Kasten Yaralama Suçu ve Cezası

Kasten Yaralama Suçu Nedir?

Türk Ceza Kanunu'nun 86. maddesinde düzenlenen kasten yaralama; bir kişiye karşı bilerek ve isteyerek gerçekleştirilen, vücuda acı veren veya sağlığını bozan eylemdir. Suç hem fiziksel hem de algılama/irade yeteneğini bozan müdahaleleri kapsar.

Basit ve Nitelikli Yaralama: Cezalar

Cezanın belirlenmesinde ilk ölçüt, yaralanmanın ağırlığıdır:

• Basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek yaralama (TCK m.86/2): mağdurun şikâyeti üzerine 6 aydan 1 yıl 6 aya kadar hapis veya adli para cezası; suçun kadına karşı işlenmesi hâlinde cezanın alt sınırı 9 aydan az olamaz,
• Daha ağır, basit tıbbi müdahaleyle giderilemeyecek yaralama (TCK m.86/1): 1 yıl 6 aydan 3 yıla kadar hapis cezası.

Cezayı Artıran Nitelikli Hâller (TCK M.86/3)

Yaralamanın; eşe veya alt-üstsoya karşı, silahla, canavarca hisle, kamu görevlisine karşı görevi nedeniyle ya da beden veya ruh bakımından kendini savunamayacak kişiye karşı işlenmesi hâlinde ceza artırılır. Örneğin silahla işlenen kasten yaralamada temel ceza yarı oranında artırılır ve suç şikâyete bağlı olmaktan çıkar.

Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama (TCK M.87)

Yaralama; duyu veya organ kaybına, yüzde sabit ize, sürekli konuşma/çocuk yapma yeteneğinin kaybına, hayati tehlikeye ya da kemik kırığına yol açmışsa, ceza belirlenen oranlarda ağırlaştırılır. Bu hâllerde ceza, yaralamanın sonucuna göre kademeli olarak artar.

Şikâyet ve Uzlaştırma

Basit tıbbi müdahale ile giderilebilen kasten yaralama (TCK m.86/2) şikâyete bağlıdır ve uzlaştırma kapsamındadır; şikâyet süresi, fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren 6 aydır. Buna karşılık daha ağır yaralamalar ile nitelikli hâller (örneğin silahla işlenen yaralama) şikâyete bağlı değildir ve uzlaştırma kapsamı dışındadır; bu suçlar kamu adına soruşturulur.

Savunma ve Mağdur Hakları

Kasten yaralama dosyalarında meşru savunma, haksız tahrik, cezanın ertelenmesi ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) gibi kurumlar sonucu doğrudan etkiler. Hem şüpheli/sanık hem de mağdur açısından, delillerin (darp raporu, tanık, kamera kaydı) doğru toplanması ve sürecin bir ceza avukatıyla yürütülmesi büyük önem taşır.

Basit Tıbbi Müdahale Ayrımı ve Altı Bentlik Artırım

TCK m.86'nın temel hâlinde ceza bir yıl altı aydan üç yıla kadar hapistir. 31/3/2005 tarihli ve 5328 sayılı Kanunla eklenen ikinci fıkra ise ayrı bir aralık öngörür: fiilin kişi üzerindeki etkisinin basit bir tıbbi müdahaleyle giderilebilecek ölçüde hafif olması hâlinde, mağdurun şikâyeti üzerine altı aydan bir yıl altı aya kadar hapis veya adli para cezasına hükmolunur. 12/5/2022 tarihli ve 7406 sayılı Kanunla eklenen cümle uyarınca suçun kadına karşı işlenmesi hâlinde bu fıkrada cezanın alt sınırı dokuz aydan az olamaz.

Üçüncü fıkra altı bent hâlinde artırım sebepleri sayar: üstsoya, altsoya, eşe, boşandığı eşe veya kardeşe karşı; beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda bulunan kişiye karşı; kişinin yerine getirdiği kamu görevi nedeniyle; kamu görevlisinin sahip bulunduğu nüfuz kötüye kullanılmak suretiyle; silahla; 14/4/2020 tarihli ve 7242 sayılı Kanunla eklenen bent uyarınca canavarca hisle.

Bu bentlerin iki sonucu vardır. Birincisi, sayılan hâllerde şikâyet aranmaz; basit tıbbi müdahaleyle giderilebilecek yaralama olsa dahi soruşturma şikâyete bağlı olmaktan çıkar. İkincisi, verilecek ceza yarı oranında artırılır; canavarca hisle işlenmesine ilişkin bent bakımından ise artırım bir kattır.

Sıkça Sorulan Sorular

Kasten yaralama suçunun cezası nedir?

Basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek yaralamada 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.86/2 uyarınca dört aydan bir yıla kadar hapis veya adli para cezası; daha ağır yaralamalarda ise m.86/1 uyarınca bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası öngörülür. Ceza, nitelikli hâllerin varlığına göre artırılır.

Kasten yaralama şikâyete bağlı mıdır?

Basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek kasten yaralamanın soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlıdır. Buna karşılık 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.86/3'te sayılan nitelikli hâllerde, örneğin silahla ya da eşe veya alt ve üstsoya karşı işlenmesi durumunda, suç şikâyete bağlı olmaktan çıkar.

Neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama nedir?

Neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama, kasten yaralamanın duyu veya organ kaybı, yüzde sabit iz, iyileşme olanağı bulunmayan hastalık gibi ağır sonuçlara yol açmasıdır. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.87'de düzenlenen bu hâllerde ceza, ortaya çıkan sonucun ağırlığına göre artırılarak belirlenir.

Basit tıbbi müdahaleyle giderilebilen yaralamada şikâyet gerekir mi?

Kural olarak gerekir; TCK m.86'nın ikinci fıkrası bu hâli mağdurun şikâyetine bağlar. Ancak fiil üçüncü fıkrada sayılan hâllerden biriyle işlenmişse şikâyet aranmaz ve verilecek ceza yarı oranında, canavarca hisle işlenmesi hâlinde bir kat artırılır.