Stokta Olmayan Ürün Satışı ve İptal

İnternet Siparişinde Satıcının Teslim Süresi Nedir?

6502 sayılı Kanun m.48/3 uyarınca satıcı, tüketicinin siparişinin kendisine ulaştığı andan itibaren taahhüt ettiği süre içinde edimini yerine getirir. Tüketicinin isteğine göre özel hazırlanan mallar dışında bu süre mal satışlarında her hâlükârda otuz günü geçemez.

Aynı kural Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği m.16/1’de de tekrarlanır. Sipariş onaylandığında sözleşme kurulmuş olur; satıcı artık yalnızca teslim yükümlülüğüyle karşı karşıyadır.

Satıcı bu süre içinde teslim etmezse tüketici sözleşmeyi feshedebilir (6502 m.48/3 ve Yönetmelik m.16/2). Fesih hakkı tüketiciye aittir; satıcı kendi ihmalinden doğan gecikmeyi tek taraflı iptal gerekçesi yapamaz.

Satıcı “Stokta Yok” Diyerek Siparişi İptal Edebilir mi?

Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği m.16/4’ün son cümlesi açıktır: malın stokta bulunmaması durumu, mal ediminin yerine getirilmesinin imkânsızlaşması olarak kabul edilmez. Bu hüküm 23/8/2022 tarihli değişiklikle yönetmeliğe eklenmiştir.

Bu nedenle satıcı, stoku olmayan bir ürünü satışa sunup sipariş aldıktan sonra yalnızca “stokumuz tükendi” gerekçesiyle sözleşmeden kurtulamaz. Satıcının, taahhüt ettiği süre ve her hâlde otuz günlük sınır içinde malı temin edip teslim etme yükümlülüğü devam eder.

Uygulamada özellikle fiyatı hatalı girilmiş veya kampanyalı ürünlerde satıcılar siparişi “stok yok” diyerek iptal etmektedir. Fiyat hatası iddiası ayrıca yanılma hükümleri çerçevesinde değerlendirilebilecek ayrı bir tartışmadır; ancak stoksuzluk kendi başına geçerli bir iptal sebebi değildir.

Gerçek İmkânsızlık Hâlinde Satıcının Yükümlülükleri

Edimin gerçekten imkânsızlaştığı hâllerde satıcı, bu durumu öğrendiği tarihten itibaren üç gün içinde tüketiciye yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısıyla bildirmek zorundadır (Yönetmelik m.16/4).

Bildirimle birlikte, varsa teslimat masrafları dahil tahsil edilen tüm ödemeler bildirim tarihinden itibaren en geç on dört gün içinde iade edilmelidir. Bedeli satıcı adına tahsil eden aracı hizmet sağlayıcı da bu bildirim ve iade yükümlülüğüne tabidir.

İmkânsızlığa örnek olarak üretimi durdurulmuş tek parça bir ürünün yangında yok olması gibi hâller düşünülebilir. Satıcının yeterli stok tutmaması veya tedarikçisinden ürün alamaması ise yönetmelik gereği imkânsızlık sayılmaz.

Sipariş İptal Edilirse Para Ne Zaman ve Nasıl İade Edilir?

Tüketici, otuz günlük süre içinde teslim yapılmadığı için sözleşmeyi feshederse satıcı, teslimat masrafları dahil tüm ödemeleri fesih bildiriminin kendisine ulaştığı tarihten itibaren on dört gün içinde, 3095 sayılı Kanun m.1’e göre belirlenen kanuni faiziyle birlikte geri ödemek zorundadır (Yönetmelik m.16/3).

Kanuni faiz yükümlülüğü, tüketicinin parasının satıcıda beklemesinin bedelini karşılar. Satıcı ayrıca varsa tüketiciyi borç altına sokan kıymetli evrak ve benzeri belgeleri de iade eder.

İade, tüketicinin satın alırken kullandığı ödeme aracına uygun şekilde, tüketiciye masraf yüklemeden ve tek seferde yapılmalıdır. Kredi kartıyla yapılan ödemelerde kart çıkaran kuruluş, iade tutarını kart limitine tek seferde eklemekle yükümlüdür (Yönetmelik m.12/4).

Pazaryeri (Platform) de Sorumlu mu?

