Kredili Mevduat Hesabı Borcu

Kredili Mevduat Hesabı Borcu Nasıl Doğar?

Kredili mevduat hesabı, vadesiz hesaba bağlı ve bakiye sıfırın altına indiğinde bankanın kullandırdığı bir kredi türüdür; tüketiciye faiz karşılığında kredi verilen her sözleşme gibi TKHK m.22 kapsamında tüketici kredisi niteliği taşır. Tüketici kredisi sözleşmesi yazılı veya mesafeli olarak kurulmadıkça geçerli olmaz.

Kanun, belirli süreli bir kredi sözleşmesiyle ilişkili olarak tüketicinin açık talimatı olmaksızın kredili mevduat sözleşmesi yapılamayacağını öngörür (TKHK m.31/2). İhtiyaç kredisi çekilirken istenmeden tanımlanan KMH limitleri bu nedenle tartışmaya açıktır.

Temerrüt hâli de dâhil olmak üzere tüketici işlemlerinde bileşik faiz uygulanamaz (TKHK m.4/7). KMH borcunda faize faiz yürütülüp yürütülmediği, takip hesabının incelenmesinde ilk kontrol edilmesi gereken noktadır.

Hesap Özetine Kaç Gün İçinde İtiraz Edilmelidir?

Borçlu cari hesap şeklinde işleyen kredilerde banka, sözleşmedeki dönemleri takip eden on beş gün içinde hesap özetini noter aracılığıyla göndermek zorundadır; borçlu hesap özetine alındığından itibaren bir ay içinde itiraz etmezse gerçeğe aykırılığını ancak borcu ödedikten sonra dava edebilir (İİK m.68/b).

Süresinde itiraz edilmemiş hesap özetleri ve ihtarnameler, İİK m.68’in birinci fıkrasındaki belgelerden sayılır. Bu, bankanın takibe itiraz edilmesi hâlinde icra mahkemesinden itirazın kesin kaldırılmasını isteyebilmesi anlamına gelir.

Sözleşmedeki adresin değiştiği noter aracılığıyla bankaya bildirilmezse, hesap özetinin eski adrese ulaştığı tarih tebliğ tarihi sayılır. Adres değiştiren kredi kullanıcılarının bunu noterden bildirmesi bu nedenle önemlidir.

Banka KMH Borcu İçin Nasıl İcra Takibi Yapar?

Banka çoğunlukla ilamsız takip başlatır ve borçluya gönderilen ödeme emri, borcun yedi gün içinde ödenmesi veya aynı süre içinde itiraz edilmesi ihtarını içerir (İİK m.60). İtiraz, tebliğden itibaren yedi gün içinde dilekçeyle veya sözlü olarak icra dairesine bildirilir (İİK m.62).

Borcun yalnız bir kısmına itiraz edilecekse itiraz edilen kısım ve miktarı açıkça gösterilmelidir; aksi hâlde itiraz edilmemiş sayılır (İİK m.62). Faiz oranına veya masraf kalemlerine yapılacak itirazların da bu şekilde ayrıntılı yazılması gerekir.

İtiraz üzerine takip durur. Banka, itirazın tebliğinden itibaren bir yıl içinde itirazın iptali davası açabilir (İİK m.67) veya elindeki belgeler uygunsa altı ay içinde icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını isteyebilir (İİK m.68).

Tüketici Olarak Hangi Haklarım Var?

KMH uyuşmazlıkları tüketici işleminden doğduğundan tüketici mahkemeleri görevlidir ve dava tüketicinin yerleşim yerinde de açılabilir (TKHK m.73). Tüketici mahkemesinde açılacak davalardan önce kural olarak arabulucuya başvurulması dava şartıdır (TKHK m.73/A).

Kredi veren, tüketiciden kanuni yükümlülükleri kapsamındaki işler veya kendi menfaati için yaptığı masraflar için ek bedel talep edemez (TKHK m.4/3). Hesap işletim ücreti gibi kalemlerin bu çerçevede değerlendirilmesi gerekir.

