Ameliyatta Unutulan Yabancı Cisim

Vücutta Yabancı Cisim Unutulması Neden Önemli Bir Tıbbi Hata Sayılır?

Ameliyat sonunda kullanılan malzemelerin sayılması ve vücutta hiçbir yabancı cisim kalmadığının kontrol edilmesi, cerrahi ekibin temel özen yükümlülükleri arasındadır. Bu nedenle yabancı cisim unutulması, komplikasyon olarak değil özen yükümlülüğünün ihlali olarak değerlendirilmeye en elverişli tıbbi hata türlerinden biridir.

Bir komplikasyon, tüm özen gösterilse bile ortaya çıkabilen ve tıbben öngörülen bir risktir. Unutulan spanç veya pens ise, sayım ve kontrol prosedürlerine uyulsaydı çoğu durumda önlenebilecek bir sonuçtur. Uygulamada bu ayrım, tazminat davasının sonucunu doğrudan belirler.

Yine de her dosya kendi koşullarıyla değerlendirilir: acil ve hayati tehlike içeren bir ameliyatta kontrolün sınırlı kalması gibi özel durumlar bilirkişi incelemesinde dikkate alınabilir.

Özel Hastanede Unutulan Malzeme İçin Kime Başvurulur?

Özel hastane veya muayenehanede yapılan ameliyatlarda hasta ile hastane ve hekim arasında bir sözleşme ilişkisi bulunur; sözleşmeye aykırılık yanında haksız fiil hükümleri de gündeme gelebilir. Dava, adli yargıda hastane işleteni ve gerektiğinde hekim hakkında açılır.

Haksız fiil hükümlerine dayanan tazminat istemi, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten itibaren iki yıl ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten itibaren on yıl içinde zamanaşımına uğrar (TBK m.72). Sözleşmeye dayanan alacaklarda kanunda aksi yoksa genel zamanaşımı on yıldır (TBK m.146).

Yabancı cisim çoğu zaman aylar hatta yıllar sonra, yeni bir görüntüleme sırasında fark edilir. Bu nedenle iki yıllık sürenin başlangıcı, cismin varlığının ve sorumlunun öğrenildiği tarihtir; bu tarihi gösteren rapor ve görüntüleme sonucu saklanmalıdır.

Kamu Hastanesinde Süreç Nasıl İşler?

Devlet veya üniversite hastanesinde yapılan ameliyatlardan doğan zararlar, idarenin hizmet kusuru kapsamında değerlendirilir ve kural olarak idari yargıda tam yargı davası yoluyla idareye karşı ileri sürülür.

İYUK m.13 uyarınca idari eylemden hakları ihlal edilenler, dava açmadan önce eylemi öğrendikleri tarihten itibaren bir yıl ve her hâlde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde ilgili idareye başvurmak zorundadır. İstek reddedilirse veya otuz gün içinde cevap verilmezse dava süresi içinde dava açılabilir.

İdare mahkemelerinde dava açma süresi, özel kanunda ayrı süre yoksa altmış gündür (İYUK m.7). Bir yıllık başvuru süresi, özel hastanedeki iki yıllık zamanaşımından kısadır; kamu hastanesi dosyalarında bu fark kaçırılmamalıdır.

Hangi Tazminat Kalemleri İstenebilir?

TBK m.56 uyarınca hâkim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak zarar görene uygun bir miktar manevi tazminat ödenmesine karar verebilir. Ağır bedensel zararda hastanın yakınlarına da manevi tazminat verilebilir.

Maddi tazminat kapsamında cismin çıkarılması için yapılan ikinci ameliyat ve tedavi giderleri, çalışılamayan süredeki kazanç kaybı ve kalıcı iş göremezlik varsa çalışma gücü kaybı istenebilir. Bedensel zararlar TBK hükümleri ve sorumluluk hukuku ilkelerine göre hesaplanır ve bu kural idarenin sorumlu olduğu zararlarda da uygulanır (TBK m.55).

