Doğalgaz Patlamasında Sorumluluk

Doğalgaz Patlamasında Kimler Sorumlu Olabilir?

Doğalgaz patlamasında sorumluluk, patlamanın nerede ve neden meydana geldiğine göre belirlenir: dağıtım şebekesi, bina içindeki iç tesisat, cihaz veya kullanıcı hatası farklı sorumlulara işaret eder. Birden çok kişi aynı zarardan çeşitli sebeplerle sorumluysa haklarında müteselsil sorumluluk hükümleri uygulanır (TBK m.61).

Olası sorumlular arasında dağıtım şirketi, iç tesisatı yapan veya bakımını üstlenen firma, cihaz üreticisi veya satıcısı, bina maliki ve kusurlu kullanıcı bulunur. Müteselsil sorumlulukta zarar gören, zararın tamamını sorumlulardan herhangi birinden isteyebilir.

Sorumlunun belirlenmesinde patlamanın teknik nedenini gösteren bilirkişi raporu belirleyicidir. Olay yeri incelemesi ve itfaiye raporu, bu raporun temel dayanaklarıdır.

Dağıtım Şirketi Ne Zaman Sorumludur?

TBK m.71 uyarınca önemli ölçüde tehlike arz eden bir işletmenin faaliyetinden zarar doğarsa, işletme sahibi ve varsa işleten müteselsilen sorumludur. Bu sorumluluk kusura dayanmaz; işletmenin faaliyetine hukuk düzenince izin verilmiş olması da zarar görenin denkleştirme istemesine engel değildir.

Doğalgaz dağıtımı, taşıdığı yüksek patlama ve yangın riski nedeniyle bu kapsamda değerlendirilmeye elverişli bir faaliyettir. Dağıtım şebekesindeki bir sızıntı, basınç düzenleyici arızası veya şebeke bakımındaki bir eksiklikten doğan patlamalarda dağıtım şirketinin sorumluluğu gündeme gelir.

Dağıtım şirketi ayrıca çalışanlarının işin yapılması sırasında verdiği zararlardan, işletmenin çalışma düzeninin zararı önlemeye elverişli olduğunu ispat etmedikçe sorumludur (TBK m.66).

İç Tesisattan Kaynaklanan Patlamada Kim Sorumlu?

4646 sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanunu m.4 uyarınca dağıtım şirketleri, tüketicilerin iç tesisatını kontrol ettirebilir ve tesisat yönetmeliğe uygun değilse gaz vermeyi reddedebilir veya gazı kesebilir. Aynı hüküm, iç tesisatta yapılan izinsiz tadilat, uygunsuz ve kötü kullanım, yanlış ve bozuk ekipman kullanılması, proje dışı tesisat ile tesisatın bakımsızlığı nedeniyle doğabilecek zararlardan dağıtım şirketlerinin sorumlu olmadığını açıkça belirtir.

Bu nedenle iç tesisattan kaynaklanan patlamalarda sorumluluk çoğunlukla tesisatı hatalı yapan firmaya, izinsiz değişiklik yapan kişiye veya tesisatın bakımını ihmal eden kullanıcıya yönelir. Kusurlu ve hukuka aykırı fiille zarar veren, zararı gidermekle yükümlüdür (TBK m.49).

Dağıtım şirketinin iç tesisat kontrolünü hiç yapmadığı veya hatalı kontrol sonucunda gaz açtığı iddiası ise ayrıca incelenmesi gereken bir konudur. Bu durumda şirketin kendi kontrol işleminden doğan sorumluluğu somut olaya göre değerlendirilir.

Bina Maliki ve Komşunun Sorumluluğu

Bir binanın maliki, binanın yapımındaki bozukluklardan veya bakımındaki eksikliklerden doğan zararı gidermekle yükümlüdür (TBK m.69). Ortak kullanımdaki kolon hatları veya baca gibi bina unsurlarındaki bakım eksiklikleri bu sorumluluğu doğurabilir.

