İhaleye Katılma Teminatı ve İadesi

İhaleye Katılma Teminatı Ne Kadardır?

Artırmaya katılabilmek için mahcuzun kıymetinin yüzde onunu karşılayan teminatın satışı yapan icra dairesinin banka hesabına yatırılması zorunludur; bu şart elektronik satış portalındaki ilanda da yer alır (İİK m.114).

Teminat oranı, malın ilandaki muhammen kıymeti üzerinden hesaplanır; teklif edilecek bedel üzerinden değil. Dolayısıyla aynı mal için bütün katılımcılar aynı tutarda teminat yatırır.

Teminatın yatırılması ve miktarına ilişkin icra mahkemesi kararlarına karşı istinaf yolu kapalıdır (İİK m.363). Bu nedenle teminat tutarına ilişkin itirazların icra mahkemesi aşamasında dikkatle ileri sürülmesi gerekir.

Teminat Hangi Saate Kadar Yatırılmalıdır?

Nakit teminat en geç artırma süresinin bitiminden önceki gün saat 23:30’a kadar yatırılmalıdır; teminat mektubu ise artırma süresinin bitiminden önceki iş günü mesai bitimine kadar icra dairesine teslim edilmelidir (İİK m.114).

Teminat mektubu olarak yalnızca kesin ve süresiz banka teminat mektubu kabul edilir. Süreli veya şartlı mektup bu şartı karşılamaz.

Temsilci aracılığıyla katılacak olanlar ile malı belirli paylarla birlikte almak isteyen müşterek alıcılar da artırma süresinin bitiminden önceki iş günü mesai bitimine kadar icra dairesine başvurmak zorundadır. Açık artırmada teklif verme süresi 7 gündür (İİK m.111/b).

Kimler Teminat Yatırmadan İhaleye Katılabilir?

Satış isteyen alacaklı, artırma süresinin bitiminden önceki iş günü mesai bitimine kadar icra dairesine başvurursa alacağının teminatı karşıladığı miktar kadar kendisinden teminat alınmaz; Hazine ise teminat göstermekten muaftır (İİK m.114).

Alacaklı için bu kolaylık kendiliğinden işlemez; süresinde başvuru yapılması gerekir. Alacak teminat tutarının altındaysa aradaki fark için teminat yatırılmalıdır.

Bedeli yatırmayan alacaklı için ayrıca bir yaptırım vardır: süresi içinde ihale bedelini yatırmayan ihale alıcısı satış isteyen alacaklıysa muhammen bedelin yüzde onu kendi alacağından mahsup edilir ve bu satışın masrafı borçluya yüklenmez.

İhaleyi Alıp Bedeli Yatırmazsanız Teminat Ne Olur?

İhale alıcısı, artırma sonuç tutanağının ilanından itibaren 7 gün içinde satış bedelini nakden ödemek zorundadır; ihalenin feshi istenmiş olsa bile bu yükümlülük devam eder (İİK m.130).

Bedel süresinde yatırılmazsa alınan teminat iade edilmez; önce satış masraflarından düşülür, kalanı hak sahiplerine alacaklarına mahsuben ödenir (İİK m.115). Ortaklığın giderilmesi satışlarında teminat masraflar düşüldükten sonra paydaşlara payları oranında ödenir.

Buna ek olarak, bedeli yatırmayan ihale alıcısına teklif ettiği bedelin yüzde beşi oranında idari para cezası verilir ve ceza tahsil için vergi dairesine bildirilir (İİK m.114). İhale bu durumda iptal edilir ve ikinci artırma ilk artırmadaki şartlarla yapılır.

İhalenin Feshinde Teminat Kuralları

Satış isteyen alacaklı, borçlu, sicilde kayıtlı ilgililer ve sınırlı ayni hak sahipleri dışında kalan kişiler, örneğin ihaleye pey süren katılımcılar, ihalenin feshini isterken ihale bedelinin yüzde beşi oranında teminat göstermek zorundadır (İİK m.134).

Fesih talebi ihale tarihinden itibaren 7 gün içinde icra mahkemesine şikâyet yoluyla yapılır. Teminat eksik yatırılmışsa mahkeme iki haftalık kesin süre verir; süresinde tamamlanmazsa talep reddedilir.

Talep esastan veya belirli usul nedenleriyle reddedilirse talep eden, ihale bedelinin yüzde onuna kadar para cezasına mahkûm edilir. Ret kararının kesinleşmesinden itibaren bir ay içinde tazminat davası açılmazsa ceza tahsil için bildirilir; tahsil dairesi üç ay içinde cezayı tahsil etmezse teminat talep üzerine iade edilir.

Teminatın İadesi: Adım Adım

İhaleyi kazanamayan katılımcı açısından Kanun, en yüksek teklifi verenin artırma süresi içinde kendisinden yüksek bir teklif verilmedikçe teklifini çekemeyeceğini ve teminatını alamayacağını düzenler (İİK m.111/b). Daha yüksek teklifle geçilen katılımcının teminatının iadesine ilişkin ayrıntılar ise Adalet Bakanlığının yönetmeliğine bırakılmıştır.

İade için icra dairesine banka hesap bilgilerinin doğru bildirilmesi ve teminat mektubu verildiyse mektubun geri alınması gerekir. İade sürecinde gecikme olursa icra dairesine yazılı başvuru yapılabilir; işlem hukuka aykırıysa icra mahkemesine şikâyet yolu açıktır.

İhaleyi kazanan alıcıda ise yatırılan teminat ihale bedeline mahsup edilir. İhale konusu mal teslim edilemeyecekse icra müdürü ihaleyi iptal eder ve ihale bedeli alıcıya ödenir (İİK m.134).

Sıkça Sorulan Sorular

İcra ihalesinde teminat yüzde kaçtır?

Malın muhammen kıymetinin yüzde onudur (İİK m.114).

Teminatı son gün yatırabilir miyim?

Nakit teminat artırma bitiminden önceki gün saat 23:30’a kadar yatırılmalıdır; teminat mektubu ise önceki iş günü mesai bitimine kadar verilmelidir (İİK m.114).

Teminat mektubu kabul edilir mi?

Evet, ancak kesin ve süresiz banka teminat mektubu olması gerekir (İİK m.114).

İhaleyi aldım, bedeli kaç gün içinde yatırmalıyım?

Artırma sonuç tutanağının ilanından itibaren 7 gün içinde nakden ödemelisiniz (İİK m.130).

Bedeli yatırmazsam teminatımı geri alabilir miyim?

Hayır. Teminat iade edilmez; masraflara ve alacaklılara mahsup edilir (İİK m.115).

Bedeli yatırmamanın başka bir yaptırımı var mı?

Evet, teklif edilen bedelin yüzde beşi oranında idari para cezası verilir (İİK m.114).

Alacaklı ihaleye teminatsız katılabilir mi?

Satış isteyen alacaklı süresinde başvurursa alacağının teminatı karşıladığı kadar teminattan muaf tutulur (İİK m.114).

İhalenin feshi için teminat gerekir mi?

Satış isteyen alacaklı, borçlu ve sicilde kayıtlı ilgililer dışındakiler ihale bedelinin yüzde beşi oranında teminat göstermelidir (İİK m.134).

Teminat miktarına ilişkin karar istinafa götürülebilir mi?

Hayır, ihaleye katılmak için teminat yatırılması ve miktarına ilişkin icra mahkemesi kararlarına karşı istinaf yolu kapalıdır (İİK m.363).