HAGB ve Cezanın Ertelenmesi

HAGB Nedir?

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB), sanık hakkında kurulan hükmün belirli bir denetim süresi boyunca sonuç doğurmamasıdır. Denetim süresi kasıtlı suç işlenmeden geçirilirse dava düşer.

HAGB Şartları

Hükmolunan cezanın iki yıl veya daha az hapis ya da adli para cezası olması, sanığın daha önce kasıtlı suçtan mahkûm olmaması ve zararın giderilmesi temel şartlardır.

Cezanın Ertelenmesi

İki yıl veya altındaki hapis cezaları, belirli şartlarla ertelenebilir. Ertelemede ceza infaz edilmez ancak denetim süresi içinde yeni suç işlenirse ceza aynen uygulanır.

HAGB'nin Sonuçları ve Denetim Süresi

HAGB kararı verildiğinde sanık beş yıllık denetim süresine tabi tutulur. Bu sürede kasıtlı bir suç işlenmez ve yükümlülüklere uyulursa dava düşer; hüküm hiç verilmemiş sayılır ve adli sicile işlenmez.

Kanun Yolu ve Denetim Süresinin Başlangıcı

HAGB kararına karşı kanun yolu 16/7/2026 tarihli ve 7589 sayılı Kanunla değiştirilmiştir. CMK m.231'in yürürlükteki onikinci fıkrası uyarınca, 272'nci maddenin üçüncü fıkrası hükümleri saklı kalmak üzere HAGB kararına karşı istinaf yoluna başvurulabilir; karar ilk derece mahkemesi sıfatıyla bölge adliye mahkemesi veya Yargıtay tarafından verilmişse temyiz yoluna gidilir. İstinaf ve temyiz incelemesinde karar ve hüküm, usul ve esasa ilişkin hukuka aykırılıklar yönünden incelenir. HAGB'nin koşulları CMK m.231/6'da üç bent hâlinde sayılmış olup sanığın kabulü bu koşullar arasında yer almamaktadır.

Erteleme ile Farkı

Cezanın ertelenmesinde bir mahkûmiyet hükmü vardır ancak ceza infaz edilmez; HAGB'de ise hüküm açıklanmaz. Her iki kurumda da denetim süresi içinde yeni suç işlenmesi ağır sonuçlar doğurur.

16/7/2026 Değişikliği ve Uygulanmayacağı Suçlar

CMK m.231, 16/7/2026 tarihli ve 7589 sayılı Kanunun 15'inci maddesiyle geniş ölçüde yeniden yazılmıştır. Yürürlükteki metne göre hükmolunan ceza iki yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezası ise mahkeme HAGB'ye karar verebilir; uzlaşmaya ilişkin hükümler saklıdır. HAGB, müsadereye ilişkin hükümler hariç, kurulan hükmün sanık hakkında bir hukuki sonuç doğurmamasını ifade eder.

Denetim süresi bakımından kural nettir: karar verilmesi hâlinde sanık beş yıl süreyle denetim süresine tabi tutulur ve bu süre içinde kişi hakkında kasıtlı bir suç nedeniyle bir daha HAGB kararı verilemez. Denetim süresi içinde dava zamanaşımı durur. Zararın derhal giderilememesi hâli de düzenlenmiştir: sanık hakkında, mağdura veya kamuya verdiği zararı denetim süresince aylık taksitler hâlinde ödemek suretiyle tamamen gidermesi koşuluyla da HAGB kararı verilebilir.

Yükümlülüklere aykırılıkta mahkeme hükmü açıklar; ancak yeni metin bir esneklik getirmiştir. Mahkeme, yükümlülükleri yerine getiremeyen sanığın durumunu değerlendirerek cezanın yarısına kadar belirleyeceği bir kısmının infaz edilmemesine ya da koşulların varlığı hâlinde hapis cezasının ertelenmesine veya seçenek yaptırımlara çevrilmesine karar vererek yeni bir mahkûmiyet hükmü kurabilir. Son olarak madde, işkence ve eziyet suçları ile kamu görevlisinin görevi sebebiyle işlediği ve Anayasanın 17'nci maddesi kapsamında kötü muamele kabul edilebilecek suçlar hakkında uygulanmaz.

Sıkça Sorulan Sorular

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması nedir ve şartları nelerdir?

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması, sanık hakkında kurulan hükmün belirli bir denetim süresi boyunca sonuç doğurmamasıdır (5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.231). Hükmolunan cezanın iki yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezası olması, sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmaması ve zararın giderilmesi temel şartlardır. Sanığın kabul etmesi de aranır.

HAGB kararında denetim süresi kaç yıldır?

Denetim süresi beş yıldır (5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.231). Bu süre kasıtlı bir suç işlenmeden ve yükümlülüklere uygun olarak geçirilirse açıklanması geri bırakılan hüküm ortadan kaldırılır ve dava düşer. Denetim süresi içinde kasıtlı bir suç işlenmesi hâlinde mahkeme hükmü açıklar ve ceza infaz edilir.

HAGB ile cezanın ertelenmesi arasındaki fark nedir?

Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasında hüküm açıklanmaz ve denetim süresi sorunsuz geçerse dava düşer. Ertelemede ise mahkûmiyet hükmü kurulur, yalnızca hapis cezasının cezaevinde infazından şartlı olarak vazgeçilir (5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.51). Erteleme iki yıl veya daha az süreli hapis cezaları için mümkündür ve denetim süresi bir yıldan az, üç yıldan fazla olamaz.

HAGB her suçta uygulanabilir mi?

Uygulanamaz. CMK m.231'in yürürlükteki son fıkrası uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin hükümler; işkence ve eziyet suçları ile kamu görevlisinin görevi sebebiyle işlediği ve Anayasanın 17'nci maddesi kapsamında kötü muamele kabul edilebilecek suçlar hakkında uygulanmaz.