Kavgada Yaralanma ve Tazminat

Kavgada Yaralanan Hangi Tazminatları İsteyebilir?

Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür (6098 sayılı TBK m.49/1). Kavgada yumruk, tekme veya bir cisimle yaralanan kişi bu genel hükme dayanarak karşı taraftan tazminat isteyebilir.

Bedensel zararlar özellikle tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplardır (TBK m.54). Hastane ve ilaç faturaları, istirahat süresince kaybedilen gelir ve kalıcı bir iz veya işlev kaybı varsa buna bağlı kayıplar bu kapsamda değerlendirilir.

Bunlara ek olarak hâkim, bedensel bütünlüğü zedelenen kişiye olayın özelliklerini göz önünde tutarak uygun bir miktar manevi tazminat ödenmesine karar verebilir; ağır bedensel zarar hâlinde zarar görenin yakınlarına da manevi tazminat verilebilir (TBK m.56). Kavga sırasında kırılan telefon, gözlük veya saat gibi eşyanın bedeli de maddi tazminat olarak istenebilir.

Kavgayı Ben Başlattıysam Tazminat Alabilir miyim?

Alabilirsiniz, ancak tazminat azalabilir. Zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuşsa hâkim tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir (TBK m.52/1). Kavgayı başlatan, sözlü tahrikte bulunan veya karşı tarafa ilk vuran kişinin bu davranışı indirim sebebi olarak değerlendirilir.

Hâkim tazminatın kapsamını belirlerken özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alır (TBK m.51/1). Bu nedenle küçük bir tartışmaya bıçakla karşılık verilmesi gibi ölçüsüz bir tepki, tahriki yapan tarafın tazminat hakkını ortadan kaldırmaz; indirim oranı tarafların kusur ağırlığı karşılaştırılarak belirlenir. Ayrıntılar için müterafik kusur ve tazminattan indirim yazısına bakılabilir.

Karşılıklı kavgada iki taraf da yaralanmışsa her biri diğerine karşı ayrı tazminat talebinde bulunabilir. Bu durumda mahkeme her iki talebi kendi içinde değerlendirir; taraflardan birinin daha ağır yaralanmış olması, diğerinin kusurunu kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Kendimi Savunurken Yaraladıysam Tazminat Öder miyim?

Hayır. Zarar verenin davranışının haklı savunma niteliği taşıması fiili hukuka aykırı olmaktan çıkarır (TBK m.63/2) ve haklı savunmada bulunan, saldıranın şahsına veya mallarına verdiği zarardan sorumlu tutulamaz (TBK m.64/1).

Haklı savunmanın kabulü için ortada gerçek bir saldırı bulunmalı ve savunma o saldırıyı uzaklaştırmaya yönelik olmalıdır. Saldırı sona erdikten sonra yapılan ya da saldırıyla açıkça orantısız bir karşılık, savunma sınırını aşabilir; bu durumda sorumluluk tamamen ortadan kalkmayabilir, ancak saldıranın kusuru tazminattan indirim sebebi olarak dikkate alınır (TBK m.52/1).

Hukuk hâkimi bu değerlendirmede ceza dosyasıyla bağlı değildir. Hâkim, zarar verenin kusurunun olup olmadığına karar verirken ceza hukukunun sorumluluk hükümleriyle ve ceza hâkiminin verdiği beraat kararıyla bağlı değildir; ceza hâkiminin kusur ve zarar değerlendirmesi de hukuk hâkimini bağlamaz (TBK m.74).

Uzlaştırmada Anlaşırsam Tazminat Davası Açabilir miyim?

TCK m.86'daki kasten yaralama (üçüncü fıkra hariç), m.88'deki ihmali davranışla kasten yaralama ve m.89'daki taksirle yaralama suçları uzlaştırma kapsamındadır (5271 sayılı CMK m.253/1-b). Uzlaştırmacının teklifine yedi gün içinde cevap verilmezse teklif reddedilmiş sayılır (CMK m.253/4).

