İcra Dosyasından Para Çekme ve Reddiyat

Reddiyat Nedir ve Nasıl İşler?

İİK m.9 uyarınca icra dairelerine yapılacak her türlü nakdî ödeme, daire adına bankada açılan hesaba yapılır; daireden yapılacak ödemeler de ilgilinin gösterdiği banka hesabına aktarılır. Uygulamada dosyadaki paranın alacaklıya ödenmesine reddiyat denir.

Borçlunun ödemesi, maaş kesintisi, üçüncü kişiden gelen para veya satış bedeli önce dairenin hesabına girer. Haciz sırasında elden tahsil edilen paralar da en geç tahsilatı izleyen ilk iş günü çalışma saati sonuna kadar banka hesabına yatırılmak üzere kasada muhafaza edilir.

Reddiyat için alacaklı veya vekili, paranın ödeneceği banka hesabını (IBAN) dosyaya bildirir. Vekil aracılığıyla tahsil yapılacaksa, uygulamada vekaletnamede ahzu kabz (tahsil) yetkisinin bulunması aranır.

Para Ne Kadar Sürede Hesaba Geçer?

Kanun bir süre sınırı öngörür: ödeme talimatı, paranın icra dairesi hesabına yatırılmasını takip eden en geç üç iş günü sonuna kadar icra müdürü tarafından resen bankaya verilir (İİK m.9/2).

“Resen” ifadesi, talimatın ayrıca bir talep beklenmeden verilmesi gerektiğini gösterir. Bununla birlikte banka hesabının dosyada kayıtlı olmaması, vekaletnamedeki eksiklik veya ödemenin önünde bir tedbir bulunması hâlinde aktarım gecikebilir.

Talimat süresinde verilmezse alacaklı icra müdürlüğüne yazılı başvuruda bulunabilir; icra müdürünün işlemi sürüncemede bırakması hâlinde icra mahkemesine her zaman şikâyet yolu açıktır (İİK m.16/2).

Birden Fazla Alacaklı Varsa Para Nasıl Paylaşılır?

İİK m.138 uyarınca mahcuz mallar tamamen satıldığında bedel alakadarlara hisselerine göre paylaştırılır; bir kısmı satıldığında ise bedel hisseleri oranında avans olarak dağıtılabilir.

Bütün alacaklıları ilgilendiren haciz, paraya çevirme ve paylaştırma masrafları önce satış bedelinden alınır; kalan para takip masrafları ve işlemiş faizler dahil alacaklar oranında paylaştırılır. Vekil aracılığıyla yürütülen takiplerde vekalet ücreti de takip masraflarına dahildir.

Aynı derecede hacze iştirak edebilecek alacaklılar İİK m.100 ile sınırlı olarak sayılmıştır; bunların dışında kalan alacaklılar ancak önceki dereceden artan bedel için pay alabilir. Geçici hacizler için ayrılan paylar durum netleşene kadar bankada tutulur.

Sıra Cetveli ve İtiraz Süresi

Satış bedeli bütün alacakları karşılamazsa icra dairesi bir sıra cetveli düzenler; alacaklılar iflastaki sıralarına göre yer alır ve ilk üç sıra için esas alınan tarih haciz talebi tarihidir (İİK m.140).

Cetvel suretinin tebliğinden itibaren 7 gün içinde her alacaklı, alacağın esası veya miktarına ilişkin itirazını dava yoluyla ileri sürebilir; itiraz yalnız sıraya ilişkinse icra mahkemesine şikâyet yolu kullanılır (İİK m.142).

Cetvelde hak sahibi görünen alacaklı, itiraz süreci sürerken beklemek zorunda değildir: bir bankanın kesin ve süresiz teminat mektubunu dosyaya sunarak payına düşen tutarı tahsil edebilir (İİK m.142/a). Mektupta, iade gerekirse faiziyle birlikte ödeme taahhüdü yer almalıdır.

Dosyadaki Para Hangi Hallerde Ödenmez?

