Özel Hastanede Fark Ücreti ve Sınırları

İlave Ücretin Yasal Çerçevesi

5510 sayılı Kanun m.73/2, kamu idaresi sağlık hizmeti sunucuları dışındaki vakıf üniversiteleri dâhil sözleşmeli sunucuların, Komisyonca belirlenen sağlık hizmeti bedeline ek olarak ilave ücret alabileceğini belirtir. Tavanın belirlenmesinde sunucunun giderleri, hizmet maliyetleri ve yapılan sübvansiyonlar gibi ölçütler dikkate alınır.

Aynı fıkra, bu bedellerin iki katına kadar alınabilecek ilave ücretin tavanını belirleme yetkisini Cumhurbaşkanına vermiştir. Tavan dâhilinde alınabilecek ilave ücret oranları ise Kurumca belirlenir.

Sözleşmeli sunucular, ilave ücret ödemeleri için belirlenen tavanlar dâhilinde belirledikleri fiyatları, Kurumca ödenecek bedellerin yayımlanmasını takiben otuz gün içinde Kuruma bildirmek zorundadır. Fiyat değişiklikleri beş iş günü içinde bildirilir.

İlave Ücret Alınamayacak Hâller

m.73/2, 5510 sayılı Kanun m.60/1 (c) bendinin (4), (6) ve (8) numaralı alt bentleri kapsamında sayılanlar ile bakmakla yükümlü oldukları kişilerden ve aynı maddenin onikinci, onüçüncü ve ondördüncü fıkraları kapsamında genel sağlık sigortalısı sayılan kişilerden ilave ücret alınamayacağını düzenler.

Acil hâller bakımından yasak mutlaktır. Aynı maddenin bir başka fıkrası, sözleşmeli ve sözleşmesiz sağlık hizmeti sunucularının acil hâllerde genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerden veya Kurumdan herhangi bir ilave ücret talep edemeyeceğini açıkça belirtir.

Eşdeğer ilaçların azami fiyatı ile kişinin talep ettiği eşdeğer ilacın fiyatı arasında oluşan fark ve optik için tavan uygulanmaz; bu farklar ilave ücret kapsamında değerlendirilmez.

Kamu Hastaneleri ve Öğretim Üyesi Farkı

m.73/3, kamu idaresi sağlık hizmeti sunucularının otelcilik hizmeti ile istisnai sağlık hizmetleri dışında, sundukları hizmetler için ilave ücret talep edemeyeceğini düzenler.

Aynı fıkraya 21/5/2013 tarihinde eklenen cümleler uyarınca yükseköğretim kurumlarına ait sağlık hizmeti sunucularında öğretim üyeleri tarafından mesai saatleri dışında bizzat verilen hizmetler için ilave ücret alınabilir. Bu ücret, poliklinik muayenelerinde Kurumca belirlenen bedelin bir katını, diğer hizmetlerde yüzde ellisini geçemez.

Alınacak ilave ücret bir defada asgari ücretin iki katını geçemez. Bu oranları bir katına kadar artırma yetkisi Cumhurbaşkanına aittir; Kurum ise ilave ücret alınamayacak sağlık hizmetlerini belirlemeye yetkilidir.

Otelcilik ve İstisnai Sağlık Hizmetleri

m.73/4, sözleşmeli sunucuların Kurumca belirlenmiş standartların üstündeki talepleri karşılayan otelcilik hizmetleri için ilave ücret alabileceğini öngörür. Refakatçi ve özel oda talepleri bu kapsamda değerlendirilir.

Aynı fıkra, hayati öneme sahip olmama ve alternatif tedavilerin bulunması gibi hususlar göz önüne alınarak Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonunca belirlenen istisnai sağlık hizmetleri için belirlenen hizmet fiyatlarının üç katını geçmemek üzere ilave ücret alınabileceğini düzenler.

Tavanlar dâhilinde de olsa, sunucular Kurumca belirlenen süreden önce bu fiyatlarını artıramaz. Bu kural, hasta bakımından öngörülebilirliği sağlar.

Fazla Tahsilatta Başvuru ve İade

5510 sayılı Kanun m.103, belirlenen tavanın üzerinde ilave ücret aldığı tespit edilen sağlık hizmeti sunucuları hakkında genel hükümlere göre takip yapılacağını ve Kurumun yersiz ödediği tutarın geri alınacağını düzenler. Sözleşmenin feshi de mümkündür.

Hasta bakımından ise haksız tahsil edilen tutarın iadesi istenebilir. Talep, önce sağlık kuruluşuna yazılı başvuru, ardından Sosyal Güvenlik Kurumuna ve gerekirse yargı yoluna taşınır.

Özel sağlık hizmeti tüketici işlemi niteliği taşıdığından, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun m.68 kapsamındaki parasal sınıra göre tüketici hakem heyeti veya tüketici mahkemesi yetkili olabilir.

Bilgilendirme ve Sözleşme Şeffaflığı

Hastanın işlem öncesinde alınacak ilave ücret hakkında açık ve anlaşılır biçimde bilgilendirilmesi gerekir. Bilgilendirilmeden imzalatılan açık uçlu taahhütnameler, ücret talebinin dayanağı bakımından tartışmalıdır.

6502 sayılı Kanun m.13, taraflarca kararlaştırılmış ve objektif olarak sahip olması gereken özellikleri taşımayan hizmeti ayıplı sayar. Bilgilendirme yükümlülüğünün ihlali, ayıplı hizmet ve haksız şart tartışmalarını birlikte gündeme getirir.

Sıkça Sorulan Sorular

Özel hastane ne kadar fark ücreti alabilir?

5510 sayılı Kanun m.73, sözleşmeli sunucular için Komisyonca belirlenen bedellerin iki katına kadar ilave ücret tavanı belirleme yetkisini Cumhurbaşkanına vermiştir. Tavan dâhilindeki oranlar Kurumca belirlenir.

Acil durumda fark ücreti istenebilir mi?

İstenemez. m.73, sözleşmeli ve sözleşmesiz sunucuların acil hâllerde genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerden veya Kurumdan ilave ücret talep edemeyeceğini düzenler.

Devlet hastanesinde fark alınır mı?

Kural olarak alınmaz. m.73/3, kamu idaresi sunucularının otelcilik hizmeti ile istisnai sağlık hizmetleri dışında ilave ücret talep edemeyeceğini belirtir. Öğretim üyesi farkı bakımından ayrı sınırlar öngörülmüştür.

Özel oda ücreti fark sayılır mı?

m.73/4, Kurumca belirlenmiş standartların üstündeki talepleri karşılayan otelcilik hizmetleri için ilave ücret alınabileceğini düzenler. Standart dışı oda ve refakat talepleri bu kapsamda değerlendirilir.

Fazla alınan ücret geri istenebilir mi?

Evet. Önce kuruluşa yazılı başvuru, ardından Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirim yapılır. m.103 tavan üzeri tahsilat için takip öngörür; tüketici işlemi niteliğindeki taleplerde hakem heyeti veya tüketici mahkemesi yetkilidir.