Borçlu İflas Edince Takipler Durur mu?

İflas Açılınca Haciz Takiplerine Ne Olur?

İcra ve İflas Kanunu m.193/1 uyarınca iflasın açılması, borçlu aleyhindeki haciz yoluyla takipleri ve teminat gösterilmesine ilişkin takipleri durdurur. İflas kararının kesinleşmesiyle bu takipler düşer; tasfiye süresince müflise karşı bu türden yeni takip de yapılamaz.

Bunun nedeni iflasın toplu bir tasfiye olmasıdır: iflasın açıldığı anda müflisin haczi kabil bütün malları, nerede bulunursa bulunsun bir masa oluşturur ve alacakların ödenmesine tahsis edilir (İİK m.184). Tek tek alacaklıların kendi takipleriyle mal toplaması bu düzeni bozacağından kanun ferdi takipleri durdurur.

İflas hükümle açılır ve kararda açılma anı gösterilir (İİK m.165). Takiplerin durması bakımından esas alınan an, kararda yazılı olan bu andır; ilan tarihi değildir.

Rehinli Alacak Takipleri Neden Devam Eder?

Rehnin paraya çevrilmesi yoluyla yapılan takiplere iflastan sonra da iflas masasına karşı devam edilir. Satış bedeli önce rehinli alacaklılara paylaştırılır, artan kısım iflas masasına geçer (İİK m.193/4).

Rehinli alacaklı dilerse iflastan önce başlattığı rehnin paraya çevrilmesi takibinden vazgeçip rehnin iflas idaresince satılmasını da isteyebilir. Hangi yolun daha hızlı sonuç vereceği, rehnin türüne ve masanın durumuna göre değerlendirilmelidir.

Borçlar bakımından da önemli bir fark vardır: iflasın açılması müflisin borçlarını muaccel kılar; ancak taşınmaz rehniyle güvence altına alınmış alacaklar bu kuralın dışındadır (İİK m.195). İflasın açıldığı güne kadar işlemiş faiz ile takip masrafları anaparaya eklenir.

Müflisin Taraf Olduğu Davalar da Durur mu?

Acele hâller dışında müflisin davacı veya davalı olduğu hukuk davaları durur ve ancak ikinci alacaklılar toplantısından 10 gün sonra devam edilebilir (İİK m.194). Dava durduğu sürece zamanaşımı ve hak düşürücü süreler işlemez.

Bu kuralın istisnaları kanunda sayılmıştır: şeref ve haysiyete saldırıdan, vücut üzerinde işlenen zararlardan doğan tazminat davaları; evlenme, kişisel durum ve nafaka uyuşmazlıkları ile rehnin paraya çevrilmesi takipleriyle ilgili hukuk davaları durmaz.

İflas kararına karşı kanun yoluna başvurulması, iflasın ilanına ve masanın oluşturulmasına engel değildir; yalnız ikinci alacaklılar toplantısı iflas kararı kesinleşmedikçe yapılamaz (İİK m.164). Bu nedenle davaların ne zaman yeniden başlayacağı iflas kararının kesinleşmesine de bağlıdır.

Alacak Masaya Nasıl ve Ne Zaman Kaydettirilir?

Tasfiye adi şekilde yapılacaksa iflas dairesi durumu ilan eder ve alacaklılara alacaklarını ilandan itibaren 1 ay içinde kaydettirmeleri ve delillerinin asıl veya onaylı örneklerini vermeleri çağrısında bulunur (İİK m.219). Sürelerin hesabında son ilan tarihi esas alınır.

İflas dairesi, iflas kararının kendisine tebliğinden itibaren en geç 2 ay içinde tasfiyenin adi mi basit mi yapılacağına karar vermek zorundadır (İİK m.208). Basit tasfiyede süreler ve ilan şekli farklılaşabileceğinden ilanın dikkatle okunması gerekir.

Düşen icra dosyasındaki alacak otomatik olarak masaya geçmez; alacaklı ayrıca kayıt talebinde bulunmalıdır. Kaydedilen alacak veya sırası reddedilirse sıra cetveline karşı, ilanından itibaren 15 gün içinde ticaret mahkemesinde dava açılır (İİK m.235).

