Eserde İşleme ve Uyarlama İzni

İşlenme Eser Nedir?

Diğer bir eserden yararlanılarak oluşturulan ve bağımsız olmayan; çeviri, uyarlama, senaryolaştırma, düzenleme gibi ürünler işlenme eserdir (FSEK m.6). İşlenme eser, asıl esere bağlı olarak korunur.

İşleyenin katkısı korunmakla birlikte, asıl eser sahibinin hakları saklıdır; işlenme eserin kullanımı, hem işleyenin hem asıl eser sahibinin iznini gerektirebilir.

İşleme İzni

Bir eseri işleme, çoğaltma, yayma, temsil ve umuma iletim gibi mali haklar münhasıran eser sahibine aittir (FSEK m.20-21). Eseri işlemek için kural olarak eser sahibinden izin alınması gerekir.

İzin, yazılı bir sözleşmeyle ve kapsamı açıkça belirlenerek verilmelidir. İzinsiz yapılan çeviri veya uyarlama, mali hak ihlali oluşturur.

İzinsiz İşlemenin Sonuçları

İzinsiz işleme hâlinde eser sahibi; tecavüzün ref'i ve men'i ile FSEK m.68 kapsamında üç kata kadar bedel ve tazminat isteyebilir. İşlenme eserin yayımı ve kullanımı da engellenebilir.

İşleme sözleşmesinin kapsamı önemlidir; belirli bir dil veya mecra için verilen izin, başka kullanımları kapsamaz. Sözleşmenin sınırlarının aşılması da ihlal doğurur.

Sıkça Sorulan Sorular

Bir kitabı çevirmek için izin gerekir mi?

Evet. Çeviri bir işleme türüdür ve kural olarak eser sahibinden izin alınmasını gerektirir; izinsiz çeviri telif ihlali oluşturur.

İşlenme eserin sahibi kimdir?

İşleyen, kendi katkısı üzerinde hak sahibi olur; ancak asıl eser sahibinin hakları saklıdır ve kullanım her iki tarafın iznini gerektirebilir.

İzin verilen kapsam aşılırsa ne olur?

Belirli dil veya mecra için verilen izin başka kullanımları kapsamaz; sınırların aşılması telif ihlali sayılır.