Otoparkta Araç Hasarında İşletenin Sorumluluğu

Otopark İşleteni Hangi Hâllerde Sorumludur?

Kanun, garaj, otopark ve benzeri yerleri işletenleri, kendilerine bırakılan veya çalışanlarınca kabul edilen motorlu taşıt ve eklentilerinin yok olmasından, zarara uğramasından veya çalınmasından sorumlu tutar (TBK m.579/1). Aracı park yerine sizin bırakmanız ile anahtarı valeye teslim etmeniz arasında bu bakımdan fark yoktur.

Bu sorumluluk, işletenin kusurunu ispat etmenize bağlı değildir. İşleten ancak zararın sizin, ziyaretçinizin ya da yanınızda veya hizmetinizde bulunan bir kişinin kusurundan, mücbir sebepten veya eşyanın niteliğinden doğduğunu kendisi ispat ederse sorumluluktan kurtulur (TBK m.579/1).

Otoparkta aracın bırakılması, saklayanın kendisine bırakılan taşınırı güvenli bir yerde koruma altına almayı üstlendiği saklama sözleşmesinin özel bir görünümüdür (TBK m.561). Kanun "motorlu taşıt ve eklentileri" ifadesini kullanır; araç içinde bırakılan değerli eşyanın bu kapsama girip girmediği somut olayın koşullarına göre değerlendirilir.

Tazminat Sınırı: Günlük Ücretin On Katı Ne Demek?

İşletene veya çalışanlarına bir kusur yüklenemiyorsa sorumluluk, saklanan her araç için alınan günlük saklama ücretinin on katını aşamaz (TBK m.579/2). Varsayımsal bir örnekle, günlük ücreti 200 TL olan bir otoparkta kusursuz sorumluluk sınırı 2.000 TL'dir.

İşletenin veya çalışanlarının kusuru varsa bu sınır uygulanmaz ve zararın tamamı istenebilir. Bariyerin açık bırakılması, güvenlik görevlisinin bulunmaması, anahtarın gözetimsiz bırakılması ya da valenin aracı kullanırken çarpması kusur tartışmasının tipik örnekleridir. Borçlu, işin ifasını bıraktığı yardımcılarının işi yürütürken verdiği zarardan da sorumludur (TBK m.116/1).

Kanundaki sınır günlük ücrete bağlandığından, ücret alınmayan otoparklarda bu sınırın nasıl uygulanacağı Kanun'da ayrıca düzenlenmemiştir; bu tür uyuşmazlıklar somut olayın özelliklerine göre çözülür. Aracın değer kaybı da zarar kalemi olarak ileri sürülebilir; hesaplama için araç değer kaybı tazminatı yazısına bakabilirsiniz.

"Sorumluluk Kabul Edilmez" Tabelası Geçerli mi?

Hayır. İşleten böyle bir sorumluluk üstlenmediğini veya sorumluluğunu Kanun'da gösterilmeyen bir koşula bağladığını herhangi bir yolla ilan etse bile sorumluluktan kurtulamaz (TBK m.579/3). Giriş tabelası, park fişinin arkasındaki yazı veya internet sitesindeki kayıt bu sonucu değiştirmez.

Genel hükümler de aynı yöndedir: borçlunun ağır kusurundan sorumlu olmayacağına ilişkin önceden yapılan anlaşma kesin olarak hükümsüzdür (TBK m.115/1). Tüketici sözleşmelerinde, sözleşmeyi düzenleyenin fiili veya ihmali nedeniyle tüketicinin maddi zarara uğraması hâlinde yasal sorumluluğu kaldıran veya sınırlayan şartlar haksız şart sayılır ve hükümsüzdür (TKHK m.5/2; Tüketici Sözleşmelerindeki Haksız Şartlar Hakkında Yönetmelik Ek-1/1-a). Ayrıntılar için tüketici sözleşmelerinde haksız şartlar yazısına bakabilirsiniz.

Hasar Fark Edildiğinde Ne Yapılmalı?

Hasarı otoparktan çıkmadan görevliye bildirin, aracın fotoğraflarını çekin ve mümkünse olayı bir tutanakla kayda geçirin. Park fişini, ödeme dekontunu ve giriş-çıkış saatlerini saklayın; çalınma veya kasıtlı zarar durumunda kolluğa da başvurun.

