İlamlı İcra Takibi

İlamlı Takip Nedir?

Mahkeme kararı, hakem kararı veya ilam niteliğindeki belgelere (örneğin noter senetleri) dayanılarak yapılan takiptir. Borçluya icra emri gönderilir.

İcra Emri ve Süre

Borçluya gönderilen icra emrinde, borcun yedi gün içinde ödenmesi istenir. Bu süre içinde ödeme yapılmazsa cebri icra işlemlerine geçilir.

İcranın Geri Bırakılması

Borçlu, ancak borcun ödendiğini, ertelendiğini veya zamanaşımına uğradığını belgeyle ispatlayarak icranın geri bırakılmasını isteyebilir.

Hangi Belgeler İlam Sayılır?

Mahkeme ilamlarının yanı sıra; mahkeme huzurunda yapılan sulhler, kabuller, kayıtsız şartsız para borcu ikrarını içeren düzenleme biçimindeki noter senetleri ve istinaf/temyiz kararları da ilam niteliğinde belge sayılır ve ilamlı takibe konu olabilir.

İcranın Geri Bırakılması

Borçlu, borcun itfa edildiğini (ödendiğini), ertelendiğini veya zamanaşımına uğradığını ancak yetkili merciden alınmış belge ya da imzası ikrar edilmiş belge ile ispatlayarak icranın geri bırakılmasını isteyebilir.

Yetkili İcra Dairesi ve Şikâyet

İlamlı icrada takip, yer bakımından bir sınırlamaya tabi değildir; ilamların icrası her icra dairesinden talep olunabilir (2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.34). Alacaklı yerleşim yerini değiştirirse, takibin yeni yerleşim yerindeki icra dairesine havalesini isteyebilir. Bu yönüyle ilamlı takip, kural olarak borçlunun yerleşim yeri esasına bağlı olan ilamsız takipten önemli ölçüde ayrılır ve alacaklıya belirgin bir kolaylık sağlar. Takibin başka bir icra dairesine havalesi hâlinde, o tarihe kadar yapılmış işlemler geçerliliğini korur ve takip kaldığı yerden sürdürülür.

Yetkinin serbest olması, borçlunun icra dairesinin yetkisine itiraz edemeyeceği anlamına gelir; ilamlı takipte yetki itirazı ileri sürülemez. Buna karşılık borçlu, icra dairesinin kanuna aykırı ya da olaya uygun düşmeyen işlemlerine karşı icra mahkemesine şikâyet yoluna başvurabilir. Şikâyet kural olarak öğrenme tarihinden itibaren yedi gün içinde yapılır; bir hakkın yerine getirilmemesi veya sebepsiz sürüncemede bırakılması hâllerinde ise süreye bağlı değildir (İİK m.16). Şikâyet üzerine icra mahkemesi, işlemi iptal edebilir ya da düzeltilmesine karar verebilir.

Para Borcu Dışındaki İlamların İcrası

İlamlı icra yalnızca para alacakları için değil, verme ve yapma borçlarını içeren ilamlar için de kullanılır. Taşınmazın tahliye ve teslimine dair ilam icra dairesine verildiğinde, icra müdürü borçluya icra emri tebliğ ederek yedi gün içinde hükmolunan şeyin teslimini emreder; borçlu taşınmazı işgal etmekteyken bu emre uymazsa ilamın hükmü zorla icra olunur (İİK m.26). Taşınmaz içinde bulunup ilama dâhil olmayan eşya çıkarılarak borçluya teslim edilir. Bu eşyanın teslim alınmaması hâlinde izlenecek usul kanunda ayrıntılı biçimde düzenlenmiştir.

Alacaklıya teslim edilen taşınmaza haklı bir sebep olmaksızın yeniden giren borçlu, ayrıca hükme gerek kalmadan zorla çıkarılır. Bir işin yapılmasına dair ilamlarda ise borçluya, ilamda gösterilen süre içinde işi yapması emredilir; borçlu yapmaz ve iş başkası tarafından yapılabilecek nitelikteyse, gerekli masraf bilirkişiye takdir ettirilerek iş yaptırılır (İİK m.30). Bir işin yapılmamasına dair ilamlarda ise aykırılığın cezai sonucu icra emrinde gösterilir. Bu ilamlarda icra emrine uyulmamasının sonuçlarının borçluya açıkça bildirilmesi gerekir.

Sıkça Sorulan Sorular

İlamlı icra takibi nedir, hangi belgelere dayanır?

İlamlı icra, mahkeme kararı veya ilam niteliğindeki belgelere dayanılarak yapılan takiptir. Mahkeme ilamlarının yanı sıra mahkeme huzurunda yapılan sulhler, kabuller ve kayıtsız şartsız para borcu ikrarını içeren düzenleme şeklindeki noter senetleri de ilam niteliğinde sayılır. İlamlı icra 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.24 ve devamında düzenlenmiştir.

İcra emri geldiğinde borç kaç gün içinde ödenmelidir?

İlamlı takipte gönderilen icra emrinde borcun yedi gün içinde ödenmesi istenir. Bu süre içinde ödeme yapılmaz ve icranın geri bırakılması sağlanmazsa, alacaklının talebiyle haciz gibi cebri icra işlemlerine geçilir. Süre, icra emrinin tebliğ edildiği tarihten itibaren işlemeye başlar; tebligatın usulüne uygun yapılıp yapılmadığı ayrıca denetlenebilir.

İlamlı icrada borçlu takibi nasıl durdurabilir?

Borçlu, ilamlı takipte itirazla takibi durduramaz; ancak borcun ödendiğini, ertelendiğini veya zamanaşımına uğradığını yetkili merciden alınmış yahut imzası ikrar edilmiş bir belgeyle ispatlayarak icranın geri bırakılmasını isteyebilir. Talep icra mahkemesine yapılır ve dar kapsamlı bir incelemeye tabidir; icranın geri bırakılması 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.33'te düzenlenmiştir.