Esnaf Muaflığı ile Evde Üretim ve İnternet Satışı

Esnaf Muaflığından Kimler Yararlanır?

GVK m.9, ticaret ve sanat erbabından belirli şekil ve şartlarla çalışanları gelir vergisinden muaf tutar. Motorlu nakil vasıtası kullanmadan gezici olarak veya işyeri açmadan perakende ticaret yapanlar, işyeri açmadan gezici olarak doğrudan tüketiciye iş yapan küçük sanat erbabı, kapı kapı dolaşarak hurda toplayanlar ve kaybolmaya yüz tutan geleneksel meslek kollarında kendi ürettiğini satanlar bu kapsamdadır (193 sayılı GVK m.9).

Konutlarının çatı veya cephesinde kurdukları 50 kW'a kadar tek bir yenilenebilir enerji tesisinden üretilen elektriğin ihtiyaç fazlasını satanlar da muaf esnaf sayılır (GVK m.9/9). Evde üretim yapanları ise iki bent ilgilendirir: el emeği ürünlerini düzenleyen m.9/6 ve evde imal edilen malların internetten satışını düzenleyen m.9/10.

Ticari, zirai veya mesleki kazancı nedeniyle gerçek usulde gelir vergisine tabi olanlar ile sayılan işleri gelir veya kurumlar vergisi mükelleflerine bağlılık arz edecek şekilde yapanlar esnaf muaflığından yararlanamaz (GVK m.9). Örneğin bir firmanın siparişlerini düzenli olarak evde üreten kişi, bu bağlılık nedeniyle muaflık dışında kalabilir.

Evde Yapılan Mantı ve Örgü Satışı Vergiden Muaf mı?

Şartları taşıyorsa evet. Oturdukları evlerde imal ettikleri havlu, örtü, çarşaf, çorap, halı, kilim, dokuma ürünleri, örgü, dantel, nakış işleri, turistik eşya, hasır, sepet, yapma çiçek, boncuk işleme, tığ örgü ile tarhana, erişte, mantı gibi ürünleri satanlar muaftır (GVK m.9/6).

Bunun için muharrik kuvvet kullanılmaması ve dışarıdan işçi alınmaması gerekir; evlerde kullanılan dikiş, nakış, mutfak robotu, ütü ve benzeri makine ve aletler bu yasağın dışındadır. Ürünler işyeri açılmaksızın satılmalıdır; internet ve benzeri elektronik ortamlardan yapılan satışlarda ise yıllık satış tutarı, ilgili yıl için geçerli asgari ücretin yıllık brüt tutarını aşmamalıdır (GVK m.9/6).

Bu ürünlerin pazar takibi suretiyle satılması muaflığı ortadan kaldırır. Buna karşılık kermes, festival, panayır ve kamu kurumlarınca geçici olarak belirlenen yerlerde satış yapılması muaflığa engel değildir; ancak ticari faaliyeti nedeniyle vergi mükellefi olanların düzenlediği etkinlikler bu imkânın dışındadır (GVK m.9/6).

İnternetten Satışta Ticari Hesap ve Kesinti Nasıl İşler?

Ayrı bir işyeri açmadan ve sanayi tipi veya seri üretim yapabilen makine ve alet kullanmadan oturdukları evlerde imal ettikleri malları internet ve benzeri elektronik ortamlardan satanlar da muaftır. Bu bentten yararlanmak için üç şart vardır: Esnaf Vergi Muafiyeti Belgesi alınması, Türkiye'de kurulu bir bankada ticari hesap açılması ve tüm hasılatın münhasıran bu hesap aracılığıyla tahsil edilmesi (GVK m.9/10).

Banka, ticari hesaba aktarılan tutarlar üzerinden aktarım tarihi itibarıyla %4 oranında gelir vergisi tevkifatı yapar; bir veya daha fazla işçi çalıştırılıyorsa oran %2'dir. İndirimli oran için ilgili ayda bir işçinin en az on gün çalıştırılması gerekir. Bu hasılat üzerinden ayrıca GVK m.94 kapsamında tevkifat yapılmaz (GVK m.9/10).

Hasılatın bir kısmının elden veya kişisel hesaba tahsil edilmesi, tüm hasılatın münhasıran ticari hesaptan tahsil edilmesi şartına aykırıdır. Cumhurbaşkanı, bentteki oranları ve hasılat tutarını yarısına kadar indirmeye veya iki katına kadar artırmaya yetkilidir (GVK m.9/10). Sosyal medya içerik üreticilerine yönelik ayrı düzenleme için sosyal medya gelirinin vergilendirilmesi yazımıza bakılabilir.