Güvenlik kamerası kayıtları kısa sürede silinebildiği için işletene, kayıtların saklanmasını yazılı olarak hemen talep edin. Delillerin kaybolma ihtimali varsa ileride açılacak dava için mahkemeden bilirkişi incelemesi veya keşif gibi delil tespiti istenebilir; bunun için hukuki yarar gerekir ve delilin kaybolma tehlikesi hukuki yarar sayılır (HMK m.400).

Hasarı kasko sigortanız karşılarsa, sigortacı ödediği tutar kadar sizin yerinize geçer ve sorumlu otopark işletenine başvurabilir (TTK m.1472/1). Sigortanın karşılamadığı muafiyet veya değer kaybı gibi kalemler için otoparka karşı başvurma hakkınız devam eder (TTK m.1472/2).

Uyuşmazlık Hangi Mercide Çözülür?

Otopark hizmeti, ticari amaçla hizmet sunan işletme ile tüketici arasında kurulan bir tüketici işlemidir (TKHK m.3/1-l). Uyuşmazlığın değeri yıllık güncellenen parasal sınırın altındaysa tüketici hakem heyetine başvurmak zorunludur; üzerindeyse tüketici mahkemesinde dava açmadan önce arabulucuya gidilmesi dava şartıdır (TKHK m.68, m.73/A).

İşleten, otopark ücreti alacağını güvenceye almak için araç üzerinde hapis hakkına sahiptir (TBK m.580). Bu nedenle uyuşmazlık sürerken ücreti ödemeden aracı çıkarmak mümkün olmayabilir; ödemeyi yaparken hasar talebinizi saklı tuttuğunuzu yazılı olarak belirtmeniz yerinde olur.

Otopark işletenin sorumluluğu için Kanun'da özel bir zamanaşımı süresi yoktur; saklama sözleşmesine dayanan talepte genel on yıllık süre gündeme gelir (TBK m.146). Ancak talep ayıplı hizmet hükümlerine dayandırılırsa hizmetin ifasından itibaren iki yıllık (TKHK m.16), haksız fiile dayandırılırsa zararın ve sorumlunun öğrenilmesinden itibaren iki yıllık (TBK m.72) süre ileri sürülebileceğinden, başvurunun gecikmeden yapılması gerekir. Yetkili servisteki hasarlar için ayrıca yetkili serviste araç hasarı yazısına bakabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

AVM otoparkında aracım çizildi; kim sorumlu?

Aracın bırakıldığı otoparkı işleten, zararın sizin kusurunuzdan, mücbir sebepten veya aracın niteliğinden doğduğunu ispat edemedikçe sorumludur (TBK m.579/1).

Otopark ne kadar tazminat öder?

İşletene veya çalışanlarına kusur yüklenemiyorsa günlük saklama ücretinin on katına kadar, kusur varsa zararın tamamı kadar öder (TBK m.579/2).

'Aracınızdaki hasardan sorumlu değiliz' tabelası geçerli mi?

Geçerli değildir; işleten sorumluluk üstlenmediğini herhangi bir yolla ilan etse bile sorumluluktan kurtulamaz (TBK m.579/3).

Vale aracımı park ederken çarptı; kim öder?

Çalışanlarınca teslim alınan araçtan işleten sorumludur ve yardımcı kişilerinin işi yürütürken verdiği zararı da karşılar (TBK m.579/1, m.116/1).

Ücreti ödemeden aracımı alabilir miyim?

İşletenin ücret alacağı için araç üzerinde hapis hakkı vardır; ödemeyi hasar talebinizi saklı tutarak yapabilirsiniz (TBK m.580).

Kasko ödedi; sigorta şirketi otoparka başvurabilir mi?

Evet; sigortacı ödediği tutar kadar sigortalının yerine geçerek sorumlu otopark işletenine rücu edebilir (TTK m.1472/1).

Otopark tazminatı için ne kadar sürem var?

Özel bir süre yoktur; sözleşmeye dayalı talepte genel on yıllık süre gündeme gelir (TBK m.146), ancak ayıplı hizmet veya haksız fiil hükümlerine dayanan taleplerde iki yıllık süreler ileri sürülebileceğinden başvuru gecikmeden yapılmalıdır (TKHK m.16; TBK m.72).