HMK m. 66 uyarınca üçüncü kişi, davayı kazanmasında hukuki yararı bulunan taraf yanında ve ona yardımcı olmak amacıyla, tahkikat sona erinceye kadar fer’i müdahil olarak davada yer alabilir. HMK m. 61 ise davayı kaybetmesi hâlinde üçüncü kişiye rücu edebileceğini düşünen tarafa, tahkikat sonuna kadar davayı ihbar etme imkânı tanır.
Fer’i müdahil, taraflardan birinin yanında ve ona yardımcı olmak üzere davaya katılan üçüncü kişidir. Taraf sıfatı kazanmaz.
Katılma için hukuki yarar aranır; talep, tahkikat sona erinceye kadar yapılabilir ve dilekçeyle mahkemeye sunulur.
Fer’i müdahil, yanında katıldığı tarafın yararına olan iddia ve savunma vasıtalarını ileri sürebilir; işlem ve açıklamalarda bulunabilir.
Ancak yanında katıldığı tarafın işlemlerine aykırı davranamaz; feragat, kabul ve sulh gibi tasarrufi işlemleri tek başına yapamaz.
Davayı kaybetmesi hâlinde üçüncü kişiye rücu edebileceğini veya üçüncü kişinin kendisine rücu edebileceğini düşünen taraf, tahkikat sonuçlanıncaya kadar davayı üçüncü kişiye ihbar edebilir.
İhbar, dilekçeyle yapılır; dilekçede ihbar sebebi ve davanın hangi aşamada olduğu belirtilir. İhbar edilen kişi de davayı bir başkasına ihbar edebilir.
Müdahale talebi dilekçeyle yapılır ve dilekçe her iki tarafa tebliğ edilir. Mahkeme, gerekirse duruşma açarak talebi inceler ve kabul veya reddine karar verir.
Müdahale talebinin reddine ilişkin karara karşı, esas hükümle birlikte kanun yoluna başvurulabilir. Kabul kararı üzerine müdahil, davaya bulunduğu aşamadan itibaren katılır.
Fer’i müdahil, yargılama giderlerinden kural olarak sorumlu tutulmaz; ancak müdahale nedeniyle doğan giderler bakımından farklı değerlendirme yapılabilir.
İhbar edilen üçüncü kişi davaya katılmak zorunda değildir; katılmazsa dava ihbar eden taraf hakkında yürütülür.
Katılmayan üçüncü kişi, sonraki rücu davasında hükmün maddi vakıalara ilişkin tespitlerine karşı sınırlı olarak itiraz edebilir; bu, ihbarın en önemli etkisidir.
İhbar edilen kişi, ihbar eden tarafın yanında fer’i müdahil olarak davaya katılabileceği gibi hiç katılmamayı da tercih edebilir. Katılmama, ihbarın hukuki etkisini ortadan kaldırmaz.
Rücu davasında ihbar edilen kişi, önceki davanın kötü yürütüldüğünü ileri sürebilir; ancak bu savunma sınırlıdır ve somut kusurun gösterilmesini gerektirir.
Zorunlu dava arkadaşlığı bulunan hâllerde müdahale değil, davanın tüm arkadaşlara karşı açılması gerekir; bu ayrım dava başında netleştirilmelidir.
Sigorta ilişkilerinde, alt yüklenici sözleşmelerinde ve ardışık satışlarda ihbar sık kullanılır; rücu ilişkisinin bulunduğu her yerde gündeme gelir.
Ayıplı mal davalarında satıcı, kendi satıcısına veya üreticiye davayı ihbar ederek rücu hakkını güvence altına alır.
İhbar dilekçesinin üçüncü kişiye usulüne uygun tebliğ edilmiş olması, ihbarın hukuki sonuçlarını doğurması için şarttır. Tebliğ edilmeyen ihbar sonuç doğurmaz.
Zamanaşımı bakımından ihbarın kesici etkisi bulunmadığından, rücu alacağı için ayrıca zamanaşımını kesici işlem yapılması gerekip gerekmediği değerlendirilmelidir.
İhbar, tarafın üçüncü kişiye yaptığı bildirimdir; müdahale ise üçüncü kişinin kendi iradesiyle davaya katılmasıdır. İhbar edilen kişi müdahil olarak katılabilir.
Rücu ilişkisi bulunan hâllerde ihbar ihmal edilmemelidir; ihbar edilmeyen üçüncü kişi sonraki davada hükmün tespitleriyle bağlı olmayacağını ileri sürebilir.
Asli müdahale ise dava konusu üzerinde kendi hakkını iddia eden üçüncü kişinin ayrı dava açmasıdır ve fer’i müdahaleden farklıdır.
Taraflardan birinin davayı kazanmasında hukuki yararı bulunan ve onun yanında davaya katılan üçüncü kişidir.
Tahkikat sona erinceye kadar müdahale talebinde bulunulabilir.
Hayır; taraf sıfatı kazanmaz, yanında katıldığı tarafa yardımcı olur ve onun işlemlerine aykırı davranamaz.
Rücu ilişkisini güvence altına alır; ihbar edilen kişi sonraki rücu davasında hükmün tespitlerine sınırlı olarak itiraz edebilir.
Hayır; katılmasa da ihbarın hukuki sonuçları doğar ve dava ihbar eden taraf hakkında yürür.
Usul işlemleri, süreler ve kanun yollarında destek için bize ulaşın.