İhtiyari mali mesuliyet sigortası, motorlu aracın işletilmesinden doğan sorumluluk bakımından zorunlu mali sorumluluk sigortasının teminat sınırlarını aşan zararları, poliçede belirlenen tutara kadar karşılamak üzere isteğe bağlı olarak yapılan bir sorumluluk sigortasıdır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.1473, sigortacının sigorta süresi içinde gerçekleşen bir olaydan kaynaklanan sorumluluk nedeniyle zarar görene, sözleşmede öngörülen miktara kadar tazminat ödeyeceğini düzenler.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.91, işletenlere zorunlu mali sorumluluk sigortası yaptırma yükümlülüğü getirir. Aynı Kanun m.93 uyarınca bu sigortanın genel şartları, teminat tutarları ile tarife ve talimatları idarece tespit edilerek Resmî Gazete’de yayımlanır.
Zorunlu sigortada teminat, ilan edilen limitlerle sınırlıdır. Zararın bu limiti aşması hâlinde aşan kısımdan işleten ve sürücü kendi malvarlığıyla sorumlu kalır.
İhtiyari mali mesuliyet sigortası, tam olarak bu boşluğu kapatır. Sigorta ettiren, zorunlu sigorta limitinin üzerinde ek bir teminat satın alarak sorumluluğunun mali sonuçlarını poliçede belirlenen tutara kadar sigortacıya devretmiş olur.
6102 sayılı Kanun m.1401, sigorta sözleşmesini; sigortacının bir prim karşılığında, kişinin para ile ölçülebilir bir menfaatini zarara uğratan rizikonun gerçekleşmesi hâlinde bunu tazmin etmeyi yükümlendiği sözleşme olarak tanımlar.
Kanun m.1473’ün birinci fıkrası uyarınca sigortacı, sözleşmede aksine hüküm yoksa, zarar daha sonra doğsa bile sigorta süresi içinde gerçekleşen bir olaydan kaynaklanan sorumluluk nedeniyle zarar görene, sözleşmede öngörülen miktara kadar tazminat öder.
Aynı maddenin ikinci fıkrası uyarınca sigorta, sigortalının işletmesi ile ilgili sorumluluğu için yaptırılmışsa, sözleşmede aksine hüküm yoksa sigortalının temsilcisi ile işletmenin yönetiminde, denetiminde ve işletmede çalıştırılan kişilerin sorumluluğunu da karşılar; sigorta bu kişilerin lehine yapılmış sayılır.
6102 sayılı Kanun m.1474, sorumluluk sigortalarında hukuki korumayı düzenler. Sigortalı aleyhine bir istem ileri sürüldüğünde, isteme ilişkin makul giderler sigortacı tarafından karşılanır.
Sigorta bedelini aşan giderlerin ödenebilmesi için sözleşmede hüküm bulunması gerekir. Bu nedenle poliçenin özel şartları, savunma giderleri bakımından ayrıca incelenmelidir.
Aynı maddenin ikinci fıkrası uyarınca sigortacı, sigortalının istemi üzerine giderler için avans vermek zorundadır. Bu düzenleme, sigortalının savunmasını sürdürebilmesini güvence altına alır.
6102 sayılı Kanun m.1478, zarar görenin uğradığı zararın sigorta bedeline kadar olan kısmının tazminini, sigorta sözleşmesi için geçerli zamanaşımı süresi içinde kalmak şartıyla doğrudan sigortacıdan isteyebileceğini düzenler.
Bu hak, zarar görenin sigortalıya karşı sahip olduğu talep hakkından bağımsız olarak kullanılabilir. Talep, poliçede yazılı teminat tutarı ile sınırlıdır.
Poliçedeki istisnalar ve muafiyetler, sigortacının ödeme yükümlülüğünü etkiler. Bu nedenle talebin dayandığı olayın poliçe kapsamına girip girmediği, genel ve özel şartlar birlikte değerlendirilerek belirlenmelidir.
Talep önce sigorta şirketine yazılı olarak iletilir. Başvuruya eklenen kaza tespit tutanağı, hasar belgeleri ve zararın kapsamını gösteren belgeler değerlendirmenin temelini oluşturur.
5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m.30 uyarınca sigorta sözleşmesinden doğan uyuşmazlıklar için Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurulabilir. Başvuru için sigortacıya başvurulmuş ve talebin kısmen ya da tamamen olumsuz sonuçlandığının belgelenmiş olması veya sigortacının on beş iş günü içinde yazılı cevap vermemiş olması gerekir.
Aynı maddeye göre uyuşmazlıklar sigorta hakemleri aracılığıyla çözülür; hakemler görevlendirildikleri tarihten itibaren kural olarak en geç dört ay içinde karar vermek zorundadır. Tahkim yerine doğrudan dava yolu da tercih edilebilir; bu hâlde görevli mahkeme uyuşmazlığın niteliğine göre belirlenir.
Teminat tutarı, olası ağır zararlar dikkate alınarak belirlenmeli; zorunlu sigorta limitiyle birlikte değerlendirilmelidir.
Poliçenin özel şartlarındaki istisnalar ve muafiyetler, ödeme aşamasında belirleyici olduğundan sözleşme öncesinde okunmalıdır.
Savunma giderlerinin sigorta bedelini aşan kısmının karşılanması için sözleşmede açık hüküm bulunması gerekir.
Hayır. İsteğe bağlıdır. Zorunlu olan, 2918 sayılı Kanun m.91 uyarınca işletenin yaptırması gereken zorunlu mali sorumluluk sigortasıdır.
Zorunlu sigortanın teminat sınırını aşan sorumluluk zararlarını, poliçede belirlenen tutara kadar karşılar. Kapsam, poliçenin genel ve özel şartlarına göre belirlenir.
6102 sayılı Kanun m.1478 uyarınca zarar gören, zararın sigorta bedeline kadar olan kısmının tazminini doğrudan sigortacıdan isteyebilir.
6102 sayılı Kanun m.1474 uyarınca isteme ilişkin makul giderler sigortacı tarafından karşılanır; sigorta bedelini aşan giderler için sözleşmede hüküm bulunması gerekir.
Önce sigortacıya başvurulur. Sonuç alınamazsa 5684 sayılı Kanun m.30 uyarınca Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurulabilir veya doğrudan dava yoluna gidilebilir.
İdari işlemlere karşı iptal davası açılması, vergi uyuşmazlıkları, trafik ve sigorta kaynaklı talepler ile yabancılar hukukuna ilişkin başvuru ve dava süreçlerinde büromuzdan hukuki destek alabilirsiniz.
Zorunlu sigortada teminat ve doğrudan talep hakkı.
Devamını oku ›MakaleTahkim başvurusunun şartları ve süreci.
Devamını oku ›Makaleİşletenin sorumluluğu ve tazminat talepleri.
Devamını oku ›