Silah Ruhsatı Başvurusunun Reddi

Hangi Ruhsat İçin Başvuruldu?

Ret kararına karşı yol belirlenirken önce ruhsat türü netleştirilmelidir. Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Yönetmelik m.4 uyarınca silah ruhsatı alınmasına engel hâli bulunmayan, 21 yaşını doldurmuş her Türk vatandaşı meskeninde veya işyerinde bulundurmak amacıyla silah satın alabilir.

Taşıma ruhsatı ise daha dar bir çevreye tanınır. 6136 sayılı Kanun m.7, silah taşıyabilecek veya bulundurabilecek kişileri tek tek sayar ve valilerce verilecek izin vesikasına ilişkin esasların Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikle belirleneceğini öngörür.

Can güvenliği nedeniyle taşıma ruhsatı, can güvenliği ciddi ve harici tehditlere maruz kalacağı kuvvetle muhtemel görülen kişilere İçişleri Bakanınca verilebilir (Yönetmelik m.7). Bu ruhsat türünde idarenin takdir yetkisi geniştir.

Silah Ruhsatı Hangi Sebeplerle Reddedilir?

Yönetmelik m.16, ruhsat verilmesini engelleyen hâlleri sayar. Bunlar arasında ateşli silahla işlenen suçlardan mahkûmiyet, taksirli suçlar hariç bir yıldan fazla hapis cezasına mahkûmiyet, zimmet, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, kasten öldürme gibi sayılan suçlardan mahkûmiyet yer alır.

Bu engellerden bir kısmı kalıcı değildir: (a), (b), (c), (d), (g), (h) ve (i) bentleri kapsamındakiler için yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı alınması ve cezanın infazının tamamlanmasından itibaren beş yıl geçmesi hâlinde ruhsat işlemleri yapılabilir (Yönetmelik m.16/2; 6136 s. K. m.7). Terör suçları ve devletin güvenliğine karşı suçlarda ise affa uğransa bile izin verilmez.

Mahkûmiyet bakımından kesinleşmiş karar esas alınır ve adli para cezasına çevrilmiş hapis cezalarında da hapis cezası dikkate alınır (m.16 son fıkralar). Ayrıca sayılan suçlardan kovuşturma sürüyorsa ruhsat işlemleri kovuşturma sonuçlanıncaya kadar bekletilir (m.16/4). Resmî metindeki nota göre m.16/1-d’deki “her türlü kaçakçılık” ibaresi ile (f) bendi Danıştay kararıyla iptal edilmiştir.

Sağlık Raporu, Yaş ve Koruma Kararı Engelleri

Yönetmelik m.15 uyarınca başvuruda silah taşıma veya bulundurmada psikolojik, nörolojik veya fiziki rahatsızlık bakımından sakınca bulunmadığına dair doktor raporu istenir. Bu yönde rahatsızlığı olanlara ruhsat verilmez (m.16/1-l).

Yirmi bir yaşını bitirmemiş olanlar, kısıtlılar ve kamu hizmetinden yasaklılar da ruhsat alamaz (m.16/1-k ve m). Ruhsatlı silahını başkasına verdiği için mahkûm olanlar ile ruhsatlı silahıyla suç işleyenler de engel hâller arasındadır.

6284 sayılı Kanun kapsamında hakkında koruma tedbiri kararı verilenlere tedbir süresince ruhsat verilmez; varsa ruhsat ve yenileme işlemleri bekletilir ve silah tedbir kalkıncaya kadar muhafaza altına alınır (6136 s. K. m.7 son fıkra).

Ret Kararına Karşı İtiraz ve Dava Süresi

Ret kararına karşı idare mahkemesinde iptal davası açılabilir. Dava açma süresi, özel kanunda ayrı süre yoksa idare mahkemelerinde 60 gündür ve yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar (İYUK m.7).

Dava açmadan önce, dava süresi içinde üst makama veya üst makam yoksa işlemi yapan makama başvurularak kararın kaldırılması istenebilir. Bu başvuru işlemeye başlamış dava süresini durdurur; 30 gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır ve süre kaldığı yerden işlemeye devam eder (İYUK m.11).

