Elektrik Güvence Bedelinin Güncellenerek İadesi

Güvence Bedeli Nedir, Kimden Alınır?

Güvence bedeli, elektrik faturalarının ödenmemesi riskine karşı abonelik sırasında alınan teminattır. Perakende satış sözleşmelerinde bu bedel, kullanım yerinin gücüne göre tüketici grupları itibarıyla kW başına belirlenen birim bedel üzerinden hesaplanır; hesaba esas bağlantı gücü 5 kW'ın altında olamaz ve birim bedeller TÜFE dikkate alınarak EPDK Kurul kararıyla belirlenir (EPTHY m.26/1, 26/3-ç, 26/4). Kira sözleşmesindeki depozitodan farklı bir kurumdur; kira depozitosu için depozito iadesi yazısına bakabilirsiniz.

Mesken abonelerinden güvence bedeli yalnızca makbuz karşılığında nakit olarak alınır. Tüketici talep ederse mesken grubunda bedel aylık iki eşit taksitle ödenebilir ve şirket taksit isteyip istemediğinizi sormakla yükümlüdür. Faturalarını anlaşmalı bankada doğrudan borçlandırma sistemiyle (DBS) ödemek üzere sözleşme yapanlardan güvence bedeli istenmez (EPTHY m.27/1-2).

Ön ödemeli sayaç kullananlardan ve sosyal yardım hak sahibi hanelerden güvence bedeli alınmaz. 2025 değişikliğiyle, bir mesken için son 24 aylık faturalarının tamamını son ödeme tarihine kadar ödemiş ve kaçak elektrik kullanmamış tüketici, aynı tedarikçi ve tüketici grubunda kalarak taşındığında veya ikinci bir meskene abone olduğunda da güvence bedeli ödemez (EPTHY m.30/1-a, ç, d). Bu tüketici daha sonra faturalarından birini geç öderse güvence bedeli hesaplanıp tahsil edilir (EPTHY m.30/4).

Abonelik Kapatılınca Güvence Bedeli Kaç Günde İade Edilir?

Perakende satış sözleşmesi feshedildiğinde veya sona erdiğinde ya da eski sayaç ön ödemeli sayaçla değiştirildiğinde güvence bedeli iade edilir. Bunun için tüketiciden kimlik ve güncel iletişim bilgileri ile, iadeyi elden almayacaksa hesap bilgileri istenir (EPTHY m.29/1).

Güncellenmiş güvence bedelinden sona eren sözleşme kapsamındaki borçlar düşülür ve kalan bakiye sözleşmenin sona erme tarihinden itibaren en geç 5 iş günü içinde vezneden, posta, elektronik fon transferi veya havale yoluyla tüketicinin istediği şekilde ödenir. İade için borcun ödenmesi dışında hiçbir koşul ileri sürülemez ve belge istenemez (EPTHY m.29/1-b).

Şirket, güncel iletişim bilgilerini aldığı veya sözleşmesini sonlandırdığı tüketiciye, bedelin iadeye hazır olduğunu ve tutarını kalıcı veri saklayıcısıyla bildirir. İade nakit, PTT veya banka yoluyla yapılabilir; PTT ile iade istenirse masraflar konusunda bilgilendirme yapılmış olması şartıyla bu masrafa tüketici katlanır (EPTHY m.29/4, 29/6).

Güncel Tutar Nasıl Hesaplanır?

Nakit güvence bedeli, güncelleme oranı ile çarpılarak iade edilir. Başlangıç endeksi olarak bedelin tahsil edildiği aydan iki önceki aya ait TÜFE, sonlandırma endeksi olarak da sözleşmenin sona erdiği veya ön ödemeli sayacın takıldığı aydan iki önceki aya ait TÜFE alınır; oran, sonlandırma endeksinin başlangıç endeksine bölünmesiyle bulunur (EPTHY m.29/1-c). Sözleşme 30 günden kısa sürmüşse güncelleme gecikme zammı uygulanarak yapılır.

Varsayımsal bir örnekle: başlangıç endeksi 100, sonlandırma endeksi 400 ise güncelleme oranı 4'tür ve yıllar önce yatırılan tutarın dört katı, borçlar düşüldükten sonra iade edilir. Gerçek endeks değerleri TÜİK tarafından açıklanan TÜFE serisinden alınır.

Makbuz bulunamıyorsa şirketin işletme kayıtları esas alınır; kayıt da yoksa kullanım yerinin bağlantı gücü ve sözleşme başlangıç tarihi dikkate alınarak bedel tespit edilir. Başlangıç tarihi belirlenemeyen tüketiciler için 31/12/2006 tarihi sözleşme başlangıcı kabul edilir (EPTHY m.29/1-a). 1/1/2007'den önce yapılmış sözleşmelerde ise 1/1/2007 tarihindeki güncellenmiş bedel esas alınır ve bu tarihten iade tarihine kadar TÜFE oranında güncellenir (EPTHY m.29/2).

