Yaralamalı trafik kazalarında savcılık taksirle yaralama (TCK m.89), ölümlü kazalarda taksirle öldürme (TCK m.85) suçundan soruşturma yürütür. Taksirle yaralama kural olarak şikâyete bağlıdır ve şikâyet altı ay içinde yapılmalıdır; ancak bilinçli taksirle ağır yaralamada şikâyet aranmaz (TCK m.89/5).
Yaralanma veya ölümle sonuçlanan trafik kazalarında kolluk olay yerine gelir, tutanak düzenler ve durumu Cumhuriyet savcılığına bildirir. Savcılık, fiilin TCK m.89 (taksirle yaralama) veya TCK m.85 (taksirle öldürme) kapsamında olup olmadığını araştırır.
Taksir, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık nedeniyle bir davranışın kanuni tanımdaki neticesi öngörülmeden gerçekleştirilmesidir (TCK m.22/2). Trafik kazalarında taksir çoğunlukla hız, şerit ihlali, kırmızı ışık, takip mesafesi ve dikkatsizlik gibi kural ihlallerinden kaynaklanır.
Soruşturmada sürücülerin ifadeleri alınır, alkol ölçümü yapılır, kamera kayıtları toplanır ve genellikle kusur oranlarını belirlemek için bilirkişi raporu alınır. Yaralıların adli muayene raporları, suçun hangi fıkraya girdiğini belirler.
TCK m.89/1 uyarınca taksirle başkasının vücuduna acı veren veya sağlığının bozulmasına neden olan kişi, dört aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası ile cezalandırılır. Kemik kırığı veya yaşamı tehlikeye sokan durum gibi ağır neticelerde ceza yarı oranında, daha ağır neticelerde bir kat artırılır (TCK m.89/2-3).
TCK m.89/5 uyarınca taksirle yaralama suçunun soruşturulması şikâyete bağlıdır. Ancak birinci fıkra kapsamındaki basit yaralama hariç, suçun bilinçli taksirle işlenmesi hâlinde şikâyet aranmaz.
Şikâyet, fiili ve failin kim olduğunu öğrenmeden itibaren altı ay içinde yapılmalıdır (TCK m.73). Şikâyete bağlı suçlarda şikâyetten vazgeçme kural olarak davayı düşürür; bu nedenle tazminat konusunda anlaşma yapılırken ceza sürecindeki etkisi de dikkate alınmalıdır.
TCK m.85/1 uyarınca taksirle bir insanın ölümüne neden olan kişi, iki yıldan altı yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Kazada birden fazla kişi ölmüş veya ölümle birlikte yaralanma da meydana gelmişse ceza iki yıldan on beş yıla kadardır (TCK m.85/2).
Taksirle öldürme şikâyete bağlı değildir; savcılık soruşturmayı resen yürütür. Maktulün yakınlarının şikâyetten vazgeçmesi veya sürücüyle anlaşması, kamu davasını kendiliğinden düşürmez.
Bununla birlikte, ölen kişi sürücünün yakınıysa ve netice münhasıran failin kişisel ve ailevi durumu bakımından artık cezayı gereksiz kılacak ölçüde mağduriyete yol açmışsa ceza verilmez (TCK m.22/6). Bilinçli taksirde ise bu durumda ceza yarıdan altıda bire kadar indirilebilir.
TCK m.22/3 uyarınca kişinin öngördüğü neticeyi istememesine karşın neticenin meydana gelmesi hâlinde bilinçli taksir vardır ve taksirli suça ilişkin ceza üçte birden yarısına kadar artırılır.
Trafik kazalarında bilinçli taksir tartışması çoğunlukla alkollü araç kullanma, aşırı hız veya kalabalık alanlarda tehlikeli manevralar gibi, sürücünün kaza riskini öngörebileceği davranışlarda gündeme gelir. Hangi durumun bilinçli taksir sayılacağı somut olayın özelliklerine göre değerlendirilir.
