Hekimin Zorunlu Mesleki Sorumluluk Sigortası

Yükümlülüğün Kapsamı

1219 sayılı Kanun ek m.12’nin birinci fıkrası, kamu sağlık kurum ve kuruluşlarında çalışan tabipler, diş tabipleri ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanların, tıbbi kötü uygulama nedeniyle kendilerinden talep edilebilecek zararlar ile kurumlarınca kendilerine yapılacak rücuya karşı sigorta yaptırmak zorunda olduğunu düzenler.

Maddenin ikinci fıkrası, özel sağlık kurum ve kuruluşlarında çalışan veya mesleklerini serbest olarak icra eden tabip, diş tabibi ve uzmanların, tıbbi kötü uygulama sebebiyle kişilere verebilecekleri zararlar ile bu sebeple kendilerine yapılacak rücuları karşılamak üzere mesleki mali sorumluluk sigortası yaptırmak zorunda olduğunu belirtir.

Üçüncü fıkraya göre zorunlu mesleki mali sorumluluk sigortası, mesleklerini serbest olarak icra edenlerin kendileri; özel sağlık kurum ve kuruluşlarında çalışanlar için ise ilgili özel sağlık kurum ve kuruluşları tarafından yaptırılır.

Primin Paylaşımı ve Kesinti Yasağı

Kamu sağlık kurum ve kuruluşlarında çalışanlar bakımından sigorta priminin yarısı hekim tarafından, diğer yarısı döner sermayesi bulunan kurumlarda döner sermayeden, döner sermayesi bulunmayan kurumlarda kurum bütçesinden ödenir.

Özel sağlık kurum ve kuruluşlarında çalışanların sigorta primlerinin yarısı kendileri tarafından, yarısı istihdam edenlerce ödenir. Bu paylaşım kanunla belirlenmiş olup sözleşmeyle değiştirilemez.

Kanun, istihdam edenlerce ilgili sağlık çalışanı için ödenen sigorta priminin hiçbir isim altında ve hiçbir şekilde çalışanın maaş ve sair mali haklarından kesilemeyeceğini, buna ilişkin hüküm içeren sözleşme yapılamayacağını açıkça düzenlemiştir.

Teminat Tutarları ve Genel Şartlar

1219 sayılı Kanun ek m.12’nin beşinci fıkrası uyarınca zorunlu sigortalara ilişkin teminat tutarları ile uygulama usul ve esasları, Sağlık Bakanlığının görüşü alınarak sigortacılık alanında yetkili idarece belirlenir.

Teminat tutarları her yıl güncellenebildiğinden, poliçe yenilenirken yürürlükteki tutarların kontrol edilmesi gerekir. Genel şartlarda öngörülen bildirim süreleri ve istisnalar da ayrıca incelenmelidir.

Sigorta ilişkisinin genel çerçevesi 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümlerine tabidir. Kanun m.1473 uyarınca sigortacı, sigorta süresi içinde gerçekleşen bir olaydan kaynaklanan sorumluluk nedeniyle zarar görene, sözleşmede öngörülen miktara kadar tazminat öder.

Yaptırmama Hâlinde Yaptırım

1219 sayılı Kanun ek m.12’nin son fıkrası, maddedeki zorunlu sigortaları yaptırmayanlara mülki idare amirince sigortası yaptırılmayan her kişi için idari para cezası verileceğini düzenler. Ceza miktarı kanunda gösterilmiş olup her yıl yeniden değerleme oranında güncellenir.

İdari para cezasına karşı 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.27 uyarınca tebliğ veya tefhimden itibaren en geç on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulabilir.

Sigortanın bulunmaması, hekimin hukuki sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Bu durumda tazminat talebi doğrudan hekime ve varsa istihdam edene yöneltilir.

Teminatın İşleyişi ve Rücu

Zorunlu mesleki mali sorumluluk sigortası, hekimin tıbbi kötü uygulaması nedeniyle üçüncü kişilere verdiği zararları poliçe limitine kadar karşılar. Kamu görevlisi hekimler bakımından ayrıca kurumun rücu alacağı da teminat kapsamındadır.

6102 sayılı Kanun m.1474 uyarınca sigortalı aleyhine bir istem ileri sürüldüğünde isteme ilişkin makul giderler sigortacı tarafından karşılanır; sigorta bedelini aşan giderlerin ödenmesi için sözleşmede hüküm bulunması gerekir.

Sigortacı ile hekim veya sağlık kuruluşu arasında çıkan uyuşmazlıklarda 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m.30 uyarınca Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurulabilir. Başvuru için sigortacıya başvurulmuş ve talebin olumsuz sonuçlandığının belgelenmiş olması veya on beş iş günü içinde yazılı cevap verilmemiş olması aranır.

Hekim ve Kurum İçin Pratik Notlar

Poliçe yenilenirken yürürlükteki teminat tutarları ve genel şartlardaki istisnalar kontrol edilmelidir.

Prim paylaşımına aykırı sözleşme hükümleri kanunen geçersizdir; ücretten kesinti yapılamaz.

Aleyhe bir istem öğrenildiğinde sigortacıya bildirim süresinde yapılmalı, savunma giderleri için talep açıkça iletilmelidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Hangi hekimler bu sigortayı yaptırmak zorundadır?

1219 sayılı Kanun ek m.12 uyarınca kamu ve özel sağlık kurum ve kuruluşlarında çalışan ile mesleğini serbest icra eden tabipler, diş tabipleri ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanlar yaptırmak zorundadır.

Primi kim öder?

Kamuda primin yarısı hekim, yarısı döner sermayeden veya kurum bütçesinden ödenir. Özelde yarısı hekim, yarısı istihdam eden tarafından ödenir.

Prim ücretten kesilebilir mi?

Hayır. Kanun, istihdam edenlerce ödenen primin hiçbir isim altında çalışanın maaş ve sair mali haklarından kesilemeyeceğini ve buna ilişkin sözleşme yapılamayacağını öngörür.

Sigorta yaptırmamanın yaptırımı nedir?

Mülki idare amirince, sigortası yaptırılmayan her kişi için idari para cezası verilir. Cezaya karşı on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulabilir.

Sigorta hekimin sorumluluğunu kaldırır mı?

Hayır. Sigorta, zararı poliçe limitine kadar karşılar; hekimin hukuki sorumluluğu ortadan kalkmaz ve limiti aşan kısımdan sorumluluk devam eder.