Başvurunuza idare hiç cevap vermediyse, başvurudan itibaren 30 gün içinde cevap verilmemesi ret sayılır ve bu sürenin bitiminden itibaren dava açma süresi içinde dava açılabilir (İYUK m.10).

Mahkeme Ret Kararında Neyi Denetler?

İptal davası, idari işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden hukuka aykırılığı iddiasıyla açılır (İYUK m.2/1-a). Silah ruhsatı davalarında en sık tartışılan unsur, ret gerekçesi olarak gösterilen mahkûmiyet veya kovuşturmanın gerçekten yönetmelikteki bentlere uyup uymadığıdır.

Ancak idari yargı yetkisi hukuka uygunluk denetimi ile sınırlıdır; mahkeme yerindelik denetimi yapamaz ve idarenin takdir yetkisini kaldıracak biçimde karar veremez (İYUK m.2/2). Bu nedenle özellikle can güvenliği ruhsatlarında mahkeme, takdirin kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda kullanılıp kullanılmadığını inceler.

Dava açmak işlemin yürütülmesini kendiliğinden durdurmaz. Yürütmenin durdurulması için işlemin açıkça hukuka aykırı olması ve uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zarar doğması şartlarının birlikte bulunması gerekir (İYUK m.27).

Sık Yapılan Hatalar

Süreyi yanlış başlatmak: 60 günlük süre, ret kararının yazılı bildirim tarihini izleyen gün başlar. Kararın öğrenildiği sözlü görüşme tarihi değil, tebliğ tarihi esas alınmalıdır.

Beş yıllık süreyi yanlış hesaplamak: Süre mahkûmiyet tarihinden değil, cezanın infazının tamamlandığı tarihten başlar; ayrıca yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı alınmış olmalıdır. İkisinden biri eksikse yeni başvuru da reddedilir.

Kovuşturmayı mahkûmiyet sanmak: Devam eden kovuşturma ret değil bekletme sebebidir (Yönetmelik m.16/4). Beraat veya kovuşturmaya yer olmadığı kararından sonra başvurunun sonuçlandırılması istenebilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Silah ruhsatı reddine karşı kaç gün içinde dava açılır?

Ret kararının tebliğini izleyen günden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde dava açılır (İYUK m.7).

Dava açmadan önce itiraz etmek zorunlu mu?

Zorunlu değildir; ancak üst makama başvurulabilir ve bu başvuru dava süresini durdurur (İYUK m.11).

Silah ruhsatı için yaş sınırı kaç?

Bulundurma ruhsatı için 21 yaşın doldurulmuş olması gerekir (Yönetmelik m.4, m.16/1-m).

Sabıka kaydım varsa ruhsat alabilir miyim?

Suçun türüne bağlıdır; yönetmelikte sayılan suçlarda infazın bitiminden itibaren beş yıl geçmesi ve yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı gerekir (Yönetmelik m.16/2).

Hakkımda dava devam ediyor, ruhsat reddedilir mi?

Sayılan suçlardan kovuşturma varsa ruhsat işlemleri kovuşturma sonuçlanıncaya kadar bekletilir (Yönetmelik m.16/4).

Koruma kararı ruhsatı etkiler mi?

Evet. 6284 sayılı Kanun kapsamında tedbir kararı süresince ruhsat verilmez (6136 s. K. m.7).

İdare başvuruma cevap vermezse ne olur?

30 gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır ve dava açılabilir (İYUK m.10).

Dava açınca ret kararı durur mu?

Hayır; yürütmenin durdurulması ayrıca istenmeli ve şartları bulunmalıdır (İYUK m.27).

Hangi rahatsızlıklar ruhsat almaya engel?

Silah taşıma veya bulundurmada sakınca doğuran psikolojik, nörolojik ve fiziki rahatsızlıklar engeldir (Yönetmelik m.15, m.16/1-l).