Bilinçli taksirin tespiti sürücü açısından ağır sonuçlar doğurur: şikâyet koşulu ortadan kalkabilir (TCK m.89/5), ceza artırılır ve taksirli suçlarda uzun süreli hapis cezasının adli para cezasına çevrilmesi imkânı kullanılamaz (TCK m.50/4).
Taksirle işlenen suçlarda ceza failin kusuruna göre belirlenir ve birden fazla kişinin taksiriyle meydana gelen olaylarda herkes kendi kusurundan sorumludur (TCK m.22/4-5). Bu nedenle kazaya karışan her iki sürücü ve hatta yaya da farklı oranlarda kusurlu bulunabilir.
Taksirli suçlardan verilen hapis cezası uzun süreli olsa bile, diğer koşullar varsa adli para cezasına çevrilebilir; ancak bu imkân bilinçli taksir hâlinde uygulanmaz (TCK m.50/4).
Kusur raporu, hem ceza davasında hem de ayrıca açılacak tazminat davalarında önemli bir delildir. Rapora karşı itiraz edilmesi ve gerekirse yeni bilirkişi incelemesi istenmesi, sonucun doğrudan belirleyicisi olabilir.
Önce yaralılara yardım edin ve acil servisleri arayın; olay yerinden ayrılmayın. Araçların konumunu, fren izlerini, trafik işaretlerini ve çevredeki kameraları fotoğraflayın; tanıkların iletişim bilgilerini alın.
İfade vermeden önce olayın akışını kronolojik olarak not edin. Alkol ölçümüne itiraz etmek istiyorsanız kan tahlili talep hakkınızı değerlendirin; ifadede tahmine dayalı hız veya mesafe beyanlarından kaçının.
Bilirkişi kusur raporu tebliğ edildiğinde süresi içinde itiraz edilip edilmeyeceğini değerlendirin. Taksirle yaralama şikâyete bağlıysa, karşı tarafla zararın giderilmesi konusunda yapılacak görüşmelerin hem ceza hem tazminat sürecine etkisini birlikte düşünün.
Kural olarak evet; ancak basit yaralama dışındaki hâllerde bilinçli taksir varsa şikâyet aranmaz (TCK m.89/5).
Fiili ve failin kim olduğunu öğrenmeden itibaren altı aydır (TCK m.73).
Dört aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır; ağır neticelerde ceza artırılır (TCK m.89).
Taksirle öldürmede iki yıldan altı yıla kadar, birden fazla ölüm veya ölümle birlikte yaralanma hâlinde iki yıldan on beş yıla kadar hapis cezası öngörülür (TCK m.85).
Hayır. Taksirle öldürme şikâyete bağlı değildir; savcılık soruşturmayı resen yürütür.
Netice münhasıran sizin kişisel ve ailevi durumunuz bakımından cezayı gereksiz kılacak ölçüde mağduriyet doğurmuşsa ceza verilmez (TCK m.22/6).
Taksirli suça ilişkin ceza üçte birden yarısına kadar artırılır (TCK m.22/3).
Taksirli suçlarda hapis cezası uzun süreli olsa bile adli para cezasına çevrilebilir; ancak bilinçli taksirde bu imkân yoktur (TCK m.50/4).
Alkol veya uyuşturucu etkisiyle emniyetli araç sevk edemeyecek hâlde araç kullanmak altı aydan iki yıla kadar hapis cezası gerektirir (TCK m.179/3).
Usul işlemleri, süreler ve kanun yollarında destek için bize ulaşın.
İhale sürecindeki hukuka aykırılıklarda önce idareye şikâyet, sonra.
Devamını oku ›MakaleTrafik kazasında ceza davası hukuk davasını bağlar mı? TBK m.74.
Devamını oku ›Makale5237 sayılı TCK m.89 uyarınca taksirle yaralama suçunun unsurları,.
Devamını oku ›