Yıllar Önce Kapatılan Aboneliğin Güvence Bedeli Sorgulanabilir mi?

Evet. Görevli tedarik şirketleri, güvence bedeli iadesini almayan tüm tüketiciler için internet sitelerinde kolayca görülebilecek, T.C. kimlik numarası veya vergi numarasıyla sorgulanabilen bir alan oluşturmak ve iadenin nasıl alınacağını açıklamak zorundadır. Sözleşmesi sona ermiş tüketiciler için bu sorgulama en az 10 yıl boyunca açık tutulur (EPTHY m.29/5).

Taşınırken aboneliği kapatmadan evden çıkmak, hem güvence bedelinin iadesini geciktirir hem de sonraki tüketimlerin sizin adınıza faturalanmasına yol açabilir. Aboneliği sonlandırırken son endeksin tespit edildiğinden emin olun ve iade için hesap bilgilerinizi verin.

Mesken dışı abonelerde güvence bedeli banka teminat mektubu olarak verilmişse, sözleşmenin sona ermesi veya ön ödemeli sayaç takılması tarihinde tüm borçlar ödenmişse teminat mektubu iade edilir (EPTHY m.29/3). İkili anlaşmayla serbest tüketici olarak elektrik alanlarda da nakit güvence bedeli asgari TÜFE oranında güncellenir ve borçlar ödendikten sonra 5 iş günü içinde iade edilir; zamanında iade edilmeyen bedele gecikme faizi uygulanır (EPTHY m.19/3).

Borç Varsa Güvence Bedelinden Mahsup Edilir mi?

Evet; iade edilecek tutar, sona eren sözleşmeden doğan borçlar ödendikten sonra kalan bakiyedir (EPTHY m.29/1-b). Abonelik sürerken borç nedeniyle elektriği kesilen tüketici birikmiş borcunu 30 gün içinde ödemez veya ödeme takvimi taahhüt etmezse, tedarikçi borcun güvence bedelinden mahsup edileceğini bildirir ve güncellenmiş güvence bedeli borca mahsup edilir (EPTHY m.35/5-a).

Tedarikçi, ödenmeyen faturalar için yasal yola başvurmadan önce elektriği fiilen kesmek ve güvence bedelini muaccel borca mahsup etmek zorundadır; bu kurala aykırı olarak başlatılan işlemler sonlandırılır ve masrafları tüketiciden istenemez. Kesmeye direnildiğinin kolluk tutanağıyla belgelendiği hâller bu şartın istisnasıdır (EPTHY m.35/5-b). İcra süreçlerine ilişkin genel bilgi için abonelik borcu için icra takibi yazısına bakabilirsiniz.

İade yapılmaz veya eksik hesaplanırsa önce tedarikçiye yazılı başvuru yapılmalı, sonuç alınamazsa parasal sınırın altındaki uyuşmazlıklar için tüketici hakem heyetine, üzerindekiler için arabuluculuk sonrası tüketici mahkemesine gidilmelidir (TKHK m.68, m.73/A). Şirketin uygulamasının mevzuata aykırı olduğu iddiasıyla EPDK'ya da başvurulabilir (EPTHY m.55/3).

Sıkça Sorulan Sorular

Elektrik güvence bedeli ne zaman iade edilir?

Borçlar düşüldükten sonra kalan tutar, sözleşmenin sona ermesinden itibaren en geç 5 iş günü içinde iade edilir (EPTHY m.29/1-b).

Güvence bedeli yatırdığım tutar üzerinden mi iade edilir?

Hayır; tutar, tahsil ve sona erme aylarından iki önceki ayların TÜFE endeksleri oranlanarak güncellenir (EPTHY m.29/1-c).

Makbuzu kaybettim, yine de iade alabilir miyim?

Evet; makbuz yoksa şirket kayıtları, kayıt da yoksa bağlantı gücü ve sözleşme başlangıç tarihi esas alınır (EPTHY m.29/1-a).

Yıllar önce kapattığım aboneliğin güvence bedelini nasıl sorgularım?

Görevli tedarik şirketinin internet sitesindeki sorgulama alanında T.C. kimlik veya vergi numaranızla sorgulayabilirsiniz; bu alan en az 10 yıl açık tutulur (EPTHY m.29/5).

Taşındığım yeni ev için tekrar güvence bedeli öder miyim?

Son 24 aylık faturalarını zamanında ödemiş, kaçak kullanmamış ve aynı tedarikçide kalan mesken abonesinden güvence bedeli alınmaz (EPTHY m.30/1-ç).

İade için borcu yoktur yazısı veya başka belge istenebilir mi?

Hayır; borcun ödenmesi dışında iade için hiçbir koşul ileri sürülemez ve belge istenemez (EPTHY m.29/1-b).

Güvence bedeli taksitle ödenebilir mi?

Evet; mesken tüketicisi isterse güvence bedeli aylık iki eşit taksitle ödenir ve şirket bunu sormakla yükümlüdür (EPTHY m.27/2).