Uzlaşmanın tazminat davasına etkisi 2024'te yeniden düzenlendi: uzlaşmanın sağlanması hâlinde, uzlaşma anında tespit edilemeyen veya uzlaşmadan sonra ortaya çıkan zararlar hariç, soruşturma konusu suç nedeniyle tazminat davası açılamaz; açılmış olan davadan da feragat edilmiş sayılır (CMK m.253/19). Bu hüküm 7531 sayılı Kanunla eklendi; daha önceki mutlak yasak Anayasa Mahkemesince iptal edilmişti.

Bu nedenle uzlaşma teklifini kabul etmeden önce bütün zarar kalemlerinin, özellikle tedavisi süren yaralanmalarda ileride doğabilecek giderlerin düşünülmesi gerekir. Uzlaşma belgesinde ödenecek tutarın ve hangi zararları karşıladığının açıkça yazılması, sonradan ortaya çıkan zararların ayrıca istenip istenemeyeceği tartışmasını kolaylaştırır. Şüpheli edimini yerine getirmezse uzlaşma raporu veya belgesi ilam niteliğindeki belgelerden sayılır (CMK m.253/19).

Davada Hangi Deliller ve Süreler Önemlidir?

Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat etmekle yükümlüdür (TBK m.50/1). Bu yüzden olaydan hemen sonra adli muayene raporu alınması, tedavi belgelerinin ve faturaların saklanması, olay yerindeki kamera kayıtlarının ve tanıkların erkenden tespit edilmesi gerekir. Rapor süreci için darp raporu nasıl alınır yazısına bakılabilir.

Tazminat istemi, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten itibaren iki yıl ve her hâlde fiilden itibaren on yıl içinde zamanaşımına uğrar; fiil ceza kanunlarında daha uzun zamanaşımı öngörülen bir suç oluşturuyorsa o süre uygulanır (TBK m.72/1). Kavgada yaralama çoğu zaman suç oluşturduğundan, ceza zamanaşımının uzunluğu ayrıca hesaplanmalıdır.

Ceza davasının sonucunu beklemek zorunlu değildir; hukuk davası ceza yargılamasıyla birlikte de yürüyebilir. Kavganın ceza yönü, haksız tahrik ve şikâyet süreleri için karşılıklı kavgada ceza yazısı yol gösterir.

Sıkça Sorulan Sorular

Kavgada yaralandım, hangi zararları isteyebilirim?

Tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücü kaybı ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar istenebilir (TBK m.54); ayrıca manevi tazminat talep edilebilir (TBK m.56).

Kavgayı ben başlattım, yine de tazminat alabilir miyim?

Alabilirsiniz, ancak hâkim zararın doğmasındaki payınızı dikkate alarak tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir (TBK m.52/1).

Kendimi savunurken karşı tarafı yaraladım, tazminat öder miyim?

Haklı savunma sınırları içinde kaldıysanız ödemezsiniz (TBK m.64/1); sınırın aşılması hâlinde sorumluluk doğabilir.

Uzlaştırmada anlaştıktan sonra tazminat davası açılır mı?

Kural olarak açılamaz; yalnız uzlaşma anında tespit edilemeyen veya uzlaşmadan sonra ortaya çıkan zararlar için dava açılabilir (CMK m.253/19).

Ceza davasında beraat çıkarsa tazminat davası reddedilir mi?

Kendiliğinden reddedilmez; hukuk hâkimi ceza hâkiminin beraat kararıyla ve kusur değerlendirmesiyle bağlı değildir (TBK m.74).

Kavga tazminatı için dava süresi ne kadar?

Zararın ve sorumlunun öğrenilmesinden itibaren iki yıl, her hâlde on yıldır; fiil daha uzun ceza zamanaşımı olan bir suçsa o süre uygulanır (TBK m.72/1).

Uzlaşma teklifine ne kadar sürede cevap verilmeli?

Teklif tarihinden itibaren yedi gün içinde; cevap verilmezse teklif reddedilmiş sayılır (CMK m.253/4).