Hacizli Araç Satın Almak

Hacizli Araç Noterde Satılabilir mi?

Tescilli araçların her çeşit satış ve devri noterlerce yapılır; taşıt üzerinde satış ve/veya devri kısıtlayıcı herhangi bir tedbir veya kayıt bulunmaması ve araçtan doğan motorlu taşıtlar vergisi ile trafik idari para cezası borcunun olmaması gerekir (KTK m.20/d). Noterler tarafından yapılmayan satış ve devirler geçersizdir.

Bu nedenle “senetle”, “vekâletle” ya da elden yapılan araç satışları alıcıya mülkiyet kazandırmaz. Alıcı parayı ödeyip aracı teslim alsa bile sicilde malik satıcı olarak kalır ve satıcının alacaklıları araca haciz koydurabilir.

Sicildeki şerhin devri engelleyip engellemediği kaydın niteliğine göre değişir. Bu yüzden işlem öncesinde güncel tescil kaydı ve üzerindeki haciz, rehin, yakalama ve tedbir şerhleri ayrı ayrı sorgulanmalıdır.

Haciz Şerhi Satıştan Sonra Ne Olur?

Haciz, alacaklının ana para, faiz ve masraflar dahil bütün alacağına yetecek miktarda konur (İİK m.85/1). Sicile işlenmiş haciz, alacak ödenmedikçe veya haciz kalkmadıkça kural olarak araç üzerinde kalmaya devam eder.

Yargıtay uygulamasında sicile işlenmiş haczin, aracı sonradan edinen kişiye karşı da etkili olduğu kabul edilmektedir. Başka bir ifadeyle, şerhi bilerek veya sorgulamadan aracı alan kişi, alacaklının aracı sattırmasına katlanmak zorunda kalabilir.

Aracın yediemin olarak bırakıldığı kişi tarafından teslim amacı dışında satılması suçtur: muhafaza görevini kötüye kullanma fiili için üç aydan iki yıla kadar hapis öngörülmüş, malın sahibi için ceza yarı oranında indirilir (TCK m.289/1).

Haciz Ne Zaman Kendiliğinden Düşer?

Alacaklı veya borçlu, hacizden itibaren bir yıl içinde haczolunan malın satışını isteyebilir (İİK m.106/1). Satış bu sürede istenmez veya talep geri alınıp süresinde yenilenmezse o mal üzerindeki haciz kalkar (İİK m.110/1).

Sicile kayıtlı motorlu kara araçlarında satış talebi tek başına yeterli değildir: muhafaza, kıymet takdiri ve satış talebi birlikte yapılmalı ve bunların giderleri birlikte ve peşin yatırılmalıdır; aksi hâlde satış talebi vaki olmamış sayılır (İİK m.106/4-5).

Haczin kalktığı tespit edilirse sicili tutan idare haciz şerhini terkin eder (İİK m.110/2). Ancak sürenin dolup dolmadığı icra dosyasının incelenmesiyle anlaşılır; eski tarihli bir haczin kendiliğinden düştüğü varsayılarak işlem yapılmamalıdır.

Borçludan Araç Alan Kişi İptal Davasıyla Karşılaşabilir mi?

Malvarlığı borçlarına yetmeyen borçlunun alacaklılarına zarar verme kastıyla yaptığı işlemler, bu durumun karşı tarafça bilindiği veya bilinmesini gerektiren açık emareler bulunduğu hâllerde iptal edilebilir; işlemden itibaren beş yıl içinde borçlu hakkında haciz veya iflas yoluyla takip yapılmış olmalıdır (İİK m.280/1).

Alıcı borçlunun eşi, alt veya üst soyu ya da üçüncü dereceye kadar kan veya kayın hısmıysa borçlunun durumunu bildiği varsayılır (İİK m.280/2). Aile içinde yapılan araç devirleri bu nedenle iptal davalarında sık görülür.