Siparişin bir pazaryeri üzerinden verildiği ve bedeli platformun tahsil ettiği hâllerde, tüketicinin 16. madde kapsamındaki fesih hakkını kullanması durumunda aracı hizmet sağlayıcı, fesih bildiriminin kendisine ulaştığı tarihten itibaren on dört gün içinde bedelin ve teslimat masraflarının iadesinden satıcıyla birlikte müteselsilen sorumludur (Yönetmelik m.12/A-7).

Aracı hizmet sağlayıcı ayrıca tüketicilerin fesih bildirimi, bedel iadesi talebi ve teslimat şikâyetlerini iletebilecekleri bir sistemi kesintisiz açık tutmak zorundadır (Yönetmelik m.12/A-1). Bu nedenle fesih bildiriminin platform üzerinden yapılması ve kaydının saklanması önemlidir.

Platformun satıcının onayı olmadan düzenlediği kampanyalarda taahhüdün karşılanmamasından doğan ifa eksikliklerinden de aracı hizmet sağlayıcı sorumludur (Yönetmelik m.12/A-8).

“Stokta Yok” Mesajı Alan Tüketici Ne Yapmalı?

Önce sipariş onayı, ürün sayfasının ekran görüntüsü, ödeme dekontu ve iptal mesajını saklayın. Bu belgeler sözleşmenin kurulduğunu ve iptalin satıcıdan kaynaklandığını gösterir.

Ürünü gerçekten istiyorsanız satıcıya ve varsa platforma yazılı olarak teslim talebinde bulunun ve stoksuzluğun Yönetmelik m.16/4 uyarınca imkânsızlık sayılmadığını belirtin. Otuz günlük süre dolduğunda ürün teslim edilmezse sözleşmeyi feshedip bedelin kanuni faiziyle iadesini isteyebilirsiniz.

Uyuşmazlık çözülmezse, kanunda belirlenen ve her yıl yeniden değerleme oranında güncellenen parasal sınırın altındaki uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetine başvuru zorunludur (6502 m.68); sınırın üzerindeki uyuşmazlıklar tüketici mahkemesinde görülür. Güncel sınır her yıl değiştiğinden başvuru öncesinde kontrol edilmelidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Satıcı stokta yok diye siparişimi iptal edebilir mi?

Kural olarak hayır. Malın stokta bulunmaması, edimin imkânsızlaşması sayılmaz (Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği m.16/4).

İnternetten alınan ürün en geç kaç günde teslim edilmeli?

Taahhüt edilen sürede ve kişiye özel üretilen mallar dışında her hâlde otuz gün içinde teslim edilmelidir (6502 m.48/3).

Otuz günde ürün gelmezse ne yapabilirim?

Sözleşmeyi feshedebilirsiniz; satıcı ödemeleri fesih bildiriminden itibaren on dört gün içinde kanuni faiziyle iade eder (Yönetmelik m.16/2-3).

Ürün gerçekten temin edilemiyorsa satıcı kaç gün içinde bildirmeli?

İmkânsızlığı öğrendiği tarihten itibaren üç gün içinde yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısıyla bildirmelidir (Yönetmelik m.16/4).

İptal edilen siparişin parası kaç günde iade edilir?

İmkânsızlık bildiriminde en geç on dört gün içinde; tüketicinin feshinde de fesih bildiriminden itibaren on dört gün içinde iade edilir (Yönetmelik m.16/3-4).

Kargo ücreti de iade edilir mi?

Evet. Varsa teslimat masrafları dahil tahsil edilen tüm ödemeler iade edilir (Yönetmelik m.16/3-4).

Pazaryeri de iadeden sorumlu mu?

Bedeli satıcı adına tahsil etmişse, fesih hâlinde iadeden satıcıyla birlikte müteselsilen sorumludur (Yönetmelik m.12/A-7).

Kredi kartıyla ödediğim para nasıl iade edilir?

İade tek seferde yapılır ve kart çıkaran kuruluş tutarı kart limitine tek seferde eklemekle yükümlüdür (Yönetmelik m.12/4).

Şikâyeti nereye yapmalıyım?

Parasal sınırın altındaki uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetine başvuru zorunludur; sınır her yıl güncellenir (6502 m.68).