Hasılat Sınırı Aşılırsa Ne Olur?

Kanun metnindeki 220.000 TL'lik hasılat sınırı her yıl yeniden değerleme oranında güncellenir; 2026 takvim yılı için bu tutar 1.900.000 TL olarak belirlenmiştir (GVK m.9/10; Gelir Vergisi Genel Tebliği Seri No: 332).

Hasılat bu tutarı aşarsa kişi izleyen takvim yılı başından itibaren gerçek usulde vergilendirilir ve bir daha bu muafiyetten yararlanamaz (GVK m.9/10). Gerçek usule geçiş; defter tutma, belge düzenleme ve yıllık beyanname gibi yükümlülükleri beraberinde getirir.

Hasılat dışındaki şartlardan biri ihlal edilirse, örneğin belge alınmadan veya ticari hesap dışında tahsilat yapılarak satış sürdürülürse, muafiyetten yararlanılamaz; zamanında tahakkuk ettirilmeyen vergiler vergi ziyaı cezası kesilerek gecikme faiziyle birlikte tahsil edilir (GVK m.9/10). Dükkân açarak faaliyet gösteren küçük esnafa yönelik ayrı rejim için basit usulde vergilendirme yazımıza bakılabilir.

Belge, KDV ve Kayıt Yükümlülükleri Nelerdir?

Esnaf muaflığı şartlarını topluca taşıyanlar, ilgili esnaf odasına kaydolup durumlarını belgeleyerek belediyeden Esnaf Muaflığı Belgesi almak zorundadır. Şartları taşıyanlara talepleri hâlinde vergi dairesince Esnaf Vergi Muafiyeti Belgesi de verilir (GVK m.9); internet satışlarına ilişkin m.9/10 bendinde bu belge açıkça şart koşulmuştur.

Muaf esnaf, faaliyetiyle ilgili olarak gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinden satın aldığı mal ve giderlere ait belgeleri saklamak zorundadır. Yoklama sırasında bir takvim yılı içinde bir defa bu belgelerin yanında bulundurulmadığı veya satılan mal ve hizmetle ilgisi olmadığı tespit edilirse Esnaf Muaflığı Belgesi iptal edilir (GVK m.9).

Gelir Vergisi Kanunu'na göre vergiden muaf esnafın yaptığı teslim ve hizmetler KDV'den istisnadır (3065 sayılı KDV Kanunu m.17/4-a). m.9/10 kapsamı dışında kalan muaf esnaf bakımından ise muaflık, GVK m.94 uyarınca tevkif suretiyle kesilen vergileri kapsamaz (GVK m.9).

Sıkça Sorulan Sorular

Evde yaptığım ürünleri internetten satarsam vergi öder miyim?

Esnaf Vergi Muafiyeti Belgesi alıp tüm tahsilatı ticari hesaptan yaparsanız gelir vergisinden muafsınız; banka hesaba aktarılan tutardan %4 kesinti yapar (193 sayılı GVK m.9/10).

2026 yılı için internet satışında hasılat sınırı ne kadar?

1.900.000 TL'dir (GVK m.9/10; Gelir Vergisi Genel Tebliği Seri No: 332).

Esnaf muaflığı belgesi nereden alınır?

Esnaf odasına kayıt olunarak belediyeden alınır; Esnaf Vergi Muafiyeti Belgesi ise talep üzerine vergi dairesince verilir (GVK m.9).

İşçi çalıştırırsam kesinti oranı değişir mi?

Evet. Bir veya daha fazla işçi çalıştırılıyorsa ve ilgili ayda bir işçi en az on gün çalışmışsa oran %2'dir (GVK m.9/10).

El emeği ürünlerimi pazarda satabilir miyim?

Pazar takibi suretiyle satış muaflığı ortadan kaldırır; kermes, festival ve panayırda satış ise muaflığa engel değildir (GVK m.9/6).

Muaf esnaf KDV öder mi?

Hayır. Gelir vergisinden muaf esnafın teslim ve hizmetleri KDV'den istisnadır (3065 sayılı KDV Kanunu m.17/4-a).

Hasılat sınırını aşarsam ne olur?

İzleyen takvim yılı başından itibaren gerçek usulde vergilendirilirsiniz ve muafiyetten bir daha yararlanamazsınız (GVK m.9/10).