İptal davası hakkı, tasarrufun yapıldığı tarihten itibaren beş yıl geçmekle düşer (İİK m.284). Piyasa değerinin çok altında bir bedelle alım da açık emare olarak değerlendirilebilir.

İcra Satışından Araç Almak

Haciz nedeniyle icra müdürlüklerince satılan araçlarda satış tutanağının bir örneği üç iş günü içinde trafik tescil kuruluşuna gönderilir; aracı satın alan kişi bir ay içinde adına tescil belgesi almak zorundadır (KTK m.20/d).

Hacizli aracı güvenli biçimde edinmenin yolu çoğu zaman icra dairesinin yaptığı açık artırmadır. Bu yolda satış icra dairesi eliyle yapılır ve bedel alacaklılara kanuni sıraya göre paylaştırılır.

Tescil belgesini süresinde almayan alıcıya idari para cezası uygulanır ve tescil yapılmadan trafiğe çıkarılan araç tescil yapılıncaya kadar trafikten men edilir (KTK m.20/e).

Adım Adım: Hacizli Araç Almadan Önce

1. Sicil sorgusu: Aracın güncel tescil kaydını ve üzerindeki bütün şerhleri, hangi icra dairesinden ve hangi dosyadan konulduğunu tespit edin.

2. Dosya borcunu öğrenin: Haczin kaldırılması için dosya borcunun tamamının ödenmesi gerekir. En güvenli yöntem, bedelin bir kısmıyla dosya borcunun icra dairesine ödenmesi, haczin kaldırılması ve ardından noter satışının yapılmasıdır.

3. Satışı yalnız noterde yapın: Kapora, vekâlet veya elden teslimle yetinmeyin; noter dışı devir geçersizdir (KTK m.20/d). Satıcı borçluysa bedelin piyasa değerine uygun olmasına ve ödeme belgelerinin saklanmasına dikkat edin (İİK m.280).

Sıkça Sorulan Sorular

Hacizli araç noterde satılabilir mi?

Taşıt üzerinde devri kısıtlayıcı bir tedbir veya kayıt varsa noter satışı yapılamaz; noter dışında yapılan satışlar geçersizdir (KTK m.20/d).

Hacizli aracı alırsam haciz bana geçer mi?

Sicile işlenmiş haciz, alacak ödenmedikçe veya haciz kalkmadıkça araç üzerinde kalır; uygulamada sonraki malike karşı da etkili sayılmaktadır.

Araçtaki haciz ne zaman düşer?

Hacizden itibaren bir yıl içinde satış istenmez veya talep geri alınıp süresinde yenilenmezse haciz kalkar (İİK m.106, 110).

Araçta satış talebi için ne gerekir?

Sicile kayıtlı motorlu kara araçlarında muhafaza, kıymet takdiri ve satış talebi birlikte yapılmalı ve giderler peşin yatırılmalıdır (İİK m.106/4).

Vekâletle hacizli araç almak güvenli mi?

Hayır. Noter satışı yapılmadıkça mülkiyet geçmez ve araç satıcının alacaklılarınca haczedilebilir (KTK m.20/d).

Yediemin aracı satarsa ne olur?

Kendisine muhafaza için teslim edilen hacizli malı satan kişi üç aydan iki yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır; malın sahibi için ceza yarı oranında indirilir (TCK m.289).

Borçlu yakınından araç aldım, iptal edilebilir mi?

Eş, alt-üst soy ve üçüncü dereceye kadar hısımlar borçlunun durumunu bilmiş sayılır; şartları varsa işlem iptal edilebilir (İİK m.280).

İptal davası kaç yıl içinde açılabilir?

İptal davası hakkı, tasarrufun yapıldığı tarihten itibaren beş yıl geçmekle düşer (İİK m.284).

İcradan alınan araç için tescil süresi ne kadar?

İcra satışında aracı alan kişi bir ay içinde adına tescil belgesi almak zorundadır (KTK m.20/d).