Bedensel zararın kapsamı karar sırasında tam belirlenemiyorsa hâkim, kararın kesinleşmesinden itibaren iki yıl içinde tazminat hükmünü değiştirme yetkisini saklı tutabilir (TBK m.75). Tazminatın kapsamı belirlenirken özellikle kusurun ağırlığı gözetilir (TBK m.51).

Unutulan Malzeme Ceza Soruşturmasına Konu Olur mu?

Yabancı cisim unutulması, hastanın sağlığında bozulmaya yol açtıysa taksirle yaralama suçu gündeme gelebilir. TCK m.89/1 uyarınca bu suçun temel cezası dört aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır; yaşamı tehlikeye sokan durum gibi ağır neticelerde ceza artırılır.

Taksirle yaralama suçu kural olarak şikâyete bağlıdır (TCK m.89/5). Şikâyet, fiili ve failin kim olduğunu öğrenmeden itibaren altı ay içinde yapılmalıdır (TCK m.73).

Tazminat için ceza mahkûmiyeti şart değildir. Ancak ceza soruşturmasında alınan bilirkişi raporları tazminat davasında önemli delil olabileceğinden, iki sürecin birlikte planlanması yararlıdır.

Vücudunda Yabancı Cisim Tespit Edilen Hasta Ne Yapmalı?

İlk iş, cismi gösteren röntgen, tomografi veya MR raporunu ve görüntülerini almak ve tespit tarihini belgelemektir. Zamanaşımı ve idareye başvuru süreleri çoğu zaman bu tarihten başlar.

İlk ameliyatın yapıldığı hastaneden epikriz, ameliyat notu, anestezi kaydı ve varsa malzeme sayım formu dahil tüm tıbbi kayıtların onaylı örneğini isteyin. Cisim ikinci bir ameliyatla çıkarılırsa, çıkarılan malzemenin patoloji veya tutanakla kayıt altına alınmasını talep edin.

Ameliyat özel hastanede yapıldıysa iki yıllık, kamu hastanesinde yapıldıysa bir yıllık süreyi hemen takvime işleyin. Ceza şikâyeti düşünülüyorsa altı aylık şikâyet süresini de ayrıca hesaplayın.

Sıkça Sorulan Sorular

Ameliyatta vücutta unutulan malzeme için tazminat alınabilir mi?

Evet. Maddi zararlar yanında bedensel bütünlüğün zedelenmesi nedeniyle manevi tazminat da istenebilir (TBK m.56).

Özel hastaneye karşı dava açma süresi ne kadar?

Haksız fiil hükümlerine göre öğrenmeden itibaren iki yıl, her hâlde fiilden itibaren on yıldır (TBK m.72).

Devlet hastanesinde unutulan malzeme için ne yapmalıyım?

Eylemi öğrendiğiniz tarihten itibaren bir yıl, her hâlde beş yıl içinde idareye başvurup sonra tam yargı davası açmalısınız (İYUK m.13).

İdare başvuruma cevap vermezse ne olur?

İstek hakkında otuz gün içinde cevap verilmezse, bu sürenin bittiği tarihten itibaren dava süresi içinde dava açılabilir (İYUK m.13).

Kamu hastanesi davasında dava açma süresi kaç gün?

Özel kanunda ayrı süre yoksa idare mahkemesinde altmış gündür (İYUK m.7).

Zamanaşımı ameliyat tarihinden mi başlar?

İki yıllık süre zararın ve sorumlunun öğrenildiği tarihten başlar; ancak her hâlde fiilden itibaren on yıllık üst sınır vardır (TBK m.72).

Doktor hakkında suç duyurusunda bulunabilir miyim?

Sağlığınız bozulduysa taksirle yaralama gündeme gelebilir; bu suç kural olarak şikâyete bağlıdır (TCK m.89/5).

Şikâyet süresi ne kadar?

Fiili ve failin kim olduğunu öğrendiğiniz tarihten itibaren altı aydır (TCK m.73).

Yakınlarım da manevi tazminat isteyebilir mi?

Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde yakınlara da manevi tazminat ödenmesine karar verilebilir (TBK m.56).