Servis Aracı Kazası ve Tazminat

Servis Kazası İş Kazası Sayılır mı?

Sigortalıların işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş-gelişi sırasında meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen engelli hâle getiren olay iş kazasıdır (5510 sayılı Kanun m.13).

İş kazasının işveren tarafından o yer kolluk kuvvetlerine derhâl ve Sosyal Güvenlik Kurumuna en geç kazadan sonraki 3 iş günü içinde bildirilmesi zorunludur; kaza işverenin kontrolü dışındaki bir yerde olmuşsa süre kazanın öğrenildiği tarihten başlar (5510 sayılı Kanun m.13).

İş kazası sayılmanın önemi, işçinin geçici iş göremezlik ödeneği ve sürekli iş göremezlik geliri gibi sosyal sigorta haklarından yararlanabilmesidir. Servisin işverene ait olması şart değildir; işverenin kiraladığı veya anlaştığı servis firmasının aracı da “işverence sağlanan taşıt” kapsamında değerlendirilir.

Servis Aracının İşleteni Nasıl Sorumludur?

Motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına sebep olursa, araç bir teşebbüsün unvanı altında işletiliyorsa işleten ve teşebbüs sahibi doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumludur (KTK m.85).

İşleten, sürücünün ve aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur. Bu nedenle servis şoförünün hız, dikkatsizlik veya kurallara aykırı davranışından doğan zarardan servis firması da sorumlu tutulur.

İşleten ancak kendisinin ve sorumlu olduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araç bozukluğu kazayı etkilemeksizin kazanın mücbir sebepten veya zarar görenin ya da üçüncü kişinin ağır kusurundan kaynaklandığını ispat ederse sorumluluktan kurtulur (KTK m.86). Kazaya başka bir araç karışmışsa onun işleteni ve sigortacısı da sorumlu olabilir.

İşverenin Sorumluluğu Var mıdır?

İşveren, işyerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almakla yükümlüdür ve kanuna veya sözleşmeye aykırı davranışı nedeniyle işçinin ölümü ya da vücut bütünlüğünün zedelenmesinden doğan zararlar sözleşmeye aykırılık hükümlerine tabidir (TBK m.417).

Servisin bakımsız, kapasitesinin üzerinde yolcu taşıyan veya yetkisiz bir sürücüye verilmiş olması gibi durumlarda işverenin kusuru gündeme gelebilir. İşveren tazminat sorumluluğunda kusur dağılımı bilirkişi raporuyla belirlenir.

Kurum, iş kazası üçüncü bir kişinin kusuruyla meydana gelmişse yaptığı ödemeler ve bağladığı gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısını zarara sebep olan üçüncü kişilere rücu eder; kaza işverenin kastı veya iş güvenliği mevzuatına aykırı hareketi sonucu olmuşsa ödemeleri işverene ödettirir (5510 sayılı Kanun m.21).

Trafik Sigortasına Nasıl Başvurulur?

İşletenler sorumluluklarının karşılanması için zorunlu mali sorumluluk sigortası yaptırmak zorundadır (KTK m.91) ve zarar gören, sigorta sınırları içinde dava açmadan önce sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunmalıdır (KTK m.97).

Sigorta kuruluşu başvuruyu 15 gün içinde yazılı olarak cevaplamazsa veya verilen cevap talebi karşılamazsa zarar gören dava açabilir ya da Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurabilir (KTK m.97).

Servis aracında yolcu olarak yaralanan kişi, hem servis aracının hem de kazaya karışan diğer aracın trafik sigortacısına başvurabilir. Başvuruya kaza tespit tutanağı, hastane kayıtları, maluliyet raporu ve gelir belgeleri eklenmelidir.

Dava Süresi ve Arabuluculuk Şartı

Motorlu araç kazalarından doğan maddi zarar talepleri, zararın ve yükümlünün öğrenilmesinden itibaren 2 yıl ve her hâlde kaza gününden itibaren 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar; fiil suç oluşturuyor ve ceza kanunu daha uzun süre öngörüyorsa o süre uygulanır (KTK m.109).

Zamanaşımı tazminat yükümlüsüne karşı kesilirse sigortacıya karşı da kesilmiş olur. Birden fazla sorumlunun birbirine rücu hakları ise ödemenin tamamlandığı ve rücu edilecek kişinin öğrenildiği günden itibaren iki yılda zamanaşımına uğrar.

İşçinin işverene karşı açacağı iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davalarında dava şartı arabuluculuk uygulanmaz (7036 sayılı Kanun m.3). Bu davalar iş mahkemesinde, servis firmasına veya sigortacıya karşı açılacak davalar ise kural olarak genel hükümlere göre görevli mahkemede görülür.

Servis Kazasından Sonra Adım Adım

Kazadan hemen sonra kolluğa haber verilmesini ve kaza tespit tutanağı düzenlenmesini sağlayın; araç plakası, sürücü bilgileri ve diğer yolcuların iletişim bilgilerini not alın. Hastaneye başvurduğunuzda kazanın servis aracında gerçekleştiğini kayda geçirtin.

İşverenin kazayı Sosyal Güvenlik Kurumuna 3 iş günü içinde bildirip bildirmediğini takip edin. Bildirim yapılmamışsa iş kazasının tespiti için Kuruma başvurabilir, gerekirse tespit davası yoluna gidebilirsiniz.

Tedavi süreci tamamlanıp maluliyet oranı netleşmeden sigortayla düşük bir tutarda ibra imzalamayın. Sigorta başvurusu, işverene karşı talepler ve ceza şikâyeti ayrı süreçlerdir; her biri için süreleri ayrı ayrı takip edin.

Sıkça Sorulan Sorular

İşe giderken servis kazası iş kazası mı?

Evet, işverence sağlanan taşıtla gidiş-geliş sırasında olan kaza iş kazasıdır (5510 sayılı Kanun m.13).

İşveren iş kazasını kaç günde bildirmeli?

Kuruma en geç kazadan sonraki 3 iş günü içinde bildirmelidir (5510 sayılı Kanun m.13).

Servis şoförü kusurluysa firma sorumlu mu?

Evet, işleten sürücünün kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur (KTK m.85).

Sigortaya başvurmadan dava açılabilir mi?

Hayır, sigorta sınırları içindeki talepler için önce yazılı başvuru gerekir (KTK m.97).

Sigorta kaç günde cevap vermek zorunda?

Başvurudan itibaren en geç 15 gün içinde yazılı cevap vermelidir (KTK m.97).

Servis kazasında dava süresi ne kadar?

Öğrenmeden itibaren 2 yıl, her hâlde kazadan itibaren 10 yıl; suç için daha uzun süre varsa o uygulanır (KTK m.109).

İş kazası tazminatında arabuluculuk zorunlu mu?

Hayır, iş kazasından doğan maddi ve manevi tazminat davalarında dava şartı arabuluculuk uygulanmaz (7036 sayılı Kanun m.3).

SGK servis firmasına rücu eder mi?

Kaza üçüncü kişinin kusuruyla olmuşsa ödemelerin yarısı ona rücu edilir (5510 sayılı Kanun m.21).

Öğrenci servisinde yaralanan çocuk için kim sorumlu?

Aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüs sahibi müteselsilen sorumludur; trafik sigortasına da başvurulabilir (KTK m.85, 97).