Borcun Bir Kısmına İtiraz (Kısmi İtiraz)

Kısmi İtiraz Nedir, Ne Zaman Yapılır?

Genel haciz yoluyla ilamsız takipte borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 gün içinde itirazını dilekçeyle veya sözlü olarak icra dairesine bildirmek zorundadır (İİK m.62). Bu süre kısmi itiraz için de aynıdır.

Kısmi itiraz, borçlunun borcun varlığını tamamen inkâr etmediği; ancak asıl alacağın bir bölümüne, işlemiş faize, faiz oranına veya takip giderlerine karşı çıktığı durumlarda kullanılır. Örneğin borçlu asıl alacağı kabul edip faizin başlangıç tarihine veya oranına itiraz edebilir.

Ödeme emrinde de borcun tamamına veya bir kısmına yönelik itirazın aynı 7 günlük süre içinde bildirilmesi gerektiği ihtar edilir (İİK m.60). Süre, ödeme emrinin tebliğ tarihinden işlemeye başlar.

İtiraz Edilen Kısım Neden Açıkça Gösterilmelidir?

İİK m.62 uyarınca borcun bir kısmına itiraz eden borçlu, itiraz ettiği kısmın cihetini ve miktarını açıkça göstermek zorundadır; aksi takdirde itiraz edilmemiş sayılır. Bu, kısmi itirazın en kritik şekil şartıdır.

“Borcun bir kısmına itiraz ediyorum” veya “fazla talep edilmiştir” gibi belirsiz ifadeler, kanunun aradığı açıklığı karşılamaz. Bu durumda takip, sanki hiç itiraz edilmemiş gibi borcun tamamı için kesinleşme riski taşır.

Doğru yöntem, itiraz dilekçesinde kabul edilen ve itiraz edilen kalemleri ayrı ayrı yazmaktır: asıl alacağın ne kadarına, faizin hangi dönemine veya hangi oranına itiraz edildiği rakam ve gerekçeyle belirtilmelidir.

Kabul Edilen Kısım İçin Takip Nasıl Devam Eder?

Süresinde yapılan itiraz takibi durdurur; ancak borçlu yalnız bir kısma itiraz etmişse takibe kabul ettiği miktar için devam olunur (İİK m.66). İtiraz edilmeyen kısım bakımından takip kesinleşmiş olur.

Bu nedenle kısmi itiraz eden borçlu, kabul ettiği kısım için haciz dahil cebri icra işlemleriyle karşılaşabilir. Kabul edilen tutarı ödemek, bu kısım için haciz riskini ortadan kaldırmanın en pratik yoludur.

İtiraz edilen kısım ise alacaklı itirazın iptali davası açana veya icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını isteyene kadar durur. Takibin iki parçaya ayrılması, tahsilat ve faiz hesabında dikkat gerektirir.

Alacaklı İtiraz Edilen Kısım İçin Ne Yapabilir?

Alacaklı, itirazın kendisine tebliğinden itibaren 1 yıl içinde genel mahkemede itirazın iptali davası açabilir (İİK m.67). Bu dava, yalnız itiraz edilen kısım için açılır.

Alacaklının elinde imzası ikrar edilmiş veya noterce onaylı borç ikrarı içeren bir senet ya da resmi bir belge varsa, itirazın tebliğinden itibaren 6 ay içinde icra mahkemesinden itirazın kesin olarak kaldırılmasını isteyebilir (İİK m.68). Bu süre geçerse aynı alacak için yeniden ilamsız takip yapılamaz.

İtirazın iptali süresi kaçırılsa bile alacaklının genel hükümlere göre alacak davası açma hakkı saklıdır (İİK m.67). Borçlu açısından ise ödediği fakat borçlu olmadığı kısım için menfi tespit veya istirdat davası imkânı bulunur (İİK m.72).

