Bakıcı Gideri Tazminatı

Bakıcı gideri hangi hâllerde doğar?

Bakıcı gideri, zarar görenin günlük yaşam faaliyetlerini kendi başına sürdüremediği durumlarda gündeme gelir. Beslenme, temizlik, giyinme, tuvalet ihtiyacı ve ilaç kullanımı gibi işlerin başkası tarafından yapılması gerekiyorsa bakım ihtiyacı vardır.

Bakım ihtiyacının varlığı ve derecesi sağlık kurulu raporu ile belirlenir. Rapor, bakımın sürekli mi geçici mi olduğunu, günde kaç saat destek gerektiğini ve bu ihtiyacın ömür boyu sürüp sürmeyeceğini ortaya koymalıdır.

Yakınların bakım vermesi tazminatı ortadan kaldırır mı?

Bakımın ücretli bir bakıcı yerine eş, anne, baba veya çocuk tarafından karşılanması, tazminat talebini ortadan kaldırmaz. Yargıtayın yerleşik içtihadına göre bakım hizmetinin fiilen bir yakın tarafından yerine getirilmesi, zararın doğmadığı anlamına gelmez.

Bu yaklaşımın gerekçesi, zarar verenin, zarar görenin yakınlarının fedakârlığından yararlanamayacağıdır. Bu nedenle bakıcı gideri, fiilen ödeme yapılmamış olsa bile hesaplanır.

Bakıcı giderinin hesaplanması

Hesap, bakım ihtiyacının günlük süresi ve niteliği esas alınarak yapılır. Tam gün bakım gereken hâllerde tam bakıcı ücreti, kısmi destek gereken hâllerde oransal bir ücret dikkate alınır.

Kalıcı bakım ihtiyacında hesaplama, zarar görenin bakiye ömür süresi üzerinden aktüeryal esaslara göre yapılır. Geçici bakım ihtiyacında ise yalnızca iyileşme süresine karşılık gelen dönem hesaplanır.

Belgelendirme ve ispat

Fiilen bakıcı çalıştırılmışsa yapılan ödemelere ilişkin belgeler, sözleşme ve sigorta kayıtları sunulmalıdır. Belgesiz ödemelerde tanık beyanı destekleyici delil olarak değerlendirilebilir.

Yakınlar tarafından karşılanan bakımda belge bulunmaz; bu hâlde ispat, sağlık kurulu raporu ve bilirkişi incelemesi üzerinden yürür. Dava dilekçesinde bakım ihtiyacının somut olarak anlatılması ve rapor talebinin açıkça yapılması önemlidir.

Sosyal güvenlik ödemeleri ve mahsup

Sosyal güvenlik mevzuatı kapsamında bağlanan gelirler ile evde bakım yardımı gibi ödemelerin bakıcı giderinden düşülüp düşülmeyeceği, bu ödemelerin rücua tabi olup olmadığına göre belirlenir.

Kısmen veya tamamen rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemeleri ile ifa amacı taşımayan ödemeler, bedensel zararların belirlenmesinde gözetilemez ve zarar veya tazminattan indirilemez. Bu nedenle her ödeme kalemi ayrı ayrı nitelendirilmelidir.

Bakıcı gideri ile çalışma gücü kaybı ayrımı

Bakıcı gideri, zarar görenin bakım ihtiyacının parasal karşılığıdır ve tedavi giderleri başlığı altında değerlendirilir. Çalışma gücü kaybı tazminatı ise zarar görenin gelir elde etme kapasitesindeki azalmayı karşılar.

İki kalem farklı zararları karşıladığından birlikte istenebilir. Ancak hesap raporunda kalemler ayrı ayrı gösterilmeli, aynı kaybın iki kez tazmini sonucunu doğuracak biçimde birleştirilmemelidir.

Uygulamada bakıcı gideri talebi çoğunlukla dava dilekçesinde açıkça gösterilmediği için sonradan ıslah yoluna başvurulmaktadır. Zamanaşımı riskini önlemek adına talebin baştan belirsiz alacak veya kısmi dava biçiminde ileri sürülmesi değerlendirilmelidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Bakıcı gideri hangi tazminat kalemine girer?

Bakıcı gideri, bedensel zarar kalemleri arasındaki tedavi giderleri kapsamında değerlendirilir. Talebin dava dilekçesinde ayrı bir kalem olarak açıkça gösterilmesi gerekir.

Bakıma eşim bakıyor, yine de talep edebilir miyim?

Evet. Bakımın ücret ödenmeksizin bir yakın tarafından karşılanması tazminat talebini ortadan kaldırmaz. Zarar veren, zarar görenin yakınlarının fedakârlığından yararlanamaz.

Bakıcı gideri ne kadar süre için hesaplanır?

Bakım ihtiyacı kalıcıysa zarar görenin bakiye ömür süresi boyunca hesaplanır. Geçici bakım ihtiyacında ise yalnızca iyileşme sürecine karşılık gelen dönem dikkate alınır.

Bakım ihtiyacı nasıl ispatlanır?

Yetkili sağlık kuruluşundan alınacak sağlık kurulu raporuyla ispatlanır. Rapor, bakım ihtiyacının derecesini, günlük süresini ve sürekli olup olmadığını göstermelidir.

Evde bakım yardımı tazminattan düşülür mü?

Ödemenin niteliğine göre değerlendirilir. Rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemeleri ile ifa amacı taşımayan ödemeler zarardan indirilemez; ifa amacıyla yapılan ödemeler ise mahsup edilir.