Bilirkişi Raporuna İtiraz Nasıl Yapılır?

İtiraz süresi ne zaman başlar?

İki haftalık süre, raporun tarafa usulüne uygun tebliğ edildiği günü izleyen günden itibaren işlemeye başlar. Duruşmada öğrenilme veya dosyadan fotokopi alınması tek başına tebliğ yerine geçmez; sürenin başlangıcı için tebligatın yapılmış olması gerekir.

Elektronik tebligat yapılan hâllerde tebliğ, elektronik adrese ulaşmayı izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır. Sürenin son gününün adli tatile ya da resmî tatile denk gelmesi hâlindeki uzama kuralları burada da uygulanır.

İtiraz dilekçesinde neler yer almalı?

İtiraz dilekçesi genel eleştiri niteliğinde olmamalıdır. Raporun hangi bölümünün, hangi maddi vakıa veya hesap kalemi bakımından eksik ya da belirsiz olduğu sayfa ve paragraf düzeyinde gösterilmelidir. Somutlaştırılmamış itirazlar mahkemece dikkate alınmayabilir.

Dilekçede talep açıkça belirtilmelidir: ek rapor alınması mı, bilirkişinin duruşmada sözlü açıklama yapması mı, yoksa yeni bir bilirkişi heyetinden rapor alınması mı istenmektedir. Hesap içeren raporlarda karşı hesaplama tablosunun eklenmesi itirazın değerlendirilmesini kolaylaştırır.

Ek rapor, açıklama ve yeni bilirkişi

Mahkeme, rapordaki eksiklik veya belirsizliğin giderilmesi için bilirkişiden yeni sorular düzenlemek suretiyle ek rapor alabilir. Aynı şekilde tayin edeceği duruşmada bilirkişinin sözlü açıklama yapmasını kendiliğinden de isteyebilir.

Mahkeme, gerçeğin ortaya çıkması için gerekli görürse yeni görevlendireceği bilirkişi aracılığıyla tekrar inceleme yaptırabilir. Yeni heyetten rapor alınması taraf talebine bağlı değildir; hâkim bunu resen de kararlaştırabilir.

Ek süre talebi nasıl yapılır?

Ek süre kendiliğinden işlemez. İtirazın iki hafta içinde hazırlanmasının çok zor veya imkânsız olması ya da özel yahut teknik bir çalışmayı gerektirmesi hâlinde, yine bu iki haftalık süre içinde mahkemeye başvurulması gerekir.

Verilecek ek süre, ilk sürenin bitiminden itibaren işlemeye başlar, bir defaya mahsustur ve iki haftayı geçemez. Talep dilekçesinde ek süreye neden ihtiyaç duyulduğu somut olarak açıklanmalıdır.

İtiraz edilmezse ne olur?

Süresinde itiraz edilmemesi, raporun hükme esas alınmasını kolaylaştırır. Rapora karşı beyanda bulunmayan taraf, sonradan istinaf aşamasında raporun içeriğine yönelik ayrıntılı eleştirileri ilk kez ileri sürdüğünde bu iddialar sınırlı biçimde incelenir.

Buna karşılık bilirkişi raporu delillerden yalnızca biridir ve hâkimi bağlamaz. Rapor dosya kapsamıyla çelişiyor, hukuki değerlendirme içeriyor veya denetime elverişli değilse, itiraz edilmemiş olsa dahi mahkemenin bu raporu esas alması hukuka aykırılık oluşturabilir.

Bilirkişi raporu hâkimi bağlar mı?

Bilirkişi incelemesi, çözümü hukuk dışında özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde başvurulan bir delildir. Hâkimlik mesleğinin gerektirdiği genel ve hukuki bilgiyle çözülebilecek konularda bilirkişiye başvurulamaz.

Bilirkişi hukuki nitelendirme yapamaz; kusur oranı, tazminat kalemleri veya bir sözleşme hükmünün geçerliliği gibi konularda son sözü hâkim söyler. Rapor bu sınırı aşıyorsa itirazın öncelikle bu noktaya odaklanması gerekir.

Yargıtayın yerleşik içtihadına göre rapor denetime elverişli olmalı, dayandığı veriler ve hesaplama yöntemi gösterilmelidir. Gerekçesi anlaşılamayan ve denetlenemeyen rapora dayanılarak hüküm kurulması bozma sebebi oluşturur.

Sıkça Sorulan Sorular

Bilirkişi raporuna itiraz süresi kaç gündür?

Raporun tebliğinden itibaren iki haftadır. Bu süre içinde başvurulması şartıyla, itirazın hazırlanması özel veya teknik çalışma gerektiriyorsa bir defaya mahsus ve iki haftayı geçmemek üzere ek süre verilebilir.

İtiraz dilekçesi ücrete tabi mi?

Bilirkişi raporuna itiraz dilekçesi için ayrıca harç ödenmez. Ancak ek rapor veya yeni bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilirse, bilirkişi ücreti için mahkemece belirlenen avansın yatırılması istenir.

Aynı rapora ikinci kez itiraz edilebilir mi?

Ek rapor alınması hâlinde ek rapor da taraflara tebliğ edilir ve ek rapora karşı yeniden iki haftalık itiraz süresi işler. İlk rapora ilişkin süresi geçmiş itirazlar ise bu yolla canlandırılamaz.

Bilirkişi raporu hükme esas alınmak zorunda mı?

Hayır. Bilirkişi raporu takdiri delildir ve hâkimi bağlamaz. Mahkeme raporu dosya kapsamıyla birlikte değerlendirir; hukuki nitelendirme içeren veya denetime elverişli olmayan raporu esas almayabilir.

Bilirkişinin reddi mümkün mü?

Bilirkişi, hâkimlerin reddine ilişkin sebeplere dayanılarak reddedilebilir. Ret talebi, ret sebebinin öğrenilmesinden itibaren gecikmeksizin ve bilirkişi raporu verilmeden önce mahkemeye bildirilmelidir.