Kısmi İtirazda İcra İnkâr Tazminatı Riski

İtirazın iptali davasında borçlunun itirazı haksız bulunursa, alacaklının talebiyle hükmolunan miktarın yüzde yirmisinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına karar verilir (İİK m.67). Tazminat, itiraz edilen ve haksız çıkan kısım üzerinden hesaplanır.

Kısmi itirazın en önemli avantajı burada ortaya çıkar: borçlu gerçekten borçlu olduğu kısmı kabul ederek o kısım için inkâr tazminatı riskini azaltır. Tamamen haksız bir tam itiraz, tazminatın tüm alacak üzerinden istenmesine yol açabilir.

Takibinde haksız ve kötü niyetli görülen alacaklı da, borçlunun talebiyle aynı oranda tazminata mahkûm edilebilir (İİK m.67). İcra inkâr tazminatının tespitinde takip talebi veya davadaki talep esas alınır.

Adım Adım Kısmi İtiraz

Önce ödeme emrinin tebliğ tarihini tespit edin ve 7 günlük sürenin son gününü not edin. Ardından ödeme emrindeki asıl alacak, faiz ve gider kalemlerini tek tek karşılaştırarak hangi kalemin hangi tutarına katıldığınızı belirleyin.

İtiraz dilekçesinde “şu tutarı kabul ediyorum, şu tutara şu gerekçeyle itiraz ediyorum” şeklinde net bir ayrım yapın. Senet altındaki imzaya da itirazınız varsa bunu ayrıca ve açıkça yazın; aksi hâlde imza kabul edilmiş sayılır (İİK m.62). Yurt içindeki tebligat adresinizi de itirazla birlikte bildirin.

Kabul ettiğiniz kısmı mümkünse ödeyin; aksi hâlde bu kısım için haciz gelebileceğini unutmayın. İtiraz belgesini icra dairesinden alıp saklayın.

Sıkça Sorulan Sorular

Borcun bir kısmına itiraz süresi kaç gündür?

Genel haciz yolunda itiraz süresi, ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 gündür; kısmi itiraz da bu süre içinde yapılmalıdır (İİK m.62).

Kısmi itirazda miktarı yazmazsam ne olur?

İtiraz edilen kısmın ciheti ve miktarı açıkça gösterilmezse itiraz edilmemiş sayılır (İİK m.62).

Sadece faize itiraz edebilir miyim?

Evet. Asıl alacağı kabul edip işlemiş faizin tutarına, oranına veya başlangıç tarihine itiraz edebilirsiniz; itiraz edilen faiz miktarını açıkça göstermeniz gerekir.

Kısmi itirazdan sonra kabul ettiğim kısım için haciz gelir mi?

Evet. Takibe kabul edilen miktar için devam olunur; bu kısım için haciz dahil cebri icra işlemleri yapılabilir (İİK m.66).

Kısmi itiraz sözlü yapılabilir mi?

Evet. İtiraz dilekçeyle veya sözlü olarak icra dairesine bildirilebilir; sözlü itirazda da miktarın açıkça tutanağa geçirilmesi gerekir (İİK m.62).

Alacaklı itiraz ettiğim kısım için ne kadar sürede dava açabilir?

İtirazın iptali davası, itirazın alacaklıya tebliğinden itibaren 1 yıl içinde açılabilir (İİK m.67).

Kısmi itirazda icra inkâr tazminatı çıkar mı?

İtiraz edilen kısım için itiraz haksız bulunursa, hükmolunan miktarın yüzde yirmisinden az olmamak üzere tazminata karar verilebilir (İİK m.67).

Başka bir icra dairesine itiraz edebilir miyim?

Evet. Bu durumda o daire masrafı alarak itirazı derhal yetkili icra dairesine gönderir (İİK m.62).

Kabul ettiğim kısmı sonradan ödedim, fazla ödediysem ne yapabilirim?

Borçlu olmadığı parayı ödemek zorunda kalan kişi, ödeme tarihinden itibaren bir yıl içinde istirdat davası açabilir (İİK m.72).