Ödenmiş veya hiç doğmamış bir borç Risk Merkezine gecikmiş gibi bildirilmişse kişi, bankaya başvurarak yanlış verinin düzeltilmesini isteyebilir; banka en geç otuz gün içinde cevap vermek zorundadır (KVKK m.11 ve 13). Hatalı kayıt kredi itibarını zedelemişse maddi ve manevi tazminat da istenebilir (TBK m.58).
5411 sayılı Bankacılık Kanunu ek m.1 uyarınca Türkiye Bankalar Birliği nezdinde, kredi kuruluşları ile uygun görülen finansal kuruluşların müşterilerine ait risk bilgilerini toplamak ve paylaşmak üzere Risk Merkezi kurulmuştur. Bu kuruluşlar Risk Merkezine üye olmak ve istenen müşteri bilgilerini vermekle yükümlüdür.
Kredi notu ve kredi kararları büyük ölçüde bu bildirimlere dayanır. Bankanın ödenmiş bir borcu gecikmede göstermesi, kapatılmış bir kartı açık bildirmesi veya başkasının borcunu yanlış kişiye kaydetmesi, kişinin yeni kredi veya kart başvurularının reddine yol açabilir.
Gerçek ve tüzel kişiler, gerekçesini belirterek yazılı talepte bulunmaları hâlinde kendi risk bilgilerini Risk Merkezinden ücret karşılığında alabilir (5411 s. K. ek m.1). Hatalı kaydın tespiti için ilk adım, bu raporun edinilmesidir.
KVKK m.11/1-d uyarınca herkes, kişisel verilerinin eksik veya yanlış işlenmiş olması hâlinde bunların düzeltilmesini isteme hakkına sahiptir. Aynı madde, düzeltmenin verinin aktarıldığı üçüncü kişilere bildirilmesini isteme hakkını da tanır (m.11/1-f).
Başvuru veri sorumlusuna, yani bildirimi yapan bankaya yazılı olarak veya Kurulun belirlediği yöntemlerle yapılır. Banka talebi niteliğine göre en kısa sürede ve en geç otuz gün içinde, kural olarak ücretsiz sonuçlandırır (KVKK m.13/2).
Banka talebi kabul ederse gereğini yapar; reddederse gerekçesini açıklayarak yazılı veya elektronik ortamda bildirir (KVKK m.13/3). Başvurunun ekine ödeme dekontu, borç kapama yazısı ve Risk Merkezi raporu konulması, hem sürecin hızlanmasını hem de ileride ispat kolaylığını sağlar.
Başvurunun reddedilmesi, cevabın yetersiz bulunması veya süresinde cevap verilmemesi hâlinde ilgili kişi, cevabı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren altmış gün içinde Kişisel Verileri Koruma Kuruluna şikâyette bulunabilir (KVKK m.14/1).
Bankaya başvuru yolu tüketilmeden şikâyet yoluna gidilemez (KVKK m.14/2). Kurul, şikâyet tarihinden itibaren altmış gün içinde cevap vermezse talep reddedilmiş sayılır; ihlal tespit edilirse hukuka aykırılığın giderilmesine karar verir ve bu karar en geç otuz gün içinde yerine getirilir (KVKK m.15).
Kurul süreci, kaydın düzeltilmesine odaklıdır; tazminat vermez. KVKK m.14/3 açıkça, kişilik hakları ihlal edilenlerin genel hükümlere göre tazminat hakkının saklı olduğunu belirtir.
Kişilik hakkının zedelenmesinden zarar gören, uğradığı manevi zarara karşılık manevi tazminat isteyebilir; hâkim, para yerine veya paraya ek olarak başka bir giderim biçimine de karar verebilir (TBK m.58). Hatalı kredi kaydı, kişinin ekonomik itibarına ve güvenilirliğine yönelik bir saldırı olarak değerlendirilebilir.
Maddi tazminat için somut zarar gerekir: reddedilen kredi nedeniyle daha yüksek faizle borçlanma, kaçırılan bir satın alma fırsatı veya ticari ilişkide uğranılan kayıp gibi. Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispatla yükümlüdür; zarar miktarı tam ispat edilemiyorsa hâkim hakkaniyete uygun olarak belirler (TBK m.50).
