Borçlunun Süre (Mehil) İstemesi

İcra Takibinde Mehil Ne Anlama Gelir?

Mehil (imhal), alacaklının borçluya ödeme için ek süre tanımasıdır; İİK m.33 ve m.71 bu kavramı borçlunun icra mahkemesinde ileri sürebileceği sebepler arasında sayar. Borçlunun tek taraflı “süre istemesi” ise kural olarak icrayı durdurmaz.

İcra müdürünün borçluya kendiliğinden ödeme süresi uzatma yetkisi yoktur. Kanunda borçlunun süre kazanabileceği yollar sınırlıdır: icra dairesinde taksit taahhüdü, alacaklıyla taksit sözleşmesi ve haczedilen malın rızai satışı için süre istenmesi.

Bu yolların hiçbiri borcu ortadan kaldırmaz; yalnız cebri icra işlemlerini belirli şartlarla durdurur veya erteler. Şartlara uyulmazsa takip kaldığı yerden devam eder.

Borçlu Taksitle Ödeme Taahhüdüyle Takibi Durdurabilir mi?

İİK m.111 uyarınca borçlu, alacaklının satış talebinden önce borcunu düzenli taksitlerle ödemeyi taahhüt eder ve birinci taksiti derhal verirse icra işlemleri durur.

Bunun için borçlunun yeterli miktarda malının haczedilmiş olması, her taksitin borcun dörtte birinden az olmaması, taksitlerin aydan aya ödenmesi ve toplam sürenin üç aydan fazla olmaması şarttır. Bu şartlar kanundan doğduğundan alacaklının rızası aranmaz.

Taksitlerden biri zamanında ödenmezse icra işlemleri ve süreler kaldığı yerden devam eder (İİK m.111/4). Bu nedenle ödeme planının borçlunun gerçekten karşılayabileceği tutarda kurulması gerekir.

Alacaklıyla Daha Uzun Taksit Anlaşması Yapılabilir mi?

Evet. Borçlu ile alacaklı, borcun taksitlendirilmesi için icra dairesinde sözleşme yapabilir; bu sözleşme veya sözleşmelerin devamı süresince satış isteme sürelerini düzenleyen İİK m.106 ve m.150/e süreleri işlemez (İİK m.111/3).

Bu sözleşmelerin toplam süresi on yılı aşarsa, aştığı tarihten itibaren süreler kaldığı yerden işlemeye başlar. Taksit sözleşmesine ilişkin icra dairesindeki tutanak veya kâğıt damga vergisinden istisnadır (İİK m.111).

Anlaşmanın icra dairesi dışında yapılması hâlinde sonucu farklıdır: borçlunun bu mehli icra mahkemesinde kullanabilmesi için belgenin noterden tasdikli veya imzasının ikrar edilmiş olması gerekir. Bu nedenle taksit anlaşmasının icra dosyasına tutanakla işlenmesi borçlu açısından daha güvenlidir.

Alacaklının Verdiği Mehil Nasıl İspat Edilir?

İİK m.71 uyarınca borçlu, takibin kesinleşmesinden sonra alacaklının kendisine mühlet verdiğini noterden tasdikli veya imzası ikrar edilmiş bir belgeyle ispat ederse, takibin iptal veya ertelenmesini her zaman icra mahkemesinden isteyebilir.

İlamlı icrada ise borçlu, icra emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine başvurarak borcun imhal edildiği itirazında bulunabilir (İİK m.33). İcra emrinin tebliğinden sonra gerçekleşen mehil ise her zaman ileri sürülebilir; ancak noterlikçe düzenlenmiş veya tasdik edilmiş belgeye ya da icra tutanağına dayanmalıdır.

Sözlü olarak verilen süre, telefon görüşmesi veya adi yazışmalar bu şekil şartını karşılamaz. Alacaklı sözlü söz vermiş olsa bile icra işlemlerine devam edebilir.

Haczedilen Malı Kendim Satmak İçin Süre İsteyebilir miyim?

İİK m.111/a uyarınca borçlu, kıymet takdirinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde haczedilen malının rızaen satışı için kendisine yetki verilmesini isteyebilir. İcra müdürü kıymet takdiri kesinleştikten sonra cebri satışı durdurarak borçluya on beş günlük süre verir.

Rızai satışta bedel, malın muhammen kıymetinin yüzde doksanı ile satış isteyenin alacağına rüçhanı olan alacakların toplamından hangisi fazlaysa bu miktar ile takip masraflarının toplamından az olamaz.

Alıcının bedeli on beş gün içinde dosyaya ödemesi hâlinde dosya icra mahkemesine gönderilir; mahkeme en geç on gün içinde kesin olarak karar verir. Bu yol, cebri satışta mal değerinin altında satılma riskine karşı borçluya zaman tanır.

Süre İsterken Dikkat Edilecekler

Taksit taahhüdü satış talebinden önce yapılmalıdır; alacaklı satış istedikten sonra m.111/1 yolu kapanır. Bu nedenle haciz yapıldıktan sonra zaman kaybetmeden icra dairesine başvurmak gerekir.

Alacaklıyla yapılan her anlaşmayı icra dairesinde tutanağa bağlatın veya noterden onaylatın. Aksi hâlde verilen mehli icra mahkemesinde ispat etmek mümkün olmayabilir (İİK m.71).

Taksit planında tek bir gecikme bile takibi kaldığı yerden başlatır. Ödeme günlerini takip edin ve dekontları saklayın; ödemelerin icra dairesinin hesabına yapılması ispat kolaylığı sağlar.

Sıkça Sorulan Sorular

İcra borcu için süre istenebilir mi?

Tek taraflı talep icrayı durdurmaz; ancak İİK m.111’deki taksit taahhüdü veya alacaklıyla anlaşma yoluyla süre kazanılabilir.

Taksit taahhüdünde en fazla kaç ay süre verilir?

Toplam süre üç ayı geçemez ve taksitler aydan aya ödenir (İİK m.111).

Taksit tutarı ne kadar olmalı?

Her taksit borcun dörtte birinden az olamaz (İİK m.111).

Taksit taahhüdü için alacaklının onayı gerekir mi?

Kanuni şartlar sağlanırsa gerekmez; ilk taksit derhal ödenmelidir (İİK m.111).

Bir taksiti ödeyemezsem ne olur?

İcra muamelesi ve süreler kaldığı yerden devam eder (İİK m.111).

Alacaklıyla on yıllık taksit anlaşması yapılabilir mi?

Yapılabilir; ancak on yılı aşan kısım için satış isteme süreleri yeniden işlemeye başlar (İİK m.111).

Alacaklı sözlü süre verdi, bunu ileri sürebilir miyim?

Mehil, noterden tasdikli veya imzası ikrar edilmiş belgeyle ispat edilmelidir (İİK m.71).

İlamlı takipte mehil itirazı kaç gün içinde yapılır?

İcra emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine yapılır (İİK m.33).

Haczedilen evimi kendim satmak için süre alabilir miyim?

Kıymet takdirinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde talep ederseniz on beş günlük süre verilir (İİK m.111/a).