Motosiklet Kazası ve Tazminat

Motosiklet Kazasında Kim Sorumludur?

Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına sebep olursa aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumludur (KTK m.85). İşleten, sürücünün kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu tutulur.

Motosikletin bir otomobille çarpıştığı kazalarda birden fazla işleten sorumlu olabilir. Bu durumda üçüncü kişilere karşı müteselsil sorumluluk doğar; işletenler arasındaki iç ilişkide ise zarar kural olarak kusurları oranında paylaştırılır (KTK m.88).

İşleten, kendisinin veya sürücünün kusuru ve araçta kazayı etkileyen bir bozukluk olmaksızın kazanın mücbir sebepten ya da zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusurundan kaynaklandığını ispat ederse sorumluluktan kurtulur (KTK m.86). Bu nedenle kaza tespit tutanağı ve bilirkişi kusur raporu dosyanın merkezindedir.

Kask Takmamak Tazminatı Azaltır mı?

Motosiklet sürücü ve yolcularının koruma başlığı ve koruma gözlüğünü usulüne uygun biçimde kullanması zorunludur; usulüne uygun kullanmayan da kullanmamış sayılır (KTK m.78).

Kaskın takılmaması kazanın oluşumunda kusur sayılmayabilir; ancak yaralanmanın ağırlaşmasında etkili olmuşsa müterafik kusur olarak değerlendirilebilir. Zarar gören, zararın doğmasında veya artmasında etkili olmuşsa hâkim tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir (TBK m.52).

Uygulamada bu indirim her dosyada otomatik yapılmaz. Kafa travması gibi kaskın doğrudan koruyacağı yaralanmalarda indirim tartışılırken, örneğin bacak kırığında kaskın etkisi olmadığı için indirim gerekmeyebilir. İşleten de zarar görenin kusurunu ispat ederse tazminatın indirilmesini isteyebilir (KTK m.86/2).

Motosiklette Yolcu Olarak Yaralananın Hakları

Motosiklette yolcu olarak yaralanan kişi, hem çarpışan diğer aracın işletenine hem de yolcusu olduğu motosikletin işletenine başvurabilir; her iki aracın zorunlu mali sorumluluk sigortası işletenlerin bu sorumluluğunu karşılar (KTK m.91).

Yolcunun sürücüyle yakınlık ilişkisi, bedensel zararlar bakımından sigorta kapsamını kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Kanunun kapsam dışı saydığı yakın akrabalık hâli, işletenin eşinin ve usul ile füruunun mallarına gelen zararlarla ilgilidir (KTK m.92/b).

Ancak hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen tazminat talepleri sigorta kapsamı dışındadır (KTK m.92/g). Bu yüzden tek taraflı kazada tamamen kusurlu olan motosiklet sürücüsü, kendi aracının trafik sigortasından bedensel tazminat alamaz; varsa ferdi kaza sigortası ayrıca incelenmelidir.

Motosiklet Kazasında Hangi Tazminatlar İstenebilir?

Bedensel zararlar özellikle tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalmasından veya yitirilmesinden doğan kayıplar ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplardır (TBK m.54). Kalıcı sakatlıkta maluliyet oranı, sağlık kurulu raporuyla belirlenir.

Bedensel bütünlüğün zedelenmesi hâlinde zarar görene, ağır bedensel zarar veya ölümde yakınlarına manevi tazminat ödenmesine karar verilebilir (TBK m.56). Manevi tazminat zorunlu trafik sigortası kapsamında değildir (KTK m.92/f); bu talep işleten ve sürücüye yöneltilir.

Motosikletteki hasar ve varsa değer kaybı da istenebilir. Ancak gelir kaybı, kâr kaybı ve iş durması gibi dolaylı zararlar ile trafikten çekilen veya hurdaya ayrılan araçların değer kaybı trafik sigortasının kapsamı dışındadır (KTK m.92/k-l).

Sigortaya Başvuru ve Ödeme Süresi

Zarar gören, zorunlu sigorta sınırları içinde dava açmadan önce sigorta kuruluşuna yazılı başvuru yapmak zorundadır; sigorta 15 gün içinde cevap vermezse veya cevap talebi karşılamazsa dava açılabilir ya da Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurulabilir (KTK m.97).

Sigortacı, genel şartlarda belirlenen belgelerin kendisine iletildiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde sigorta sınırları içindeki tutarı hak sahibine ödemek zorundadır (KTK m.99).

Maddi tazminat talepleri, zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenildiği tarihten itibaren iki yıl ve her hâlde kaza gününden itibaren on yıl içinde zamanaşımına uğrar; fiil suç oluşturuyor ve ceza kanunu daha uzun zamanaşımı öngörüyorsa o süre uygulanır (KTK m.109).

Sık Yapılan Hatalar

Kaza yerinde tutanak tutulmadan ayrılmak ve tanık bilgisini almamak kusur tespitini zorlaştırır. Olay yeri fotoğrafları, kamera kayıtları ve kask ile kıyafetin hasarlı hâli saklanmalıdır; bunlar hem kusur hem de müterafik kusur tartışmasında delil olur.

Tedavi bitmeden sigortayla düşük bir tutarda anlaşıp ibraname imzalamak sık görülen bir hatadır. Maluliyet oranı kesinleşmeden yapılan ödemenin kapsamı ve ibranamenin içeriği dikkatle incelenmelidir.

Sigortaya başvurmadan doğrudan dava açmak, KTK m.97 uyarınca yapılması gereken başvuru eksikliği nedeniyle sorun yaratabilir. Başvuru dilekçesi, sağlık raporları ve gelir belgeleriyle birlikte yazılı ve tarihli yapılmalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Kask takmadığım için tazminat alamaz mıyım?

Alabilirsiniz; ancak kaskın yokluğu yaralanmayı ağırlaştırdıysa hâkim tazminatı indirebilir (TBK m.52).

Motosiklet sürücüsü kendi sigortasından tazminat alabilir mi?

Kendi kusuruna denk gelen talepler trafik sigortası kapsamı dışındadır (KTK m.92/g); karşı araç kusurluysa onun sigortasına başvurulur.

Motosiklette yolcuyken yaralandım, kime başvururum?

Hem çarpışan aracın hem de bindiğiniz motosikletin trafik sigortasına kusur durumuna göre başvurabilirsiniz (KTK m.85, 91).

Sigorta kaç günde cevap vermek zorunda?

Sigorta başvuruyu 15 gün içinde yazılı cevaplamazsa dava veya tahkim yolu açılır (KTK m.97).

Sigorta ödemeyi ne kadar sürede yapar?

Gerekli belgelerin iletilmesinden itibaren sekiz iş günü içinde ödeme yapılmalıdır (KTK m.99).

Motosiklet kazası tazminatında zamanaşımı ne kadar?

Maddi tazminatta öğrenmeden itibaren iki yıl, her hâlde kazadan itibaren on yıl; suç varsa daha uzun ceza zamanaşımı uygulanır (KTK m.109).

Manevi tazminatı sigortadan isteyebilir miyim?

Hayır; manevi tazminat zorunlu trafik sigortası kapsamı dışındadır (KTK m.92/f), işleten ve sürücüden istenir.

Motosikletimin değer kaybını isteyebilir miyim?

Onarılan aracın değer kaybı istenebilir; ancak trafikten çekilen veya hurdaya ayrılan araçlarda değer kaybı sigorta kapsamında değildir (KTK m.92/l).

Kazada iki taraf da kusurluysa ne olur?

Tazminat karşı tarafın kusur oranına göre hesaplanır; kendi kusurunuza denk gelen kısım istenemez (KTK m.86, 92/g).