İflastan Sonra Müflise Ödeme ve Tasarruflar

İflasın açılmasından sonra müflis hiçbir ödeme kabul edemez. Müflise ödeme yapan kişi, alacaklılara karşı ancak masaya giren değer oranında borçtan kurtulur; iflasın ilanından önce ve iflastan habersiz yapılan ödeme ise geçerlidir (İİK m.192).

Borçlunun iflas açıldıktan sonra masaya ait mallar üzerinde yaptığı her türlü tasarruf alacaklılara karşı hükümsüzdür (İİK m.191). İflas sonrası yapılan satış, devir veya rehin işlemleri bu nedenle masaya karşı ileri sürülemez.

Müflisin mallarını elinde bulunduran veya müflise borçlu olan üçüncü kişiler, iflas ilanını öğrendikleri tarihten itibaren 1 ay içinde makbul mazeret olmaksızın bu malları iflas idaresine vermez veya borçlarını bildirmezse cezai yaptırımla karşılaşır (İİK m.336).

Alacaklı Olarak Ne Yapmalısınız?

İlanı takip edin. İflas ilanı ve tasfiye şekline ilişkin ilan, kayıt süresini başlatır. 1 aylık süre son ilan tarihinden hesaplanır; süre geçtikten sonra yapılan kayıtlar ek masraf ve sıra kaybı doğurabilir.

Belgelerinizi hazırlayın. Fatura, sözleşme, senet, cari hesap dökümü ve düşen icra dosyasının örneği kayıt talebine eklenmelidir. Rehinli alacaklıysanız rehin belgesini ve rehinli takibi sürdürmek mi yoksa satışı iflas idaresine mi bırakmak istediğinizi ayrıca belirtin.

Kefil ve müşterek borçlulara bakın. İflasın durdurucu etkisi yalnızca müflise karşı takipleri etkiler. Kefil veya diğer müşterek borçlulara karşı ayrı takip yapılıp yapılamayacağı, borç ilişkisinin niteliğine göre ayrıca değerlendirilmelidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Borçlu iflas edince icra takibim ne olur?

Haciz yoluyla takip iflasın açılmasıyla durur, iflas kararı kesinleşince düşer (İİK m.193).

Rehinli takip de düşer mi?

Hayır. Rehnin paraya çevrilmesi takibine iflas masasına karşı devam edilir; satış bedeli önce rehinli alacaklılara ödenir (İİK m.193/4).

Alacağımı iflas masasına kaç gün içinde kaydettirmeliyim?

Adi tasfiyede ilandan itibaren 1 ay içinde kaydettirmeniz gerekir; sürelerde son ilan tarihi esas alınır (İİK m.219).

Müflisle aramdaki dava da durur mu?

Acele hâller dışında durur ve ikinci alacaklılar toplantısından 10 gün sonra devam eder (İİK m.194).

Nafaka davası iflas nedeniyle durur mu?

Hayır. Nafaka, evlenme ve kişisel durum uyuşmazlıkları ile vücut ve şeref zararına ilişkin tazminat davaları durmaz (İİK m.194).

İflas kararına itiraz edilirse takipler yine durur mu?

Evet. Kanun yoluna başvurmak iflasın ilanına ve masanın oluşturulmasına engel değildir; yalnız ikinci alacaklılar toplantısı karar kesinleşmeden yapılamaz (İİK m.164).

Vadesi gelmemiş alacağım ne olur?

İflasın açılması müflisin borçlarını muaccel kılar; taşınmaz rehniyle güvenceli alacaklar bunun istisnasıdır (İİK m.195).

İflastan sonra borçluya ödeme yaparsam borcum biter mi?

Kural olarak hayır; ödeme ancak masaya giren değer oranında borçtan kurtarır. İlandan önce ve iflastan habersiz yapılan ödeme geçerlidir (İİK m.192).

Sıra cetveline itiraz süresi nedir?

Sıra cetveline itiraz eden, cetvelin ilanından itibaren 15 gün içinde ticaret mahkemesinde dava açmalıdır (İİK m.235).