Mobil hat veya internet aboneliğinden doğan borç için operatör ya da alacağı devralan şirket ilamsız icra takibi başlatabilir. Ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 gün içinde icra dairesine itiraz edilirse takip durur; alacaklı ancak 1 yıl içinde itirazın iptali davası açarak takibe devam edebilir (İİK m.62, m.67).
Ödenmeyen fatura veya taahhüt bedeli için alacaklı, genellikle ilamsız takip yoluyla icra dairesine başvurur ve borçluya ödeme emri gönderilir. Ödeme emri, borcun 7 gün içinde ödenmesi ya da aynı süre içinde itiraz edilmesi ihtarını içerir (İİK m.60).
Tüketici işlemlerinde tüketici hakem heyeti ve tüketici mahkemesi düzenlemeleri bulunsa da tarafların İcra ve İflas Kanunundaki hakları saklıdır (TKHK m.68/1). Bu nedenle operatörün önce hakem heyetine gitmesi gerekmez; doğrudan icra takibi yapabilir.
Takip talebinde alacağın dayanağı olarak abonelik sözleşmesi ve faturalar gösterilir. Ödeme emrinde yer alan asıl alacak, işlemiş faiz ve masraf kalemleri ayrı ayrı incelenmeli; özellikle fesihten sonraki dönemlere ait faturalar ile cayma bedelleri dikkatle kontrol edilmelidir.
Borçlu, itirazını ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 gün içinde dilekçeyle veya sözlü olarak icra dairesine bildirmek zorundadır (İİK m.62). İtiraz başka bir icra dairesine de yapılabilir; o daire itirazı yetkili daireye gönderir.
Borcun yalnız bir kısmına itiraz ediliyorsa itiraz edilen kısmın miktarı açıkça gösterilmelidir; aksi hâlde itiraz edilmemiş sayılır (İİK m.62). Borçlu, itirazla birlikte yurt içinde bir adres de bildirmelidir.
Süresinde yapılan itirazla takip durur. Süre kaçırılırsa takip kesinleşir ve haciz aşamasına geçilebilir; bu durumda borçlu olmadığını düşünen kişi ancak menfi tespit veya istirdat davasıyla sonuç alabilir (İİK m.72).
Takibe itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliğinden itibaren 1 yıl içinde mahkemede itirazın iptali davası açabilir (İİK m.67). Davada itirazın haksız olduğu anlaşılırsa borçlu, talep üzerine alacağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkûm edilebilir.
Tüketici işlemlerinden doğan davalarda tüketici mahkemeleri görevlidir (TKHK m.73). Tüketici mahkemesinde görülecek uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak kural olarak dava şartıdır; tüketici hakem heyetinin görevine giren uyuşmazlıklar bu şartın dışındadır (TKHK m.73/A).
Hakem heyetine başvuru zorunluluğunun parasal sınırı her yıl yeniden değerleme oranında güncellenir (TKHK m.68/4). Bu nedenle uyuşmazlığın hangi mercide görüleceği, borç tutarı ve güncel sınır birlikte değerlendirilerek belirlenmelidir.
Tüketici, belirsiz süreli veya süresi bir yıldan uzun belirli süreli abonelik sözleşmesini gerekçe göstermeden ve cezai şart ödemeksizin istediği zaman feshedebilir (TKHK m.52/4). Fesih bildiriminin kâğıt üzerinde veya kalıcı veri saklayıcısıyla yapılması yeterlidir.
Operatör aboneliği yönetmelikle belirlenen süre içinde sona erdirmezse, bu sürenin bitiminden sonra hizmetten yararlanılmış olsa bile tüketiciden bedel istenemez (TKHK m.52/5). Fesihten sonra kesilen faturalar için başlatılan takiplerde bu kural önemli bir savunmadır.
