2547 sayılı Kanun m. 54 uyarınca yükseköğretim öğrencilerine; kınama, bir haftadan bir aya kadar uzaklaştırma, bir veya iki yarıyıl uzaklaştırma ve çıkarma cezaları verilebilir. Disiplin amirleri ve kurullarınca verilen cezalara karşı on beş gün içinde üniversite yönetim kuruluna itiraz edilebilir; itiraz hakkı kullanılmadan da idari yargı yoluna başvurulabilir.
Kanun cezaları kademelendirir: kınama; bir haftadan bir aya kadar uzaklaştırma; bir yarıyıl uzaklaştırma; iki yarıyıl uzaklaştırma; çıkarma. Hangi fiilin hangi cezayı gerektirdiği maddede tek tek sayılmıştır.
Kınama ve bir aya kadar uzaklaştırmayı dekan/müdür verir; yarıyıl uzaklaştırma ve çıkarma cezaları yetkili disiplin kurulunca verilir. Müşterek alanlarda soruşturma yetkisi rektöre aittir.
2023 değişikliğiyle madde yeniden yazılmış, Anayasa Mahkemesi iptalleriyle bazı fiiller listeden çıkmıştır; cezanın dayandığı bendin güncel hâli mutlaka kontrol edilmelidir.
Tekerrürde bir derece ağır ceza uygulanır; ancak tekerrür gerekçesiyle çıkarma cezası verilemez.
Cezalar öğrencinin dosyasına işlenir; iptal hâlinde kaydın silinmesi ayrıca istenmelidir.
Soruşturmaya derhâl başlanır ve en geç otuz günde tamamlanır; gerekçeli ek sürelerle altmış güne, toplu suçlarda doksan güne kadar uzatılabilir.
Soruşturmaya başlama zamanaşımı; kınama ve kısa uzaklaştırmada öğrenmeden itibaren bir ay, ağır cezalarda üç aydır. Fiilden itibaren iki yıl içinde ceza verilmezse ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar.
Soruşturmanın gizliliği esastır; tutanak düzeni ve delillerin toplanması kanundaki usule bağlanmıştır.
Soruşturmacının, soruşturduğu dosyanın kurul toplantısına katılıp oy kullanamaması tarafsızlık güvencesidir; aykırılık iptal sebebidir.
İsnat edilen suç, savunma tarihinden en az yedi gün önce yazılı bildirilir; öğrenci savunmasını sözlü veya yazılı yapabilir.
Çağrıya özürsüz uyulmaması hâlinde savunma hakkından vazgeçilmiş sayılır; geçerli özür bildirene uygun süre verilir. Soruşturmanın, öğrencinin kendini gereği gibi savunmasına imkân verecek şekilde yürütülmesi kanuni zorunluluktur.
Savunma öncesinde dosyadaki delillerin öğrenilmesi istenmeli; erişim engellenirse tutanağa geçirtilmelidir.
Verilen cezalara karşı on beş gün içinde üniversite yönetim kuruluna itiraz edilebilir; mağdur da aynı usulle itiraz edebilir. Kurul, itirazı on beş gün içinde karara bağlar.
İtirazın kabulü hâlinde yetkili amir veya kurul, gerekçeyi dikkate alarak otuz gün içinde yeniden karar verir.
İtiraz, cezanın uygulanmasını kendiliğinden durdurmaz; uygulama tarihi kararda gösterilmemişse verildiği tarihten itibaren uygulanır.
Kanunun açık hükmüyle: itiraz hakkı kullanılmadan da idari yargıya başvurulabilir. Ceza, tebliğden itibaren altmış gün içinde idare mahkemesinde iptal davasına konu edilir.
Uzaklaştırma ve çıkarma cezalarında eğitim hakkının telafisi güç kaybı nedeniyle yürütmenin durdurulması istenmeli; sınav dönemleri gerekçede vurgulanmalıdır.
Cezanın burs ve kredi kuruluşuna bildirilmesi öngörüldüğünden, iptal kararı alındığında bu kurumlara da sonucun iletilmesi istenmelidir.
Tebligat, kayıtlı adrese yapılır; adres değişikliği bildirilmemişse kayıtlı adrese tebligat geçerli sayılır. Adres güncelliği bu yüzden kritiktir.
Bir derece alt ceza imkânı vardır: geçmiş davranışlar ve pişmanlık gözetilerek alt ceza istenmelidir.
Ceza kovuşturmasının varlığı disiplin sürecini durdurmaz; iki süreç ayrı yürür, beraat disiplin cezasını kendiliğinden kaldırmaz.
Tebliğden itibaren 15 gün içinde üniversite yönetim kuruluna itiraz edilebilir; kurul 15 günde karar verir.
Evet; kanunun açık hükmü gereği itiraz yolu kullanılmadan da idari yargıya başvurulabilir.
İsnat, savunma tarihinden en az 7 gün önce yazılı bildirilir; özürsüz katılmayan savunma hakkından vazgeçmiş sayılır.
Evet; soruşturmaya başlama için 1 ay/3 ay, ceza verme için fiilden itibaren 2 yıllık zamanaşımı vardır.
60 gün içinde iptal davası açılmalı ve eğitim hakkı kaybı gerekçesiyle yürütmenin durdurulması istenmelidir.
İptal, tam yargı ve itiraz süreçlerinde destek için bize ulaşın.