4734 sayılı Kanun m. 58 uyarınca; kanundaki yasak fiil ve davranışlarda bulundukları tespit edilenler hakkında bir yıldan az olmamak üzere iki yıla kadar, üzerine ihale yapıldığı hâlde mücbir sebep dışında usulüne göre sözleşme yapmayanlar hakkında altı aydan az olmamak üzere bir yıla kadar, bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verilir. Karar, Resmî Gazetede yayımı tarihinde yürürlüğe girer ve idari yargıda dava konusu edilebilir.
Yasaklama, yalnız ihaleyi yapan idarenin değil; istisna edilenler dahil bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerini kapsar.
Süre; yasak fiillerde bir-iki yıl, sözleşme imzalamama hâlinde altı ay-bir yıl aralığında belirlenir; alt sınırın altına inilemez, üst sınır aşılamaz ve sürenin takdiri gerekçelendirilmelidir.
Yasaklamayı; ihaleyi yapan bakanlık, ilgili veya bağlı bulunulan bakanlık, il özel idarelerinde İçişleri Bakanlığı, belediyelerde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı verir; yetkisiz makamın kararı iptal sebebidir.
Yasaklama ile ihale dışı bırakılma farklıdır: ihale dışı bırakılma o ihaleyle sınırlıdır, yasaklama tüm ihaleleri kapsar.
Yasaklanan tüzel kişi şahıs şirketiyse ortakların tamamı; sermaye şirketiyse sermayesinin yarısından fazlasına sahip ortaklar hakkında da yasaklama verilir.
Yasaklananların ortak olduğu şirketlere sirayet de aynı ölçütlerle işler; bu zincir, grup şirketlerinde ağır sonuçlar doğurur ve payların doğru tespit edilmesi denetimin odak noktasıdır.
Pay devirleriyle sirayetten kaçınma girişimleri, devir tarihleri üzerinden denetlenir; kötüye kullanım korunmaz.
Yasaklama kararı; fiilin tespit edildiği tarihi izleyen en geç kırk beş gün içinde verilir, on beş gün içinde Resmî Gazetede yayımlanmak üzere gönderilir ve yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Kırk beş günlük sürenin niteliği uyuşmazlık konusudur; sürenin aşılması, yargı denetiminde işlemin iptali sonucunu doğurabilmektedir.
İdareler, yasaklamayı gerektiren durumu ilgili bakanlığa bildirmekle yükümlüdür; süreç bu bildirimle başlar.
Sürelerin hesabında tespit tutanağının tarihi esastır; idare içi yazışma gecikmeleri malik aleyhine yorumlanamaz.
Yasaklama kararına karşı, kararı veren bakanlık veya idareye göre yetkili idare mahkemesinde (kapsamına göre Danıştayda) iptal davası açılır; süre, yayım veya tebliğe göre işler.
Yasaklamanın ticari hayata etkisi ağır olduğundan yürütmenin durdurulması istenmeli; devam eden ihalelere katılamama zararı somutlaştırılmalıdır.
Ceza soruşturması gerektiren fiillerde adli süreç ayrıca yürür; idari yasaklama, ceza yargılamasının sonucunu beklemez.
Yasaklama kararı yayımlanmadan sözleşme imzalanmış işlerdeki etkiler ayrıca incelenir; kazanılmış aşamalar korunabilir.
Fiilin unsurlarının oluşmadığı, tespitin dayanaksızlığı, sürenin ölçüsüz belirlendiği, kırk beş günlük sürenin aşıldığı ve sirayet koşullarının bulunmadığı başlıca itiraz konularıdır.
Sözleşme imzalamama kaynaklı yasaklarda mücbir sebep savunması belirleyicidir; belgeleriyle ortaya konmalıdır.
Resmî Gazete ilanının içeriğindeki hatalar (kimlik, süre) da ayrı bir dava sebebidir.
Dava sonuçlanana kadar tekliflerin durumu idarelerle yazışmayla netleştirilmelidir.
Teklif aşamasında belge doğruluğu ve iş deneyimi beyanları titizlikle kontrol edilmelidir; yanıltıcı belge iddiası, yasaklamanın en sık kaynağıdır.
Sözleşmeye davet yazıları ve süreleri yakından izlenmeli; imzalamama riski doğduğunda mücbir sebep belgeleri vakit geçirmeden idareye sunulmalıdır.
Yasaklılık sicili Kamu İhale Kurumunca izlenir; kayıt süresinin dolmasıyla sicilin güncellenmesi de takip edilmelidir.
Yasak fiillerde 1-2 yıl; sözleşme imzalamamada 6 ay-1 yıl arasında belirlenir ve tüm kamu ihalelerini kapsar.
Şahıs şirketinde tüm ortaklara; sermaye şirketinde yarıdan fazla paya sahip ortaklara ve bunların aynı ölçüdeki diğer şirketlerine sirayet eder.
Resmî Gazetede yayımı tarihinde; karar, tespiti izleyen en geç 45 gün içinde verilir.
Evet; idari yargıda iptal davası açılır ve yürütmenin durdurulması istenir.
Sürenin aşılması yargı denetiminde iptal sebebi olarak değerlendirilebilmektedir; her dosyada ayrıca incelenir.
İptal, tam yargı ve itiraz süreçlerinde destek için bize ulaşın.