Evliliğin Nispi Butlanı ve İptal Davası

Nispi Butlan Sebepleri

Türk Medeni Kanunu m.149 uyarınca ayırt etme gücünden geçici yoksunluk, yanılma, aldatma veya korkutma altında yapılan evlenmeler nispi butlanla sakatlanmış sayılır. Yasal temsilcinin izni olmadan evlenen küçük veya kısıtlının evliliği de bu kapsamdadır.

Yanılma halinde, eşin kişiliğinde veya önemli niteliklerinde yanılgıya düşülmüş olması ve bu yanılgının evlenme kararı üzerinde belirleyici etkisi bulunması aranır; sırf beklentilerin karşılanmamış olması nispi butlan sebebi sayılmaz.

Dava Açma Hakkı ve Hak Düşürücü Süre

Nispi butlan davası, m.152 gereğince yalnızca sakatlık sebebinin varlığını ileri süren eş tarafından açılabilir; irade sakatlığına uğrayan eş olmasa dahi bazı hallerde yasal temsilci de dava açabilir.

Dava açma hakkı, sakatlığın öğrenildiği veya korkunun etkisinin ortadan kalktığı tarihten itibaren altı ay ve her halde evlenme tarihinden itibaren beş yıl geçtikten sonra kullanılamaz; bu süreler hak düşürücü niteliktedir.

Sonradan Onama ve Davanın Sonuçları

Yasal temsilcinin izni olmadan evlenen küçük veya kısıtlı ergin olur ya da kısıtlılık hali kalkarsa ve evliliğe açıkça veya örtülü olarak onay verirse, m.153 gereğince nispi butlan davası açılamaz.

Nispi butlan davası kabul edilirse evlilik, mutlak butlanda olduğu gibi karar kesinleşinceye kadar geçerli sayılır ve kesinleşme anında ileriye etkili olarak sona erer; mali sonuçlar boşanmaya ilişkin hükümlere göre belirlenir.

Sıkça Sorulan Sorular

Aldatılarak yapılan evlilik iptal edilebilir mi?

Evet, aldatma nedeniyle evlenmeye karar veren eş, öğrenmeden itibaren altı ay içinde nispi butlan davası açabilir.

Nispi butlan davasının süre sınırı var mıdır?

Evet, öğrenme tarihinden itibaren altı ay ve evlenme tarihinden itibaren beş yıllık hak düşürücü sürelere tabidir.

Küçük, izinsiz evlendikten sonra erginleşirse ne olur?

Ergin olduktan sonra evliliğe açıkça veya örtülü olarak onay verirse artık nispi butlan davası açılamaz.