Bize ulaşın! 0535 664 07 63[email protected]Marka & Patent: yildirimpatent.com
Bilgi Bankası · Makale

Hasta Hakları ve Başvuru Yolları

Hasta Hakları Yönetmeliği; sağlık hizmetinden adalet ve hakkaniyete uygun yararlanma, bilgilendirilme, kayıtları inceleme, mahremiyete saygı, rıza olmaksızın tıbbi işleme tabi tutulmama ve güvenli ortamda hizmet alma haklarını güvence altına alır. İhlal hâlinde hastane hasta hakları birimine, il sağlık müdürlüğüne, Sağlık Bakanlığına ve yargı yollarına başvurulabilir.

Temel Hasta Hakları

Başlıca haklar: sağlık hizmetlerinden ihtiyaca uygun ve ayrım gözetilmeksizin yararlanma; sağlık kuruluşunu ve personeli seçme ve değiştirme; sağlık durumu hakkında bilgilendirilme; kayıt ve dosyayı inceleyip suret alma; mahremiyete saygı; rıza olmaksızın tıbbi işleme tabi tutulmama; tedaviyi reddetme ve durdurma; ziyaret ve refakatçi bulundurma; güvenli ortamda hizmet alma.

Mahremiyet kapsamında; bilgilerin gizli tutulması, muayenenin uygun ortamda yapılması ve tedaviyle ilgisi olmayanların müdahale sırasında bulunmaması güvence altındadır; ölüm dahi mahremiyetin bozulmasına imkân vermez.

Haklar; kamu-özel ayrımı olmaksızın tüm sağlık kurum ve kuruluşları ile sağlık meslek mensuplarını bağlar.

Öncelik sırası ve bekleme listeleri, tıbbi gereklere ve başvuru sırasına göre adil biçimde uygulanmalıdır.

Bilgi İsteme ve Kayıtları İnceleme

Hasta; sağlık durumu, uygulanacak işlemler ve alternatifler hakkında sözlü ve yazılı bilgi isteyebilir. Yönetmeliğin 16 ncı maddesi uyarınca dosyayı ve kayıtları doğrudan veya vekili ya da kanuni temsilcisi aracılığıyla inceleyebilir ve bir suretini alabilir.

Kayıtlardaki eksik ve hatalı ifadelerin düzeltilmesi de istenebilir; bu hak, olası malpraktis sürecinin delil altyapısını oluşturur.

Bilgi verme yükümlülüğü, hastanın anlayabileceği dilde ve yeterli açıklıkta yerine getirilmelidir.

Sağlık Kuruluşu İçinde Başvuru

İlk başvuru adresi, hastane bünyesindeki hasta hakları birimidir; başvurular kayda alınır ve hasta hakları kurullarında değerlendirilir.

Sonuç alınamazsa il sağlık müdürlüğü ve Sağlık Bakanlığının iletişim kanalları (SABİM, CİMER) üzerinden şikâyet iletilebilir; kamu görevlisi personel hakkında disiplin süreci başlatılabilir.

Başvurunun yazılı yapılması ve kayıt numarası alınması, sonraki aşamalarda süreç takibini mümkün kılar.

Yargısal Başvuru Yolları

Zarar doğmuşsa tazminat yolu açıktır: özel sağlık kuruluşlarında adli yargıda, kamu hastanelerinde 657 m. 13 uyarınca idare aleyhine idari yargıda dava açılır.

Hekimin fiili suç oluşturuyorsa savcılığa şikâyet mümkündür; meslek örgütü disiplin süreçleri de ayrıca işletilebilir.

Tam yargı davasından önce idareye başvuru şartı ve süreleri gözetilmelidir; bir yıllık öğrenme süresi kaçırılmamalıdır.

Başvuru yollarının biri diğerini kapatmaz; idari şikâyet ile tazminat davası paralel yürütülebilir.

Tedaviyi Reddetme ve Durdurma Hakkı

Hasta, kanunen zorunlu hâller dışında tedaviyi reddedebilir veya durdurulmasını isteyebilir; bu hâlde ortaya çıkabilecek sonuçların hastaya anlatılması ve yazılı belge alınması gerekir.

Ret hakkı, bilgilendirmeden sonra anlam kazanır; hekim, ret hâlindeki riskleri açıklamakla yükümlüdür.

Ret üzerine hizmetin durdurulması, hastanın yeniden başvurusuna engel değildir.

Mevzuat Dayanağı Hastanın; sağlık durumuyla ilgili bilgiler bulunan dosyayı ve kayıtları doğrudan veya vekili ya da kanuni temsilcisi vasıtasıyla inceleyebileceği ve bir suretini alabileceği; mahremiyete saygı gösterilmesinin ve rıza olmaksızın tıbbi işleme tabi tutulmamanın hasta hakları arasında olduğu düzenlenmiştir. Hasta Hakları Yönetmeliği m. 16, 21 ve 24
Emsal Karar Hasta haklarına aykırılığın; bilgilendirme ve rıza eksikliği biçiminde ortaya çıktığında tazminat sorumluluğunu, kişisel sağlık verilerinin ifşasında ise ayrıca kişilik hakkı ihlalini gündeme getirdiği yerleşik uygulamadır. Yargıtay yerleşik içtihadı

Başvuru Dosyası İçin Öneriler

Olayın tarih sırasına göre yazılması, görevli personelin ad ve unvanlarının not edilmesi ve tanıkların belirlenmesi, tüm başvuru yollarında işinizi kolaylaştırır.

Kayıt ve raporların sureti hemen istenmelidir; gecikme, kayıtların değişmesi riskini artırır.

Sağlık verileri KVKK korumasındadır; kayıtlara erişim engellenirse veri sorumlusuna başvuru ve Kurula şikâyet yolları da devreye sokulabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Temel hasta hakları nelerdir?

Hizmetten adalete uygun yararlanma, bilgilendirilme, kayıtları inceleme, mahremiyet, rıza, tedaviyi reddetme, ziyaret-refakat ve güvenli ortam haklarıdır.

Hasta dosyasını kimler inceleyebilir?

Hasta; doğrudan veya vekili ya da kanuni temsilcisi aracılığıyla inceleyebilir ve suret alabilir. Kayıtları yalnız tedaviyle doğrudan ilgililer görebilir.

Hasta hakları ihlalinde nereye başvurulur?

Hastanenin hasta hakları birimine, il sağlık müdürlüğüne, SABİM/CİMER kanallarına; zarar varsa yargıya başvurulur.

Hasta tedaviyi reddedebilir mi?

Kanunen zorunlu hâller dışında evet; sonuçlar anlatılır ve yazılı belge alınır.

Kamu hastanesindeki ihlalde dava kime açılır?

657 m. 13 uyarınca personele değil, ilgili idareye karşı idari yargıda açılır.

Sağlık hukukunda hukuki destek

Malpraktis, hasta hakları ve tazminat süreçlerinde destek için bize ulaşın.

BU KONUDAKİ YAZILAR

İlgili Yazılar