşmeyi memurun ve iki tanığın önünde imzalar.
Dayanak: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.545Ölüme bağlı tasarrufların iki türünden biridir: vasiyetname tek taraflıyken miras sözleşmesi iki taraflıdır ve mirasbırakanı bağlar.
Olumlu miras sözleşmesinde mirasbırakan, mirasını veya belirli malını sözleşme tarafına ya da üçüncü kişiye bırakmayı taahhüt eder; mirastan feragat sözleşmesinde ise mirasçı, miras hakkından karşılıklı veya karşılıksız vazgeçer.
Sözleşme, resmî vasiyetname şeklinde düzenlenmelidir; noter veya sulh hâkimi huzurunda, iki tanığın katılımıyla yapılır.
Taraflar arzularını resmî memura aynı zamanda bildirir; adi yazılı veya el yazısıyla düzenlenen miras sözleşmesi geçersizdir. Şekil eksikliği, iptal davasının en sık sebebidir.
Mirasbırakan, sözleşmeye rağmen malvarlığında eskisi gibi serbestçe tasarruf edebilir; hayattayken malını satabilir, kullanabilir.
Ancak sözleşmedeki yükümlülükle bağdaşmayan ölüme bağlı tasarruflarına veya bağışlamalarına itiraz edilebilir. Bu itiraz, sözleşmenin karşı tarafını koruyan temel güvencedir.
İmzadan önce mirasbırakanın ayırt etme gücünü gösteren güncel bir hekim raporu alınması, ölüm sonrası ehliyetsizlik iddialarına karşı sözleşmeyi korur.
Tereke bilançosu çıkarılmadan verilen kabul kararları, sonradan telafisi güç sonuçlar doğurabilmektedir.
Yurt dışında yaşayan mirasçılar bakımından vekâletname ve apostil süreçleri erken başlatılmalıdır.
Sözleşme, tarafların yazılı anlaşmasıyla her zaman ortadan kaldırılabilir; tek taraflı dönme ancak kanunda öngörülen hâllerde mümkündür.
Sözleşmeden doğan yükümlülüğün ihlali, mirasın açılmasından sonra tazminat ve iade taleplerine yol açar.
Vasiyetname her zaman tek taraflı olarak değiştirilebilir veya geri alınabilir; miras sözleşmesi ise mirasbırakanı bağlar ve tek taraflı değiştirilemez.
Bu bağlayıcılık, işletme devri, bakım karşılığı mal bırakma ve aile içi planlamalarda miras sözleşmesini tercih edilir kılar.
Taahhüt verilmeden önce mirasbırakanın önceki vasiyetnameleri gözden geçirilmeli; eski tasarruflarla çelişen hükümler ölüm sonrası yorum tartışması doğurur.
Tereke bilançosu çıkarılmadan verilen kabul kararları, sonradan telafisi güç sonuçlar doğurabilmektedir.
Yurt dışında yaşayan mirasçılar bakımından vekâletname ve apostil süreçleri erken başlatılmalıdır.
Noter randevusundan önce tarafların kimlikleri, taahhüde konu malların tapu kayıtları ve tanıkların taraflarla yakınlık ilişkisi kontrol edilmelidir.
Bakım veya ödeme üstlenen taraf, ifa ettiği edimleri makbuz ve banka kayıtlarıyla belgelemeli; bu kayıtlar ölüm sonrası talebin dayanağıdır.
Bakım ve gözetim karşılığı taşınmaz bırakma taahhütleri, ölünceye kadar bakma sözleşmesiyle birlikte değerlendirilmelidir; iki kurum farklıdır.
Aile şirketlerinde devir planlaması için miras sözleşmesi, saklı pay kurallarıyla birlikte kurgulanmalıdır; saklı payı zedeleyen tasarruflar tenkise tabidir.
Sözleşme tapuya şerh edilemez; bu nedenle mirasbırakanın sağlararası devirlerine karşı korunma sınırlıdır ve muvazaa iddiaları gündeme gelir.
Sözleşmenin bir örneği güvenilir bir yakında saklanmalı; mirasçıların sözleşmeden habersiz kalması, mirasın açılmasından sonraki işlemleri zorlaştırır.
Mirasçılar arasında yazılı iletişim tercih edilmeli; sözlü mutabakatlar ispat sorunlarına yol açmaktadır.
Uyuşmazlığın sulh yoluyla çözülmesi her aşamada mümkündür ve çoğu zaman yargılama giderlerinden tasarruf sağlar.
Taşınmaz bırakma taahhüdünde ada, parsel ve bağımsız bölüm bilgileri tapu kaydıyla birebir yazılmalı; eksik tarif ileride tartışma yaratır.
Buna paralel biçimde ölünceye kadar bakma sözleşmesi meselesi de dosyanın seyrini doğrudan etkileyebilir.
Resmî vasiyetname şeklinde; noter veya sulh hâkimi huzurunda, iki tanığın katılımıyla düzenlenir ve imzalanır.
Hayır; resmî şekil şartı geçerlilik şartıdır, adi yazılı sözleşme geçersizdir.
Evet; malvarlığında serbestçe tasarruf edebilir. Ancak sözleşmeyle bağdaşmayan ölüme bağlı tasarruf ve bağışlamalara itiraz edilebilir.
Kural olarak hayır; tarafların yazılı anlaşmasıyla ortadan kaldırılır. Tek taraflı dönme yalnız kanunda öngörülen hâllerde mümkündür.
Vasiyetname tek taraflıdır ve her zaman geri alınabilir; miras sözleşmesi iki taraflıdır ve mirasbırakanı bağlar.
Tereke, paylaşma ve mirasçılık işlemlerinde destek için bize ulaşın.