İcra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında borçlu, alacağın yüzde on beşinden az olmamak üzere teminat göstererek icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesine dair ihtiyati tedbir kararı alabilir (İİK m.72/3). Bu karar dosyaya ulaşınca reddiyat yapılmaz.

İstinaf veya temyiz aşamasında borçlu, hükmolunan miktar kıymetinde teminat göstererek icranın geri bırakılması kararı alabilir (İİK m.36). Bu kararın etkisi sürdükçe teminat alacaklıya ödenmez; başvuru kesin olarak reddedildiğinde para başka işleme gerek kalmaksızın alacaklıya ödenir.

Tedbir veya geri bırakma kararı yoksa, dosyada bulunan para yalnızca borçlunun itiraz edeceğini söylemesi gibi gerekçelerle bekletilemez; bu durumda alacaklı icra mahkemesine şikâyette bulunabilir.

Adım Adım: Reddiyatı Hızlandırmak İçin

Önce dosyaya güncel ve alacaklı adına kayıtlı banka hesabını bildirin; vekil tahsil edecekse vekaletnamedeki tahsil yetkisini kontrol edin. Eksik bilgi, İİK m.9’daki üç iş günlük sürenin fiilen işlememesinin en yaygın nedenidir.

Dosyada başka alacaklılar veya hacizler varsa paranın doğrudan size ödenmeyeceğini, sıra cetveli düzenlenebileceğini hesaba katın. Cetvel tebliğ edildiğinde 7 günlük itiraz süresini takip edin.

Dosyaya menfi tespit davasında verilmiş tedbir kararı veya icranın geri bırakılması kararı gelip gelmediğini dosya safahatından kontrol edin. Böyle bir karar yoksa ve ödeme yapılmıyorsa, icra müdürlüğüne yazılı talep ve gerekirse icra mahkemesine şikâyet yolunu değerlendirin.

Sıkça Sorulan Sorular

İcra dosyasına yatan para kaç günde hesabıma geçer?

İcra müdürü, paranın daire hesabına yatmasından itibaren en geç üç iş günü içinde ödeme talimatını bankaya vermek zorundadır (İİK m.9).

Reddiyat için ayrıca dilekçe vermem gerekir mi?

Kanun talimatın resen verileceğini öngörür (İİK m.9); ancak banka hesabının dosyada kayıtlı olması gerekir, bu nedenle hesap bilgisini bildirmek pratikte şarttır.

Avukatım dosyadaki parayı benim yerime çekebilir mi?

Evet, vekil aracılığıyla tahsil mümkündür; uygulamada vekaletnamede tahsil (ahzu kabz) yetkisi bulunması aranır.

Birden fazla alacaklı varsa para nasıl dağıtılır?

Ortak masraflar düşüldükten sonra para alacaklar oranında paylaştırılır; yetmezse sıra cetveli düzenlenir (İİK m.138, 140).

Sıra cetveline kaç gün içinde itiraz edilir?

Cetvelin tebliğinden itibaren 7 gün içinde; esasa ilişkin itiraz dava ile, sıraya ilişkin itiraz şikâyet yoluyla yapılır (İİK m.142).

Sıra cetveline itiraz varken paramı alabilir miyim?

Evet. Kesin ve süresiz banka teminat mektubu sunarak payınızı tahsil edebilirsiniz (İİK m.142/a).

Borçlu menfi tespit davası açtı, para ödenmez mi?

Dava açılması tek başına yetmez; borçlu alacağın en az yüzde on beşi oranında teminatla paranın alacaklıya verilmemesine dair tedbir kararı almışsa ödeme yapılmaz (İİK m.72/3).

Karar istinafta iken dosyadaki para ödenir mi?

Borçlu İİK m.36 uyarınca teminat göstererek icranın geri bırakılması kararı almadıkça takip ve tahsil işlemleri devam eder.

Vekalet ücreti de dosyadan ödenir mi?

Evet. Vekil aracılığıyla yapılan takiplerde icra memurunun tarifeye göre hesapladığı vekalet ücreti takip masraflarına dahildir (İİK m.138).