Patentte İşlemlere Devam ve Hakların Yeniden Tesisi

İşlemlerin Devam Ettirilmesi Talebi Nedir?

İşlemlerin devam ettirilmesi, patent başvurusuna ilişkin bir süreye uyulmaması hâlinde başvuru sahibine tanınan telafi imkânıdır. 6769 sayılı Kanun m.107/1 uyarınca başvuru sahibi, süreye uyulmamanın sonucunun bildirim tarihinden itibaren iki ay içinde ücretini ödeyerek işlemlere devam edilmesini talep edebilir. Talep, ücreti ödenerek ve süreye uyulmadığı için yapılamamış olan işlemin gereği yerine getirilerek yapılır; kabul edilmesi hâlinde süreye uyulmamış olmanın getirdiği hukuki sonuçlar doğmamış sayılır.

Bu mekanizma her süre için kullanılamaz. Kanun m.107/4, telafi ücretinin ödenmesi için verilen süre ile m.93/1'deki süre ve yönetmelikle belirlenen bazı işlem süreleri bakımından bu talebin yapılamayacağını belirtir. Uygulama Yönetmeliği m.114 ise istisna kapsamındaki maddeleri tek tek sayar ve şekli eksiklik bildirimlerinde verilen üç aylık süreye ilişkin talebin üç bildirimden yalnızca biri için ve sadece bir kez yapılabileceğini düzenler.

Hakların Yeniden Tesisi ve Özen Yükümlülüğü

Hakların yeniden tesisi daha ağır şartlara bağlıdır ve gerçek bir mazeret rejimi kurar. Kanun m.107/2'ye göre başvuru veya patent sahibi, şartların gerektirdiği özeni göstermesine rağmen bir süreye uyamamış ve bu durum başvurunun reddine, geri çekilmiş sayılmasına, patentin hükümsüz kılınmasına veya başka bir hak kaybına yol açmışsa, hakların yeniden tesisini talep edebilir.

Talep, iki aşamalı bir süre sınırına tabidir: süreye uyulamama nedeninin ortadan kalkmasından itibaren iki ay içinde ve her hâlde uyulamamış olan sürenin bitiminden itibaren bir yılı geçmemek üzere, ücreti ödenerek yapılır. Buradaki kritik unsur özen ölçütüdür; salt unutkanlık veya takip sisteminin genel aksaklığı yeterli sayılmaz, olağanüstü ve öngörülemeyen bir engelin somut delillerle ortaya konması beklenir. Ayrıca bu hükümler, kendi süreleri bakımından uygulanmaz; yani yeniden tesis talebi için öngörülen sürenin kaçırılması hâlinde ikinci bir telafi imkânı doğmaz. Talebe dayanak yapılan engelin niteliği, süresi ve ortadan kalktığı an açıkça ortaya konmalı, dosyaya sunulacak belgelerle desteklenmelidir.

Talebin Kabulünün Sonuçları ve Ara Kullanım Hakkı

Talebin kabulü hâlinde süreye uyulmamış olmanın doğurduğu tüm hukuki sonuçlar ortadan kalkar ve dosya kaldığı yerden yürür. Hakların yeniden tesis edilmesi durumunda bu husus Bültende yayımlanır; Uygulama Yönetmeliği m.115 uyarınca Kurum, talebe ilişkin değerlendirme sonucunu başvuru veya patent sahibine bildirir. Yayım, üçüncü kişilerin durumdan haberdar olmasını sağlar.

Üçüncü kişilerin korunması için kanun bir ara kullanım hakkı öngörmüştür. Hakkın kaybından, yeniden tesise ilişkin kararın yayımına kadar geçen sürede patent konusu buluşu Türkiye'de iyiniyetli olarak kullanan veya kullanım için ciddi ve gerçek tedbirler alan kişiler, sahip oldukları işletmenin makul ihtiyaçlarını giderecek ölçüde buluşu ücretsiz kullanmaya devam edebilir. Bu hak, hak sahibinin yeniden doğan tekelini sınırlayan dengeleyici bir düzenlemedir. Ara kullanım hakkını ileri süren kişinin iyiniyetini ve söz konusu dönemde aldığı ciddi tedbirleri belgelerle ortaya koyması gerekir; yatırım kararları, tedarik sözleşmeleri ve üretim hazırlıklarına ilişkin kayıtlar bu bakımdan işlev görür. Hakkın kapsamı işletmenin makul ihtiyaçlarıyla sınırlı olduğundan, kullanımın sınırsız biçimde genişletilmesi mümkün değildir.

Sıkça Sorulan Sorular

İşlemlere devam talebi için süre ne kadardır?

Süreye uyulmamanın sonucunun bildirim tarihinden itibaren iki aydır. Talep, ücreti ödenerek ve yapılamamış işlemin gereği yerine getirilerek yapılır.

Hakların yeniden tesisi talebinin üst sınırı var mı?

Evet. Talep, uyulamamış sürenin bitiminden itibaren bir yılı geçmemek üzere, engelin ortadan kalkmasından itibaren iki ay içinde yapılmalıdır.

Bu talepler her süre için kullanılabilir mi?

Hayır. Kanun ve Uygulama Yönetmeliği bazı süreleri kapsam dışında bırakmıştır; ayrıca bu hükümler kendi süreleri bakımından uygulanmaz.