Fatura ve Cari Hesaba Dayalı İcra Takibi

Fatura Alacağı İçin Hangi Takip Yolu Seçilir?

Fatura veya cari hesap alacağı için genel haciz yoluyla ilamsız takip yapılır; takip talebinde alacağın tutarı, faizi ve borcun sebebi gösterilir, belgeye dayanılıyorsa belgenin aslı veya onaylı örneği borçlu sayısından bir fazla verilir (İİK m.58).

Takip talebinde senet yoksa borcun sebebi olarak ilgili faturalar, tarih ve numaralarıyla, ya da cari hesap ilişkisi gösterilir. Faiz talep edilecekse faizin türü, oranı ve işlemeye başladığı gün ayrıca yazılmalıdır.

İcra müdürü talebi uygun bulursa ödeme emri düzenler. Ödeme emrinde borcun ve masrafların 7 gün içinde ödenmesi ihtar edilir (İİK m.60).

Fatura İcra Takibinde Ne Kadar Güçlü Bir Belgedir?

Faturayı alan kişi aldığı tarihten itibaren 8 gün içinde içeriğine itiraz etmemişse bu içeriği kabul etmiş sayılır (TTK m.21/2). Aynı kural, sözlü veya elektronik yollarla kurulan sözleşmeleri doğrulayan teyit mektupları için de geçerlidir (TTK m.21/3).

Yargıtay uygulamasında bu karine, taraflar arasında bir sözleşme ilişkisinin bulunduğu durumlarda faturanın içeriğine yönelik kabul edilmektedir; faturanın tek başına malın teslim edildiğini veya işin yapıldığını ispatlamadığı görüşü ağırlıktadır. Teslimin irsaliye, tutanak veya yazışmalarla ayrıca kanıtlanması gerekebilir.

Fatura, borçlu tarafından imzalanmış bir borç ikrarı içermediği sürece İİK m.68’de sayılan belgelerden sayılmaz. Bu nedenle itiraz üzerine icra mahkemesinde itirazın kaldırılması yolu çoğu zaman kapalıdır ve alacak genel mahkemede ispatlanır.

Ticari Defter Kayıtları Delil Olur mu?

Ticari defterlerin ticari davalarda delil olabilmesi için kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve kayıtlarının birbirini doğrulamış olması gerekir (HMK m.222/2).

Usule uygun defter kayıtları sahibi lehine delil sayılabilmek için karşı tarafın aynı şartlarla tutulmuş defterlerinin bunlara aykırı olmaması, karşı tarafın defterlerini ibraz etmemesi veya kayıtların aksinin kesin delille ispatlanmamış olması gerekir. Karşı tarafın defterlerinde ilgili konuda hiç kayıt yoksa defterler sahibi lehine delil olamaz (HMK m.222/3).

Açılış veya kapanış onayı bulunmayan ya da kayıtları birbirini doğrulamayan defterler sahibi aleyhine delil olur (HMK m.222/4). Tacirin defter ve dayanak belgelerini on yıl saklama yükümlülüğü de bu nedenle önemlidir (TTK m.82/5).

Borçlu İtiraz Ederse Ne Olur?

Borçlu itirazını ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 gün içinde icra dairesine bildirir; itiraz takibi durdurur (İİK m.62). Borcun bir kısmına itiraz eden borçlu, itiraz ettiği kısmı ve miktarı açıkça göstermelidir.

Alacaklı, itirazın tebliğinden itibaren bir yıl içinde genel hükümlere göre itirazın iptali davası açabilir. Borçlunun itirazı haksız bulunursa, talep üzerine hükmolunan miktarın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilir (İİK m.67).

Konusu bir miktar para olan ticari itirazın iptali davalarında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır (TTK m.5/A). Bir yıllık süre geçirilmişse alacaklı alacağını genel hükümlere göre dava etme hakkını korur (İİK m.67/5).

Takip Hangi İcra Dairesinde Başlatılır?

Para alacağı takibinde HMK’nın yetki kuralları kıyasen uygulanır; ayrıca takibe esas sözleşmenin yapıldığı yer icra dairesi de yetkilidir (İİK m.50). Genel kural borçlunun yerleşim yeridir.

Sözleşmeden doğan uyuşmazlıklarda ifa yeri de yetkilidir (HMK m.10). Aksine anlaşma yoksa para borçları alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edilir (TBK m.89/1); bu nedenle alacaklı kendi yerleşim yerinde de takip başlatabilir.

Borçlu yetki itirazını esasa ilişkin itirazıyla birlikte yapmalıdır; icra mahkemesi önce yetki meselesini inceler (İİK m.50/2). Yetkisiz yerde başlatılan takipte itirazın iptali davası da yetki yönünden sorun yaşayabilir.

Takipten Önce Hazırlık Listesi

Belgeleri toplayın: Faturalar, sevk irsaliyeleri, teslim tutanakları, sipariş yazışmaları, e-posta ve mesaj kayıtları ile cari hesap ekstresi dosyada hazır olmalıdır. Teslimi gösteren belge yoksa itiraz aşamasında ispat zorlaşır.

Mutabakat alın: Karşı tarafın imzalı cari hesap mutabakatı, alacağın varlığını güçlendirir. Defterlerin açılış ve kapanış onaylarının yapılmış olduğunu kontrol edin (HMK m.222/2).

Faiz ve temerrüdü doğru kurun: Faturada vade yoksa temerrüt tarihinin nasıl belirleneceği ayrıca değerlendirilmelidir. Takip tutarını şişirmek, itirazın iptali davasında alacaklı aleyhine kötü niyet tazminatı riskini doğurabilir (İİK m.67/2).

Sıkça Sorulan Sorular

Faturaya kaç gün içinde itiraz edilmeli?

Faturayı alan kişi, aldığı tarihten itibaren 8 gün içinde içeriğine itiraz etmezse içeriği kabul etmiş sayılır (TTK m.21/2).

Fatura ile doğrudan icra takibi yapılabilir mi?

Evet, fatura alacağı için genel haciz yoluyla ilamsız takip yapılabilir; borcun sebebi olarak faturalar takip talebinde gösterilir (İİK m.58).

Ödeme emrine itiraz süresi kaç gün?

Borçlu ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 gün içinde itiraz edebilir (İİK m.62).

İtirazın iptali davası ne zamana kadar açılır?

İtirazın alacaklıya tebliğinden itibaren bir yıl içinde açılmalıdır (İİK m.67).

İtirazın iptali davasından önce arabulucuya gitmek zorunlu mu?

Ticari nitelikteki itirazın iptali davalarında arabulucuya başvuru dava şartıdır (TTK m.5/A).

İcra inkâr tazminatı oranı ne kadar?

Talep üzerine hükmolunan miktarın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere belirlenir (İİK m.67).

Kendi ticari defterim benim lehime delil olur mu?

Usulüne uygun tutulmuş ve onayları yapılmış defterler, karşı tarafın defterleri aykırı değilse veya ibraz edilmezse sahibi lehine delil olabilir (HMK m.222).

Fatura alacağında kendi şehrimde takip açabilir miyim?

Aksine anlaşma yoksa para borcu alacaklının yerleşim yerinde ifa edilir; ifa yeri de yetkili olduğundan bu mümkündür (TBK m.89, HMK m.10, İİK m.50).

Ticari defterler kaç yıl saklanmalı?

Ticari defterler ve kayıtların dayandığı belgeler on yıl saklanır (TTK m.82/5).