Kat mülkiyetine tabi binalarda her kat maliki, anagayrimenkule ve diğer bağımsız bölümlere kusuruyla verdiği zarardan diğer kat maliklerine karşı sorumludur (KMK m.19). Patlama bir dairedeki izinsiz tesisat değişikliğinden çıkmışsa, komşu dairelerin zararı bu hükme göre istenebilir.

Patlama taksirle yangına veya bina çökmesine neden olmuş ve başkalarının hayatı, sağlığı veya malvarlığı bakımından tehlikeli olmuşsa, sorumlu kişi hakkında ceza soruşturması da gündeme gelir (TCK m.171).

Doğalgaz Patlamasında Hangi Tazminatlar İstenebilir?

Yaralanma hâlinde tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalmasından doğan kayıplar ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar istenebilir (TBK m.54). Ölüm hâlinde cenaze giderleri ve ölenin desteğinden yoksun kalanların kayıpları talep edilir (TBK m.53).

Bedensel bütünlüğün zedelenmesi hâlinde zarar görene, ağır bedensel zarar veya ölümde yakınlarına da uygun bir miktar manevi tazminat ödenmesine karar verilebilir (TBK m.56). Konut ve eşyadaki hasar da maddi zarar olarak istenir.

Tazminat istemi, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten itibaren iki yıl ve her hâlde fiilden itibaren on yıl içinde zamanaşımına uğrar; fiil daha uzun ceza zamanaşımına tabi bir suç oluşturuyorsa o süre uygulanır (TBK m.72).

Patlamadan Sonra İlk Adımlar

Olay yerinde itfaiye, polis ve dağıtım şirketi tarafından tutulan tutanakların ve raporların birer örneğini isteyin. Hasarı fotoğraf ve videoyla belgeleyin; enkazdan parça veya cihaz atılmadan önce inceleme yapılmasını sağlayın.

Patlamanın nedeni tartışmalıysa, deliller kaybolmadan mahkemeden bilirkişi incelemesiyle delil tespiti isteyin (HMK m.400). Ceza soruşturması başlamışsa, soruşturma dosyasındaki bilirkişi raporu da hukuk davasında önemli delil olur.

Konut veya eşya sigortanız varsa sigortacıya derhal bildirimde bulunun. Sorumlulara karşı zamanaşımı süresini (TBK m.72) takip edin ve birden çok sorumlu varsa hepsini birlikte hedef alan bir talep stratejisi kurun (TBK m.61).

Sıkça Sorulan Sorular

Doğalgaz patlamasında dağıtım şirketi her zaman sorumlu mu?

Hayır, iç tesisattaki izinsiz tadilat, kötü kullanım veya bakımsızlıktan doğan zararlardan sorumlu değildir (4646 sayılı Kanun m.4).

Şebekeden kaynaklanan patlamada kusur aranır mı?

Tehlike sorumluluğunda kusur aranmaz; işletme sahibi ve işleten müteselsilen sorumludur (TBK m.71).

Komşunun dairesindeki patlama evime zarar verdi, kime başvururum?

Kusurlu kat malikine ve varsa diğer sorumlulara başvurabilirsiniz (KMK m.19, TBK m.49).

Tesisatı yapan firma sorumlu tutulabilir mi?

Hatalı tesisat nedeniyle zarar doğmuşsa kusurlu ve hukuka aykırı fiil nedeniyle sorumludur (TBK m.49).

Birden fazla sorumlu varsa zararı kimden isterim?

Müteselsil sorumlulukta zararın tamamını sorumlulardan herhangi birinden isteyebilirsiniz (TBK m.61).

Patlamada yaralanan kişi manevi tazminat alabilir mi?

Evet, bedensel bütünlüğün zedelenmesinde manevi tazminat istenebilir (TBK m.56).

Tazminat davası için süre ne kadar?

Zararı ve sorumluyu öğrenmeden itibaren iki yıl, her hâlde on yıldır (TBK m.72).

Doğalgaz patlaması suç oluşturur mu?

Taksirle yangına veya bina çökmesine neden olunmuşsa TCK m.171 kapsamında soruşturma gündeme gelir.

Patlamanın nedeni nasıl belirlenir?

Bilirkişi incelemesiyle; deliller kaybolmadan delil tespiti istenebilir (HMK m.400).