Belirli süreli aboneliklerde sözleşmenin kendiliğinden aynı süre kadar uzayacağına dair hüküm konulamaz; uzatma ancak tüketicinin talebi veya onayıyla mümkündür (TKHK m.52/3). Kampanyalı taahhütlerde uygulanan bedellerin hesabı ayrıca yönetmelik ve sözleşme hükümlerine göre incelenmelidir.
Kanunda aksine hüküm yoksa her alacak 10 yıllık zamanaşımına tabidir (TBK m.146). Kira bedeli ve ücret gibi dönemsel edimler için ise süre 5 yıldır (TBK m.147/1). Düzenli aralıklarla faturalanan abonelik bedellerinin hangi süreye tabi olduğu tartışmalıdır: bir görüş bunları dönemsel edim sayarak 5 yıllık süreyi, diğer görüş ise 10 yıllık genel süreyi uygulamaktadır.
Operatörler tahsil edemedikleri alacakları sıklıkla varlık yönetim şirketlerine devreder. Borçlu, devri öğrendiği sırada devredene karşı sahip olduğu savunmaları devralana karşı da ileri sürebilir (TBK m.188). Zamanaşımı, fesih ve fazla faturalama itirazları bu nedenle devralan şirkete karşı da geçerlidir.
Zamanaşımı mahkemece kendiliğinden dikkate alınmaz; borçlu tarafından ileri sürülmelidir. Bu savunma, ödeme emrine itirazda veya açılacak davada açıkça belirtilmelidir.
Ödeme emrini görmezden gelmek: 7 günlük süre geçerse takip kesinleşir ve maaş, banka hesabı gibi varlıklara haciz uygulanabilir. İtiraz için gerekçe yazmak zorunlu değildir; önemli olan süreyi kaçırmamaktır.
Fesih belgesini saklamamak: Aboneliği iptal ettirdiğinizi gösteren yazılı bildirim, e-posta veya başvuru numarası, fesih sonrası faturalar için en güçlü delildir. Bu kayıtları itiraz ve dava aşamasına kadar saklayın.
Kısmi itirazda tutar belirtmemek: Borcun bir kısmını kabul edip kalanına itiraz ediyorsanız itiraz ettiğiniz miktarı açıkça yazın; aksi hâlde itiraz geçersiz sayılabilir (İİK m.62).
Ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 gün içinde icra dairesine itiraz edilmelidir (İİK m.62).
Genel itirazda gerekçe zorunlu değildir; ancak borcun bir kısmına itiraz ediliyorsa miktarın açıkça gösterilmesi gerekir (İİK m.62).
İtirazın tebliğinden itibaren 1 yıl içinde itirazın iptali davası açabilir (İİK m.67).
Borçlu, talep üzerine alacağın yüzde yirmisinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkûm edilebilir (İİK m.67).
Abonelik süresinde sona erdirilmemişse bu süreden sonrası için hizmet kullanılsa dahi bedel istenemez (TKHK m.52/5).
Belirsiz süreli veya bir yıldan uzun süreli aboneliklerde gerekçesiz ve cezai şartsız fesih hakkı vardır (TKHK m.52/4).
Dönemsel edim sayılırsa 5 yıl (TBK m.147), aksi hâlde 10 yıllık genel süre (TBK m.146) gündeme gelir; konu tartışmalıdır.
Evet. Devri öğrendiğiniz sırada operatöre karşı sahip olduğunuz savunmaları devralana karşı da ileri sürebilirsiniz (TBK m.188).
Borçlu olmadığınızı menfi tespit davasıyla, ödemek zorunda kaldıysanız 1 yıl içinde istirdat davasıyla ileri sürebilirsiniz (İİK m.72).
Usul işlemleri, süreler ve kanun yollarında destek için bize ulaşın.
Kredi veya kredi kartı borcu için banka icra takibi.
Devamını oku ›Makaleİtirazın iptali davası, ödeme emrine itiraz üzerine duran.
Devamını oku ›MakaleYetki itirazı, takibin yetkisiz icra dairesinde başlatıldığı.
Devamını oku ›