Takip masrafları sonuçta borçluya aittir; ancak alacaklı, istediği her işlemin masrafını avans olarak peşin öder (İİK m.59). Satış aşamasında kıymet takdiri ve satış giderlerinin tamamı, hacizden itibaren 1 yıl içinde verilecek satış talebiyle birlikte yatırılmazsa talep vaki olmamış sayılır (İİK m.106).
İİK m.59 uyarınca takip masrafları borçluya aittir; fakat alacaklı, yapılmasını istediği işlemin masrafını ve takip talebinde bulunurken borçlunun itirazının kendisine tebliğ masrafını avans olarak peşin öder. Yani masrafı önce alacaklı karşılar, sonra borçludan tahsil eder.
Bu kuralın pratik sonucu şudur: masrafı yatırılmayan işlem yapılmaz. Tebligat, haciz, muhafaza, kıymet takdiri veya satış gibi her aşama için icra dairesi ayrıca gider ister.
Aynı madde alacaklıya bir güvence de verir: alacaklı, dosyaya giren ilk paradan önce masraflarını alabilir. Borçlunun kısmi ödemeleri de bu nedenle önce masraflara mahsup edilir.
Haciz isteme hakkı, ödeme emrinin tebliğinden itibaren bir yıl geçmekle düşer (İİK m.78). İtiraz veya dava süreci ile icra dairesinde yapılan taksit sözleşmesinin ihlaline kadar geçen süre bu hesaba katılmaz.
Haciz talebi süresinde yapılmaz veya geri alınıp bu süre içinde yenilenmezse dosya işlemden kaldırılır. Dosyanın yeniden işleme konması yenileme talebinin borçluya tebliğine bağlıdır ve yenileme masraf ve harçları borçluya yüklenmez.
Alacaklı haciz talebinde bulunmadan önce UYAP üzerinden borçlunun mal, hak ve alacaklarını sorgulayabilir; tespit edilen mallar sistem üzerinden elektronik ortamda haczedilebilir (İİK m.78). Bu işlemlerin gideri de avans kapsamındadır.
Alacaklı veya borçlu, hacizden itibaren bir yıl içinde haczolunan malın satışını isteyebilir; satış talebiyle birlikte kıymet takdiri ve satış giderlerinin tamamının peşin yatırılması zorunludur (İİK m.106).
Sicile kayıtlı motorlu kara araçlarında muhafaza, kıymet takdiri ve satış talebi birlikte yapılır ve bunların giderleri de birlikte ve peşin yatırılır. Giderler peşin yatırılmazsa satış talebi vaki olmamış sayılır.
Yatırılan tutar satış işlemleri sırasında yetersiz kalırsa icra müdürü satış isteyene on beş günlük süre verir; eksik bu sürede tamamlanmazsa talep yine yapılmamış sayılır. Gider kalemleri, Adalet Bakanlığının her yıl yürürlüğe koyduğu tarifeyle belirlenir.
Bir malın satışı kanuni süre içinde istenmez veya talep geri alınıp süresinde yenilenmezse o mal üzerindeki haciz kalkar (İİK m.110). Satış talebi yalnızca bir defa geri alınabilir.
Satış avansının eksik veya hiç yatırılmaması, talebin vaki olmamış sayılması sonucunu doğurduğundan fiilen aynı riski taşır: süre dolduğunda haciz düşer. Resmi sicile kayıtlı mallarda haciz şerhi, sicili tutan idare tarafından terkin edilir.
Haczin kalkmasına sebep olan alacaklı, o mala ilişkin haciz ve muhafaza gibi tüm giderlerden sorumlu olur. Bu nedenle satış avansı, alacaklı açısından ertelenebilecek bir gider değildir.
Satış bedelinden önce haciz, paraya çevirme ve paylaştırma gibi bütün alacaklıları ilgilendiren masraflar alınır; kalan para takip masrafları ve işlemiş faizler dahil alacaklar oranında paylaştırılır (İİK m.138).
Vekil aracılığıyla yapılan takiplerde vekâlet ücreti, taraflar arasındaki sözleşmeye bakılmaksızın icra müdürü tarafından avukatlık ücret tarifesine göre hesaplanır ve takip masraflarına dahildir.
Böylece alacaklının avans olarak yatırdığı giderler, dosya hesabında borçlunun borcuna eklenir. Borçlu, borcu kapatmak istediğinde yalnız asıl alacak ve faizi değil, bu masrafları da ödemek zorundadır.
Kendisi ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zorlaştırmadan takip giderlerini ödeyemeyen kişiler, talepleri açıkça dayanaktan yoksun değilse icra takibinde de adli yardımdan yararlanabilir (HMK m.334). Yabancılar için ayrıca karşılıklılık şartı aranır.
Adli yardım kararı; takip giderlerinden geçici muafiyet, teminattan muafiyet, giderlerin Devlet tarafından avans olarak ödenmesi ve gerekiyorsa ücreti sonradan ödenmek üzere avukat temini sağlar (HMK m.335). Mahkeme bunların yalnız bir kısmına da karar verebilir.
Muafiyet geçicidir: adli yardım hükmün kesinleşmesine kadar devam eder ve giderler ortadan kalkmaz, yalnızca ertelenir. Başvuruda gelir durumunu gösteren belgelerin eksiksiz sunulması gerekir.
Masraflar sonuçta borçluya aittir; ancak alacaklı, istediği işlemin masrafını avans olarak peşin öder ve ilk tahsil edilen paradan önce masraflarını alır (İİK m.59).
Kıymet takdiri ve satış giderleri satış talebiyle birlikte peşin yatırılmazsa satış talebi vaki olmamış sayılır (İİK m.106).
Yatırılan tutar yetersiz kalırsa icra müdürü on beş günlük süre verir; bu sürede tamamlanmazsa talep yapılmamış sayılır (İİK m.106).
Haczolunan malın satışı hacizden itibaren bir yıl içinde istenmelidir; aksi hâlde haciz kalkar (İİK m.106 ve m.110).
Evet. Haciz isteme hakkı ödeme emrinin tebliğinden itibaren bir yıl geçmekle düşer; itiraz ve dava süreleri hesaba katılmaz (İİK m.78).
Dosyanın yenilenmesi için gereken masraf ve harçlar borçluya yüklenmez; alacaklı tarafından karşılanır (İİK m.78).
Evet. İcra müdürü vekâlet ücretini avukatlık ücret tarifesine göre hesaplar ve bu ücret takip masraflarına dahildir (İİK m.138).
Satış ve kıymet takdiri giderleri Adalet Bakanlığının her yıl yürürlüğe koyduğu tarifede belirlenir (İİK m.106); güncel tutar icra dairesinden öğrenilmelidir.
Takip giderlerini ödeme gücü olmayan kişi, icra takibi için de adli yardım isteyebilir; giderler Devlet tarafından avans olarak ödenir (HMK m.334-335).
Usul işlemleri, süreler ve kanun yollarında destek için bize ulaşın.