İsim Değiştirme Davası

İsim Değiştirmek İçin Haklı Sebep Nedir?

TMK m.27/1 uyarınca adın değiştirilmesi ancak haklı sebeplere dayanılarak hâkimden istenebilir. Kanun haklı sebepleri saymamış, değerlendirmeyi hâkime bırakmıştır.

Uygulamada kabul gören başlıca sebepler şunlardır: kişinin çevresinde uzun süredir farklı bir adla tanınması, adın gülünç, küçük düşürücü veya kişiyi rahatsız edici bir anlam taşıması, telaffuz güçlüğü, din değiştirme gibi kişisel nedenler ve adın taşıdığı olumsuz çağrışımlar.

Haklı sebep, kişinin kendi algısıyla birlikte objektif olarak da anlaşılır olmalıdır. Bu nedenle iddianın tanık beyanları, okul ve iş kayıtları, sosyal çevredeki yazışmalar gibi delillerle desteklenmesi gerekir.

Dava Hangi Mahkemede ve Kime Karşı Açılır?

5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m.36/1-a uyarınca nüfus kayıtlarına ilişkin düzeltme davaları, kişinin yerleşim yeri adresinin bulunduğu yerdeki asliye hukuk mahkemesinde açılır.

Kayıt düzeltme davaları nüfus müdürü veya görevlendireceği nüfus memurunun huzuruyla görülür ve karara bağlanır. Uygulamada dava, ilgili nüfus müdürlüğü davalı gösterilerek açılır.

5490 sayılı Kanun m.35 uyarınca kesinleşmiş mahkeme hükmü olmadıkça nüfus kütüklerindeki kayıt düzeltilemez; yalnız tescil sırasında yapılan maddi hatalar nüfus müdürlüğünce dayanak belgesine göre düzeltilebilir. Adın değiştirilmesi bu istisnaya girmez.

Dava Süreci Nasıl İşler?

TMK m.27 kapsamındaki davada hâkim, ileri sürülen haklı sebebi ve delilleri değerlendirir; davacının dinlettiği tanıklar genellikle kişinin çevresinde hangi adla tanındığını ortaya koymak için önem taşır.

Dava çekişmesiz nitelikte görünse de nüfus müdürlüğü temsilcisi duruşmada hazır bulunur ve görüş bildirir. Mahkeme, adın değiştirilmesinin kişinin kimliğini gizleme veya borçlardan kaçma amacı taşıyıp taşımadığını da gözetir.

Aynı konuya ilişkin yeniden düzeltme istenmesi de mümkündür; m.36/1-b uyarınca haklı sebeplerin bulunması hâlinde aynı konuda düzeltme yapılması hâkimden istenebilir.

Karar Verilince Ne Olur?

TMK m.27/2 uyarınca değiştirilen ad nüfus siciline kaydedilir ve Basın İlan Kurumunun ilan portalında ilan edilir. İlanda mahkeme, karar tarihi, esas ve karar numarası, önceki ve yeni ad gibi bilgiler yer alır.

Ad değişmekle kişisel durum değişmez (m.27/3); kişinin hak ve borçları, evliliği, soybağı ve diğer hukuki ilişkileri aynen devam eder. Kimlik kartı, pasaport, ehliyet ve banka kayıtları yeni ada göre güncellenmelidir.

Ad değişikliği hâlinde nüfus müdürlüğü, bu kişinin çocuklarının kayıtlarındaki ana veya baba adını da kendiliğinden düzeltir (5490 sayılı Kanun m.36/1-b). Adın değiştirilmesinden zarar gören kişi, öğrendiği günden itibaren bir yıl içinde değiştirme kararının kaldırılmasını dava edebilir (TMK m.27/4).

Çocuğun Adı Nasıl Değiştirilir?

TMK m.342 uyarınca ana ve baba, velayetleri çerçevesinde üçüncü kişilere karşı çocuklarının yasal temsilcisidir. Ergin olmayan çocuğun ad değiştirme davası, velayet sahibi tarafından çocuk adına açılır.

Çocuğun adında da haklı sebep aranır. Uygulamada çocuğun ailede ve okulda başka bir adla çağrılması, adın çocuğun gelişimini olumsuz etkileyebilecek bir anlam taşıması gibi durumlar değerlendirilir; çocuğun yararı belirleyici ölçüttür.

Velayet ortak ise ebeveynlerin anlaşması önemlidir; ebeveynler arasında görüş ayrılığı varsa mahkeme, çocuğun yararı yönünden durumu ayrıca inceler.

Dava Öncesi Hazırlık Listesi

Haklı sebebi somutlaştırın: adın neden sorun oluşturduğunu ve hangi adla tanındığınızı gösteren belgeleri toplayın. Okul, iş yeri, sosyal medya ve yazışma kayıtları ile sizi tanıyan en az iki tanığın bilgileri hazır olsun.

Güncel nüfus kayıt örneği ve adli sicil kaydı gibi belgeleri edinin. Mahkeme, değişikliğin kötüye kullanım amacı taşımadığını görmek isteyebilir.

Karar kesinleştikten sonra nüfus müdürlüğüne başvurarak yeni kimlik kartınızı alın; ardından pasaport, sürücü belgesi, banka, sigorta, tapu ve diploma kayıtlarını güncelletin.

Sıkça Sorulan Sorular

İsim değiştirmek için dava açmak zorunlu mu?

Evet. Kesinleşmiş mahkeme hükmü olmadıkça nüfus kaydı değiştirilemez; yalnız maddi hatalar nüfus müdürlüğünce düzeltilir (5490 sayılı Kanun m.35).

İsim değiştirme davası hangi mahkemede açılır?

Yerleşim yerinizdeki asliye hukuk mahkemesinde (5490 sayılı Kanun m.36).

Haklı sebep ne demek?

Kanun saymamıştır; çevrede farklı adla tanınma, adın gülünç veya rahatsız edici olması gibi sebepler hâkimce değerlendirilir (TMK m.27).

Ad değişince borçlarım veya evliliğim etkilenir mi?

Hayır. Ad değişmekle kişisel durum değişmez (TMK m.27/3).

Karar gazetede ilan edilir mi?

Karar nüfus siciline kaydedilir ve Basın İlan Kurumunun ilan portalında ilan edilir (TMK m.27/2).

Çocuklarımın kaydındaki baba adı da değişir mi?

Evet. Nüfus müdürlüğü çocukların kaydındaki ana veya baba adını da düzeltir (5490 sayılı Kanun m.36/1-b).

Başkasının ad değişikliğine itiraz edebilir miyim?

Zarar görüyorsanız öğrendiğiniz günden itibaren bir yıl içinde kararın kaldırılmasını dava edebilirsiniz (TMK m.27/4).

İsmimi ikinci kez değiştirebilir miyim?

Haklı sebep bulunursa aynı konuda yeniden düzeltme istenebilir (5490 sayılı Kanun m.36/1-b).

Çocuğumun adını nasıl değiştiririm?

Velayet sahibi olarak çocuk adına dava açarsınız; çocuğun yararı ve haklı sebep değerlendirilir (TMK m.342, m.27).