Komşunun Kamerası Evimi Görüyorsa

Komşunun Kamerası KVKK Kapsamında mı?

Kamera görüntüsü, kimliği belirli veya belirlenebilir bir gerçek kişiye ilişkin bilgi olduğu ölçüde kişisel veridir (6698 sayılı KVKK m.3/1-d). Görüntünün kaydedilmesi, depolanması ve başkalarına açıklanması da kanundaki “işleme” tanımına girer (KVKK m.3/1-e).

Kanun, kişisel verilerin üçüncü kişilere verilmemesi ve veri güvenliğine ilişkin yükümlülüklere uyulması kaydıyla, gerçek kişiler tarafından tamamen kendisiyle veya aynı konutta yaşayan aile fertleriyle ilgili faaliyetler kapsamında işlenmesine uygulanmaz (KVKK m.28/1-a). Yalnız kendi kapısının önünü izleyen bir kamera bu istisnaya girebilir; kameranın açısı komşu kapısına, merdivene veya karşı pencereye yöneldiğinde faaliyetin “tamamen kendisiyle ilgili” olduğu söylenemez.

Kişisel Verileri Koruma Kurulu, komşusunun bina içine dışarıyı, apartman girişini ve kat arasını gösteren dört kamera yerleştirdiği yönündeki bir şikâyette, iddiaların Türk Ceza Kanunu kapsamında suç unsuru barındırabileceğini ve konunun yargı mercilerinin görevine girdiğini belirterek şikâyeti Kanun kapsamında değerlendirmemiştir (Kurul Kararı 27.02.2020, 2020/187). Bu nedenle uygulamada etkili yol, Kurul’dan çok savcılık ve hukuk mahkemesidir.

Komşunun Kamerası Hangi Durumda Suç Oluşturur?

Kişilerin özel hayatının gizliliğini ihlal eden kimse bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır; gizliliğin görüntü veya seslerin kayda alınması suretiyle ihlal edilmesi hâlinde ceza bir kat artırılır (5237 sayılı TCK m.134/1). Evin içini gören, pencereye veya balkona yönelik sürekli kayıt bu suç bakımından değerlendirilir. Suçun unsurları özel hayatın gizliliğini ihlal yazısında ayrıntılı ele alınmıştır.

Hukuka aykırı olarak kişisel verileri kaydeden kimseye bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası verilir (TCK m.135/1). Kayıtların apartman mesaj grubunda veya sosyal medyada paylaşılması ise kişisel verileri hukuka aykırı olarak başkasına verme veya yayma suçunu oluşturabilir ve iki yıldan dört yıla kadar hapis cezası öngörülür (TCK m.136/1). Özel hayata ilişkin görüntülerin hukuka aykırı ifşası ayrıca iki yıldan beş yıla kadar hapisle cezalandırılır (TCK m.134/2).

Bu suçlardan özel hayatın gizliliğini ihlal şikâyete bağlıdır; kişisel verilerin kaydedilmesi ile verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme suçları ise şikâyete bağlı değildir (TCK m.139). Şikâyete bağlı suçlarda şikâyet, fiili ve faili öğrenme tarihinden itibaren altı ay içinde yapılmalıdır (TCK m.73/1-2).

Kamerayı Kaldırtmak İçin Hangi Dava Açılır?

Hukuka aykırı olarak kişilik hakkına saldırılan kimse, hâkimden saldırıda bulunanlara karşı korunmasını isteyebilir; rıza, daha üstün özel veya kamusal yarar ya da kanunun verdiği yetki bulunmadıkça kişilik haklarına yapılan her saldırı hukuka aykırıdır (4721 sayılı TMK m.24). Konutun içinin veya giriş-çıkışlarının sürekli izlenmesi, özel hayatın korunması bakımından bu kapsamda değerlendirilir.

Davacı, saldırı tehlikesinin önlenmesini, sürmekte olan saldırıya son verilmesini ve sona ermiş olsa bile etkileri devam eden saldırının hukuka aykırılığının tespitini isteyebilir; bunlarla birlikte maddi ve manevi tazminat da talep edilebilir (TMK m.25). Somut talep, kameranın sökülmesi, açısının değiştirilmesi veya kayıtların silinmesi şeklinde formüle edilir. Dava, davacının veya davalının yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir (TMK m.25 son fıkra).

Aynı apartmanda oturan kat malikleri ve kiracılar, bağımsız bölümleri ile ortak yerleri kullanırken birbirini rahatsız etmemek ve birbirinin haklarını çiğnememekle yükümlüdür (634 sayılı KMK m.18). Ortak alanlara yönetim kararıyla kurulan kameralar ise farklı kurallara tabidir; bu konu apartmanda güvenlik kamerası ve KVKK yazısında ele alınmıştır.

Delilleri Nasıl Toplamalısınız?

