Evliliğin Mutlak Butlanı ve Sonuçları

Mutlak Butlan Sebepleri

Türk Medeni Kanunu m.145 uyarınca eşlerden birinin evlenme sırasında evli olması, ayırt etme gücünden yoksun bulunması, hısım olması veya devam eden bir evliliği varken ikinci evlilik yapması mutlak butlan sebeplerindendir.

Bu sebepler kamu düzenini yakından ilgilendirdiğinden, mutlak butlan davası cumhuriyet savcısı tarafından da resen açılabilir; tarafların bu konuda iradesi butlan davasının açılmasını engellemez.

Dava Açma Hakkı ve Süreler

Mutlak butlan davasını, m.146 gereğince ilgisi bulunan herkes ve cumhuriyet savcısı açabilir; bu dava herhangi bir süreye tabi değildir ve eşler ölene kadar veya delil bulunduğu sürece açılabilir.

Ancak önceki evliliğin sona ermesi veya evlenme engelinin sonradan ortadan kalkması gibi durumlarda, m.147 hükmü gereğince butlan davası açma hakkı bazı hallerde sınırlanabilir; örneğin evlenmeye ehil olmayan kişi sonradan ehliyet kazanırsa dava hakkı kısıtlanır.

Butlan Kararının Sonuçları

Mutlak butlanla batıl sayılan evlilik, m.156 gereğince karar kesinleşinceye kadar geçerli bir evlilik gibi sonuç doğuran, geçiciliği mahkeme kararıyla sabit olan bir ilişki niteliğindedir; yani butlan kararı geriye değil ileriye etkilidir.

Butlan kararı kesinleştiğinde, iyiniyetli eş bakımından boşanmanın mali sonuçlarına ilişkin hükümler kıyasen uygulanır; çocukların soybağı ve velayeti de boşanmadaki esaslara göre düzenlenir.

Sıkça Sorulan Sorular

Mutlak butlan davasını kim açabilir?

İlgisi bulunan herkes ve cumhuriyet savcısı mutlak butlan davası açabilir; dava herhangi bir süreye tabi değildir.

Butlan kararı evliliği geçmişe etkili olarak mı ortadan kaldırır?

Hayır, butlan kararı kesinleşinceye kadar evlilik geçerli sayılır; karar ancak kesinleştikten sonra ileriye etkili sonuç doğurur.

Butlanla sona eren evlilikte çocukların durumu ne olur?

Çocukların soybağı etkilenmez; velayet ve nafaka gibi konularda boşanmaya ilişkin hükümler kıyasen uygulanır.