KVKK m.11/1-ğ de kişisel verilerin kanuna aykırı işlenmesi sebebiyle zarara uğrayan kişiye zararın giderilmesini talep etme hakkı tanır. Yargıtay uygulamasında bu tür davalarda ilk sorulan, bankanın bildirimi yaparken gerekli özeni gösterip göstermediği ve düzeltme talebine rağmen hatayı sürdürüp sürdürmediğidir.
Haksız fiile dayalı tazminat istemi, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten itibaren iki yıl ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten itibaren on yıl içinde zamanaşımına uğrar (TBK m.72). Hatalı kaydın öğrenildiği tarihin belgelenmesi bu nedenle önemlidir.
Zarar gören zararın doğmasında veya artmasında etkili olmuşsa hâkim tazminatı indirebilir (TBK m.52). Hatayı öğrendikten sonra uzun süre bankaya başvurmamak, zararın artmasına katkı olarak tartışılabilir; bu yüzden düzeltme başvurusu gecikmeden yapılmalıdır.
Banka ile kişi arasındaki ilişkinin sözleşmeye dayanması hâlinde sözleşmeye aykırılık hükümleri ve buna bağlı farklı zamanaşımı süreleri de gündeme gelebilir. Tüketici sıfatıyla işlem yapılmışsa görevli mahkeme ve başvuru öncesi zorunlu adımlar ayrıca değerlendirilmelidir.
Önce Risk Merkezinden kendi raporunuzu alın ve hatalı satırı, bildirimi yapan kuruluşu ve bildirim tarihini tespit edin. Borcun ödendiğini gösteren dekont, kapama yazısı veya hesap ekstresi gibi belgeleri bir araya getirin.
Bankaya KVKK m.11 kapsamında yazılı düzeltme başvurusu yapın; düzeltmenin Risk Merkezine ve verinin aktarıldığı diğer kuruluşlara bildirilmesini de açıkça talep edin. Başvurunun tarihini ispatlayabileceğiniz bir yöntem (noter, iadeli taahhütlü posta veya kayıtlı elektronik posta) kullanın.
Otuz gün içinde cevap gelmez veya talep reddedilirse, otuz ve altmış günlük süreleri gözeterek Kurula şikâyette bulunun. Reddedilen kredi başvuruları, faiz farkları ve yazışmalar gibi zarar belgelerini saklayın; tazminat davası için iki yıllık zamanaşımı süresini takip edin.
Bildirimi yapan banka veya finansal kuruluş, veri sorumlusu olarak düzeltme talebini sonuçlandırır (KVKK m.11 ve 13).
En geç otuz gün içinde ve kural olarak ücretsiz cevap vermelidir (KVKK m.13/2).
Başvuru tarihinden itibaren altmış gün içinde Kişisel Verileri Koruma Kuruluna şikâyette bulunabilirsiniz (KVKK m.14).
Hayır. Önce veri sorumlusuna başvuru yolunun tüketilmesi gerekir (KVKK m.14/2).
Hayır. Kurul hukuka aykırılığın giderilmesine karar verir; tazminat hakkı genel hükümlere göre saklıdır (KVKK m.14/3).
Kişilik hakkı zedelenmişse manevi tazminat istenebilir (TBK m.58).
Zararı ve sorumluyu öğrenmeden itibaren iki yıl, her hâlde fiilden itibaren on yıldır (TBK m.72).
Gerekçesini belirterek yazılı talepte bulunmanız hâlinde bilgiler ücret karşılığında verilir (5411 s. K. ek m.1).
Zarar miktarı tam ispat edilemiyorsa hâkim olayların olağan akışına göre hakkaniyete uygun miktarı belirler (TBK m.50).
Usul işlemleri, süreler ve kanun yollarında destek için bize ulaşın.
Kredi notunu etkileyen kayıt eksik veya yanlışsa düzeltme nasıl.
Devamını oku ›MakaleHaksız fiilden doğan tazminat isteminde iki yıllık ve on yıllık.
Devamını oku ›Makaleİhale sürecindeki hukuka aykırılıklarda önce idareye şikâyet, sonra.
Devamını oku ›