Kameranın yerini, açısını ve neyi gördüğünü gösteren fotoğraflar, kendi bağımsız bölümünüzden veya ortak alandan çekilerek tarih bilgisiyle saklanmalıdır. Kameranın sizin kapınızı veya pencerenizi gördüğünü bilen komşular tanık olarak gösterilebilir. Komşunun görüntüleri paylaştığı mesajlar ise ekran görüntüsü ve mesajın tarihiyle birlikte korunmalıdır.

Komşuya yöneltilecek yazılı bir talep, kameranın kaldırılmasının istendiğini ve saldırının bildirildiğini belgelemek bakımından yararlıdır. Komşu kamerayı kaldırmazsa bu belge, hem şikâyette hem de kişilik hakkı davasında saldırının sürdüğünü gösteren deliller arasında yer alır.

Kayıtların delil olarak nasıl değerlendirildiği ve hukuka aykırı elde edilmiş görüntünün durumu kamera kayıtlarının delil değeri yazısında ayrıca anlatılmıştır. Karşı tarafın kayıtlarını izinsiz ele geçirmeye çalışmak, kişinin kendisini de suç şüphelisi konumuna düşürebilir (TCK m.136/1).

Kendi Kameranızı Kurarken Nelere Dikkat Edilmeli?

Ev içi faaliyet istisnasından yararlanabilmek için kayıtların üçüncü kişilere verilmemesi, veri güvenliğinin sağlanması ve faaliyetin tamamen kendinizle veya aynı konutta yaşayan aile fertlerinizle ilgili olması gerekir (KVKK m.28/1-a). Kamera açısının yalnız kendi kapınızı ve bağımsız bölümünüzü kapsayacak şekilde ayarlanması bu şartın korunmasını sağlar.

Ses kaydı özelliği bulunan kameralar ayrı risk taşır; özel hayatın gizliliğinin seslerin kayda alınması suretiyle ihlali, cezanın bir kat artırılması sonucunu doğurur (TCK m.134/1). Hırsızlık veya zarar verme gibi bir olayın görüntüsünü paylaşmak gerekirse, görüntü yalnız kolluk veya savcılık gibi yetkili mercilere verilmelidir.

Komşunuz kameranın kendi alanını gördüğünü bildirirse açıyı değiştirmek ve eski kayıtları silmek, ileride doğabilecek ceza ve tazminat uyuşmazlığını önler. Kayıtları gereğinden uzun saklamamak ve cihazın uzaktan erişim şifresini güçlü tutmak, istisnanın şartı olan veri güvenliğinin korunmasına hizmet eder.

Sıkça Sorulan Sorular

Komşunun kamerası kapımı görüyor, KVKK Kurulu’na şikâyet edebilir miyim?

Edebilirsiniz; ancak Kurul benzer bir şikâyette konunun TCK kapsamında suç unsuru taşıyabileceğini ve yargı mercilerinin görevine girdiğini belirterek inceleme yapmamıştır (Kurul Kararı 2020/187). Bu nedenle savcılığa şikâyet ve kişilik hakkı davası daha etkili yollardır.

Komşunun kamerasıyla beni kaydetmesi suç mu?

Kayıt hukuka aykırıysa suç oluşturabilir; kişisel verileri hukuka aykırı kaydetmek bir yıldan üç yıla kadar hapisle cezalandırılır (TCK m.135/1). Özel hayatın gizliliği görüntü veya ses kaydıyla ihlal edilmişse TCK m.134/1’deki ceza bir kat artırılır.

Şikâyet için süre var mı?

Özel hayatın gizliliğini ihlal suçu şikâyete bağlıdır ve fiili ve faili öğrendiğiniz tarihten itibaren altı ay içinde şikâyet edilmelidir (TCK m.73, m.139). Kişisel verilerin kaydedilmesi ile hukuka aykırı olarak verilmesi veya ele geçirilmesi suçları ise şikâyete bağlı değildir (TCK m.139).

Kameranın sökülmesini mahkemeden isteyebilir miyim?

Evet; kişilik hakkı davasında sürmekte olan saldırıya son verilmesi ve saldırı tehlikesinin önlenmesi istenebilir (TMK m.25). Kameranın sökülmesi veya açısının değiştirilmesi bu talebin somut biçimidir; maddi ve manevi tazminat da birlikte istenebilir.

Kendi kapımı izleyen kamera yasal mı?

Kayıtlar üçüncü kişilere verilmiyor, veri güvenliği sağlanıyor ve faaliyet tamamen sizinle veya aynı konutta yaşayan aile fertlerinizle ilgiliyse KVKK uygulanmaz (KVKK m.28/1-a). Kameranın komşu alanlarını görmemesi bu istisnanın korunması için önemlidir.

Komşu görüntülerimi apartman grubunda paylaştı, ne olur?

Kişisel verileri hukuka aykırı olarak başkasına veren veya yayan kişi iki yıldan dört yıla kadar hapisle cezalandırılır (TCK m.136/1). Paylaşılan görüntü özel hayata ilişkinse ifşa suçu da gündeme gelir (TCK m.134/2).