Tüketici işlemlerinde tüketicinin borcu için alınan şahsi teminatlar, adı ne olursa olsun adi kefalet sayılır (TKHK m.4/6). KMH için kefil olan kişiye doğrudan gidilip gidilemeyeceği bu kurala göre değerlendirilir.

KMH Borcu Yüzünden Maaşa Haciz Konur mu?

Kesinleşen takipte maaş ve ücretler haczedilebilir; ancak borçlu ve ailesinin geçimi için gerekli miktar düşülür ve haczedilecek miktar maaşın dörtte birinden az olamaz (İİK m.83). Birden fazla haciz varsa sıraya konur.

Maaşın yatırıldığı hesaptaki paranın bankaca kendiliğinden KMH borcuna mahsup edilmesi uygulamada sık tartışılan bir konudur. Maaş ve ücretlerin haczolunabileceğine dair önceden yapılan anlaşmalar geçerli değildir (İİK m.83/a); bu nedenle genel işlem şartlarına dayanan kesintilerin hukuka uygunluğu somut sözleşmeye göre ayrıca incelenmelidir.

Takip kesinleşmeden önce borçlunun mallarına haciz konulamaz; itiraz, takibi durdurur. Borçlu borcu kabul ediyorsa, alacaklıyla yapılacak bir taksit veya yapılandırma anlaşması masrafları azaltabilir.

Ödeme Emri Gelince Ne Yapmalı?

Önce tebliğ tarihini not edin; itiraz süresi yedi gündür (İİK m.62). Ödeme emrindeki ana para, faiz oranı, faiz başlangıç tarihi ve masraf kalemlerini banka ekstreleriyle karşılaştırın.

Bankadan gelen noter hesap özetlerini ve ihtarnameleri saklayın; bir aylık itiraz süresinin kaçırılıp kaçırılmadığı, bankanın itirazın kaldırılması yoluna gidip gidemeyeceğini belirler (İİK m.68/b).

Borcun tamamını reddetmek yerine yalnız faiz veya masrafa itiraz edilecekse, itiraz edilen kısmı rakamla gösterin. Aksi hâlde itiraz, borcun o kısmı için hüküm doğurmaz.

Sıkça Sorulan Sorular

KMH borcuna itiraz süresi kaç gün?

Ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gündür (İİK m.62).

Bankanın hesap özetine ne kadar sürede itiraz etmeliyim?

Alındığı tarihten itibaren bir ay içinde itiraz etmelisiniz (İİK m.68/b).

KMH borcuna bileşik faiz işletilebilir mi?

Hayır, tüketici işlemlerinde temerrüt dâhil bileşik faiz uygulanmaz (TKHK m.4/7).

İstemediğim halde KMH tanımlanabilir mi?

Belirli süreli kredi ile ilişkili KMH, tüketicinin açık talimatı olmadan yapılamaz (TKHK m.31/2).

KMH borcu için maaşıma ne kadar haciz konur?

Haczedilecek miktar maaşın dörtte birinden az olamaz; geçim için gerekli kısım düşülür (İİK m.83).

KMH davası hangi mahkemede görülür?

Tüketici mahkemesinde görülür; tüketicinin yerleşim yerinde de açılabilir (TKHK m.73).

Dava açmadan önce arabulucuya gitmek zorunlu mu?

Tüketici mahkemesindeki davalarda kural olarak evet; hakem heyeti görevindeki uyuşmazlıklar istisnadır (TKHK m.73/A).

İtiraz edersem banka ne yapar?

Bir yıl içinde itirazın iptali davası açabilir veya belgesi uygunsa altı ay içinde itirazın kaldırılmasını isteyebilir (İİK m.67, 68).

KMH borcuna kefil olan kişiden doğrudan tahsil yapılabilir mi?

Tüketici işlemlerinde şahsi teminatlar adi kefalet sayıldığından kural olarak önce asıl borçluya başvurulur (TKHK m.4/6).